نيره ساري
از آنجا كه بخش قابلتوجهي از چرخه فعاليتهاي مختلف بهخصوص اقتصادي رونق خوبي در فضاي دنياي اينترنت به خصوص شبكههاي مجازي پيدا كرده است، توليد علم و فرهنگ هم از اين دايره عقب نماند و كار خود را با فروش كتب در همين دنياي مجازي و سبدهاي خريد اينترنتي آغاز كرد، اما كاش موضوع به همين جا ختم ميشد و شاهد خريدوفروش علم به صورت كپيپيست از مبادي رسمي و علمي كشور نبوديم!
گويا مدتي است كه دانشگاه اصفهان با راهاندازي سامانه سپندا اقدام به «فروش» پاياننامههاي دانشجويان خود ميكند. جالب است كه اين اقدام به صورت خبررسمي نيز در سامانه دانشگاه اصفهان با اين تيتر «سامانه دسترسي به پاياننامههاي دانشگاه اصفهان راهاندازي شد» درج شده و در ادامه توضيح ميدهد: پيرو برنامهريزي و اقدامات انجام شده كتابخانه مركزي و مركز اسناد زيرنظر حوزه معاونت پژوهش و فناوري به اطلاع ميرساند، سامانه دسترسي به پاياننامههاي دانشگاه اصفهان راهاندازي شد تا اعضاي محترم هيئت علمي و دانشجويان در سطح دانشگاه به صورت readonly استفاده كنند.
اما گويا عمق فاجعه فراتر از آنچه عنوان شده پيش ميرود؛ چراكه دانشجويان اين دانشگاه در درد دلهاي مجازي خود نوشتهاند: شما ميتوانيد خيلي راحت از بيرون بدون اينكه حتي دانشجو باشيد به متن تمام پاياننامهها دسترسي داشته باشید و راحت آنها را دانلود كنيد. جالبه بدون اينكه دانشجو باشيد، هر صفحهاي كه خواستيد! جالبتر وقتي است كه اين دانشجو از ارائه مبلغ 250هزار تومان براي دسترسي آسان به پاياننامه دلخواه صحبت به ميان آورده است.
هرچند كه در جستوجوها دسترسي بهعنوان دقيق پاياننامه ممكن نشد، اما مراجعه به سامانه موجود تحت عنواني كه ذكر شد و مشاهده «سبد خريد» در بالاي صفحه نشان ميداد كه براي دريافت پاياننامه هزينهاي را بايد پرداخت كرد. اين دانشجوي معترض در ادامه اظهارات خود نوشته است: هيچ دانشگاهي اين امكان را براي بقيه فراهم نميكند، شما بايد برويد در خود دانشگاه با ارائه كارت دانشجويي و نامه از استاد تا بتوني فقط آنها را مطالعه كني و حتي اجازه خروج از كتابخانه، عكس گرفتن از صفحات رو هم نداري و تازه برخي از پاياننامهها ممنوعه هستند و اجازه دسترسي به خود دانشجويان آنجا هم داده نميشود. علاوه بر اين نكته قابل اهميت كه اين سامانه كپيپيست رسمي با دريافت پول اجازه توليد علم ميدهد، سؤال اين است كه با چنين طراحي هوشمندانهاي دانشجويان با خريد چند پاياننامه قادر خواهند بود تا با تغيير اسم و جابهجاييهاي ساده دست به توليد علم بزنند؟!
