
نويسنده: محمدرضا سوري
خراسان جنوبي از جمله استاهاي شرقي كشور به شمار مي رود كهمقش مهمي را در زمينه توليدات كشاورزي وفرآورده هاي دامي ايفا مي كنند با اين وجود وقوع خشكسالي ها وكمبود منابع آبي موجب شده تا بسياري از روستاهاي اين استان خالي از سكنه باشد موضوعي كه ضمن به خطر افتادن امنيت غذايي مي تواند درزمينه نا امن شدن مرزها كه ناشي از مهاجرت روستاييان است تاثير منفي بگذارد. سرانجام اين مشكلات ومعضلات دراين استان موجب شد تا مسئولان براي رفع مشكلات پيش آمده برنام هاي مدوني را اعلام كنند كه از آن جمله مي توان به اظهاراتمشاور معاون توسعه روستایی و مناطق محروم ریاست جمهوری اشاره كرد كه روزگذشته از اختصاص ۱۲ هزار میلیارد تومان اعتبار برای حمایت از تولید و اشتغال در مناطق روستایی خبر داد.
موضوعي كه در صورت برنامه ريزي هاي مدون ونياز سنجي واقدامات زير بنايي مي تواند تاثبر مثبتي دراين زمينه داشته باشد.
اهميت توليدات كشاورزي وباغي روستاها
شرایط اقلیمی منحصر به فرد خراسان جنوبي باعث شده تا امکان تامین درآمد مناسب و معقول باغداران استان در کاشت و تولید محصولاتی از قبیل عناب، زرشک، زعفران و سنجد شود، به طوری که این استان رتبه اول تولید محصولات باغی زرشک و عناب و رتبه دوم تولید زعفران را در سطح کشور دارا است. انار، پسته، بادام، سیب، گلابی، به، گیلاس، آلبالو، زردآلو، هلو، خرما، توت، شاتوت، گردو، انجیر و سنجد از دیگر محصولات باغی این استان است. همچنین در بخش محصولات زراعی، مردم این منطقه به کشت گندم، جو، پنبه، حبوبات، محصولات جالیزی و گیاهان علوفهای مشغول هستند و در تولید چغندر قند، رتبه هشتم کشور را به خود اختصاص داده است.
دركنار اين محصولات توليدات متنوع ترين صنايع دستي در روستاهاي اين منطقه از جمله، قالی بافی، سفالگری، رنگرزی، آهنگری، مسگری، حصیربافی، سبدبافی، نمدمالی، زیلوبافی ، پارچه بافی، نوغان داری، ریسندگی، گلیم بافی، جاجیم بافی ، زرگری، دباغی و سوزندوزی، سبب شده تا زنان روستايي نقش مهمي را دراين زمينه ايفا كنند.
مدیرکل جهاد کشاورزی خراسان جنوبی با اشاره به اينكه سهم بخش کشاورزی درتولیدات استان نزديك به 40 درصد است و نسبت زنان شاغل بخش کشاورزی نسبت به سایر بخشها بیشتر است، مي گويد:«اين مهم موجب شده تا با وجود تمامي مشكلات وكمبود ها نزديك به 40درصد محصولات كشاورزي وباغي وصنايع دستي درروستاهاي استان توليد شده كه نيمي از زنان روستايي دراين ميان دركنار همسراتن خود بيشترين توليدات را به خود اختصاص دادند.»
هاشم ولیپور مطلق مي افزايد:«اين درحالي كه از ابتدای سال جاري تا کنون ۵۸هزار تن انواع محصولات كشاورزي در قالب ۸۲ محصول از کشاورزان و بهرهبرداران خراسان جنوبی به صورت توافقي خريداري شده است.»
وي ادامه مي دهد:«با توجه به اهميت توليدات كشاورزي ودامي دراين منطقه كه نقش مهمي در زمينه مرتفع كردن نياز مردم استان وصادرات مازاد بر توليدات دارد لذا اين مهم مي طلبد تا براي حل مشكلات روستاييان اقدام جدي انجام گيرد.
اختصاص ۱۲ هزار میلیارد تومان اعتبار
سرانجام مشكلات موجود برسرراه كشاورزان وحالي شدن نيمي از روستاهاي خراسان جنوبي نوجب شد تا روز گذشته مشاور معاون توسعه روستایی و مناطق محروم ریاست جمهوری از اختصاص ۱۲ هزار میلیارد تومان اعتبار برای حمایت از تولید و اشتغال درمناطق روستایی خبر دهد.
احمد خوارزمی مي افزايد:«با توجه به نقش مهم روستاييان در زمينه توليدات كشاورزي ودامي وهمچنين با توجه به توصيه مقام معظم رهبري در خصوص ايجاد وتوسعه اشتغال خصوص ادر روستاها لذا به همين منظور اين بودجه اختصاص يافت تا موجب رونق اقتصادي دراين مناطق شود.»
اين اظهارات در حالي است كه با وجود اينكه بارها اين اتفاق در كشور افتاده ، اما نبود برنامه ريزي مدون ونياز سنجي دقيق موجب شده تا هيچ اتفاق تاثير گذاري رخ ندهد ، لذا اين مهم مي طلبد تادراين زمينه تمامي جوانب درنظر گرفته شود.
متروكه شدن نيمي از روستا
خراسان جنوبي با جمعیتی بالغ بر 790 هزار نفر و همچنین 333 کیلومتر مرز مشترک با کشور افغانستان از جمله مناطق مهم مرزي كشور به شمار آمده كه علاوه بر توليد موادغذايي در زمينه صادرات كالاها نيز حرفهاي بسياري براي گفتن دارد.درحالي كه كشاورزي ودامداري مهمترين نقش را در زمينه توليدات روستايي در اين استان ايفا مي كنند ، اما دو دهه خشكسالي دراين منطقه سبب شده تا روستاييان بسياري مجبور به كوچ از مناطق آبا واجدادي خود شوند، موضوعي كه طي اين سالها به يك بحران تبديل شده است.
مدیرکل کمیته امداد خراسان جنوبی به عنوان يكي از سازمانهاي امداد رساني كه سالهاست بااين بحران دست در گريبان است دراين خصوصمي گويد:« قبل از بروز خشکسالی، تعداد ۳۵۸۸ روستا در استان وجود داشت که از این تعداد امروز ۱۶۸۰ روستا به دلیل خشکسالی خالی از سکنه شده است که این یعنی ۴۷ درصد روستاهای استان در اثر بی آبی از بین رفته است.»
رضا سلم آبادی مي افزايد:«از آنجا كه بيشتر كشاورزان ودامداران روستايي افراد سالمند هستند لذا خدمت رساني به آنها در دستور كار كميته امداد قرار گرفته است.»به گفته وي ،هم اكنون اين سازمان به بيش از ۷۰ درصدافراد سالمند، و2 هزار بیمار صعب العلاج و زمین گیردر روستاهاي اين منطقه خدمت رساني مي كند .