ايران، كره شمالي و داعش از محورهاي اصلي گفتوگوی وزير خارجه امريكا با مقامات اروپایی در نشست وزرای خارجه ناتو در بلژیک بود. ركس تيلرسون مشخصاً درديداري با مسئول روابط خارجي اتحاديه اروپا از پايبندي به توافق هستهاي گفت اما مجدداً سعي كرد مسائل منطقهاي را تكرار و اتهام بيثباتسازي عليه ايران را به برجام گره بزند. در تهران سخنگوي وزارت خارجه در پاسخ به اظهارات تيلرسون با بيان اينكه تكرار اتهامات بياساس و دروغ، هيچ كمكي به جبران خطاهاي راهبردي و بزرگ امريكا در قبال ايران و منطقه نميكند، به وي توصيه كرد بيشتر با واقعيات و تاريخ منطقه آشنا شود.
ركس تيلرسون، روز سهشنبه پس از ديدار با فدريكا موگريني، مسئول روابط خارجي اتحاديه اروپا درباره ايران گفت، ايالات متحده خود را ملزم به اجراي برجام ميداند اما نميتواند به اقدامات بيثبات كننده ايران، جوابي ندهد. تيلرسون در مورد گفتوگوها درباره ايران هم گفت: «همان طور كه مسئول سياست خارجي ناتو اعلام كرد ما درباره معاهده برجام و لزوم تعهد كامل ايران به مفاد اين تعهدنامه نيز صحبت كرديم. در عين حال بايد توجه كرد كه ايران رشته تحركاتي در منطقه دارد كه باعث بيثباتي خاورميانه ميشود. وزير خارجه ايالات متحده افزود: نمونه تحركات ايران، برنامه موشكي ايران است و كمك به گروههاي تروريستي از جمله اخيراً مشخص شد موشكي كه از سوي يمن به عربستان شليك شده و منابع ما تأييد كردهاند كه اين حمله كار ايران بوده و اين كشور از طريق حوثيها اين موشك را پرتاب كرده است. تيلرسون افزود: ايران اوضاع يمن را پيچيده كرده، همينطور ارسال اسلحه و جنگجو به سوريه و حمايت از گروه تروريستي حزبالله از ديگر تحركات ايران در منطقه است. اين اعمال ايران نميتواند بيتوجه و بيپاسخ بماند.
نمايش اختلاف
اگرچه ينس استولتنبرگ دبير كل ناتو در بروكسل روز دوشنبه در آستانه جلسات اين هفته وزيران خارجه كشورهاي عضو ناتو در يك كنفرانس خبري گفت كه اين اتحاد 28 كشوري از توافق هستهاي ايران با غرب حمايت ميكند اما به آزمايشهاي موشكي جمهوري اسلامي ايران كه تهديدي عليه متحدان ناتو است واكنش نشان خواهد داد. او تصريح كرد كه بايد ميان سلاح هستهاي و توانایي موشكي كاملاً تفاوت قائل شد و اكنون تمركز ناتو بر اين است كه اين توافق كاملاً اجرا شود زيرا مستقيماً بر امنيت متحدان ناتو تأثيرگذار است. اين سخنان كه نشان دهنده تداوم اختلافات اروپا و امريكاست، از ديد رسانههاي اروپايي دور نمانده است. پايگاه خبري بلژيكي يورو آبزرورم ساعاتی پس از نشست خبري «فدريكا موگريني» مسئول سياست خارجي اتحاديه اروپا و «ركس تيلرسون» وزير خارجه امريكا در پايتخت سياسي اروپا، از نمايش يكي از اختلافات اساسي دو طرف در اين نشست نوشت.
در اين كنفرانس خبري، طرفين علناً موضعي برخلاف موضع طرف مقابل در قبال پايبندي ايران به برجام گرفتند؛ موگريني گفت كه ايران به توافق هستهاي با گروه 1+5 پايبند بوده است و تيلرسون تصريح كرد كه ايران با آزمايشات موشكي و كمك به حزبالله نتوانسته پيروي از برجام را برآورده سازد. مقالهنويس يوروآبزرور با ديدن اين اختلاف آشكار، نوشته: «ديپلماتهاي ارشد ايالاتمتحده و اتحاديه اروپا در روز سهشنبه پنجم دسامبر، در حالي «شراكت» خود را جشن گرفتند كه در سياست خاورميانهاي خود، از هم فاصله گرفتند.» يوروآبزرور در ادامه به گفتههاي موگريني در اين نشست خبري پرداخته؛ نشستي كه در آن خبرنگاران حق طرح سؤال نداشتند.
واكنش تهران
بهرام قاسمي سخنگوي وزارت امور خارجه سخنان تيلرسون بعد از ديدار با نماينده عالي سياست خارجي اتحاديه اروپا را اصرار بيمورد و لجاجت بيثمر در تكرار اتهامات واهي نسبت به جمهوري اسلامي ايران خواند و گفت: بيان مكرر اتهامات بياساس و دروغ، هيچ كمكي به جبران خطاهاي راهبردي و بزرگ امريكا در قبال ايران و منطقه طي دهههاي اخير نخواهد كرد و متهم كردن ساير كشورها علاج دردها و زخمهاي عميق و كهنه باقي مانده از سياستهاي تجاوز كارانه و زيادهخواهيهاي امريكا در اين منطقه نخواهد بود. قاسمي تصريح كرد: تا زمان باقي است آقاي تيلرسون بكوشد با واقعيات و تاريخ منطقه و سياستهاي امريكا و آثار و عواقب آن كه به بحرانهاي شديد و كشتار صدها هزار زن و كودك و انسان بيگناه منجر شده است، بيشتر آشنا شود و آنگاه به اظهار نظر و قضاوت اهتمام ورزد. وي در ادامه گفت: ايران خود يكي از قربانيان سياستهاي مداخلهجويانه، كودتا و استبداد ناشي از اقدامات كشور متبوع ايشان است و امروز به عنوان كشوري كه در خط مقدم مبارزه با تروريسم در منطقه و جهان تلاشي بزرگ داشته است، شناخته ميشود. بيترديد ناديده انگاشتن اقدامات خطير ايران در كمك به ثبات، امنيت و مبارزه با تروريسم و ايراد اتهامات دروغ، تنها ميتواند ناشي از عصبانيت اين كشور از مبارزه بيامان جمهوري اسلامي ايران در ايفاي نقشي انساني و ثباتساز و مبارزه با تروريسم و سند و نشانهاي از حمايت امريكا از تروريسم در منطقه باشد.