درحالي مسئولان از مردم درخواست کمک‌رساني به زلزله‌زدگان کرمانشاه را دارند که هنوز سرانجام کمک‌هاي اوليه مشخص نشده و نحوه مديريت بحران مسئولان همچنان لنگ مي‌زند

درخواست براي موج دوم کمک‌رساني در سايه ضعف اطلاع رساني دولت در موج اول

21 آبان ماه سال جاري زمين لرزه‌اي به بزرگي ۷.۳ ريشتر سه شهرستان استان کرمانشاه را با درصدهاي بالايي تخريب کرد. از همان دقايق ابتدايي، مردم، نيروهاي سپاه و ارتش وارد ميدان شدند و براي ياري هموطنان کرمانشاهي‌ کوشيدند.

نويسنده : ميترا شهبازي

در اين ميان براي کمک‌هاي مردمي، برخي شماره‌ حساب‌هاي دولتي را براي واريز مبالغ نقدي انتخاب مي‌کردند و بعضي ديگر خود کالاهاي مورد نياز را با اتومبيل شخصي‌شان به سمت کرمانشاه مي‌فرستاند. با اين‌حال به رغم اينکه موج اوليه کمک‌هاي مردمي به صورت غيرقابل تصوري زياد بود، اما عدم برنامه‌ريزي و عدم وجود مديريت بحران بخش دولتي در ارسال کمک‌هاي مردمي به مردم آسيب ديده اختلال ايجاد کرد و بخش زيادي از آن را هدر داد. حالا هنوز تکليف کمک‌هاي موج اول روشن نشده، متوليان دولتي درخواست آغاز موج دوم کمک‌رساني را دارند.

+++

ماه گذشته بود که زلزله اي با قدرتي بي‌سابقه خانه‌هاي نامقاوم مناطق روستايي کرمانشاه را لرزاند و خسارت‌هاي شديدي را به سه منطقه سرپل ذهاب، ثلاث باباجانی و قصرشیرین وارد کرد. از همان دقايل اوليه نيروهاي سپاه و ارتش براي کمک‌رساني به مردم وارد ميدان شدند. با اينکه شدت خسارات وارده به بخش‌هاي مسکوني بالا بود، اما تعداد کشته‌ها به چند صد نفر ختم شد. طبق آخرين آمار ارائه شده از سوي هوشنگ بازوند، استاندار اين کرمانشاه، حضور به موقع بیش از ۴۰۰۰ نیروی سپاه برای کمک به زلزله زدگان اين استان ميزان تلفاتي که به نسبت خسارت وارده انتظار مي‌رفت را به شدت کاهش داد. تاجايي که اکنون آرتین کمالی، مدیرکل پزشکی قانونی استان کرمانشاه مي‌گويد:« تعداد اجساد این حادثه به ۵۰۵ تن رسيده است.» اين درحالي است که اگر نيروهاي سپاه و ارتش وارد ميدان نمي‌شدند، شايد اين آمار به بالاي چندين هزار نفر مي‌رسيد.

اما در کنار کمک‌هاي به موقع نيروهاي نظامي، مردم هم به طور متحد و به موقع وارد ميدان شدند و هرکدام شيوه‌اي را براي کمک رساني انتخاب کردند. گروهي با واريز پول به حساب‌هاي هلال‌احمر کمک رساني کردند و گروهي ديگر هم خود با وسيله نقليه‌ شخصيشان به کرمانشاه رفتند و هرچه در توان داشتند از وسايل گرمايشي تا مواد غذايي را اهدا کردند. البته تعداد کمک‌هاي مردمي شخصي که خود به محل حادثه مي‌رفتند به قدري زياد بود که همواره اخبار متعددي در خصوص مسدود شدن مسيرهاي منتهي به کرمانشاه منتشر مي‌شد. موجي از مردم که به صورت خودجوش به سمت مناطق حادثه ديده رفته بودند و حتي در برخي از موارد منجر به کند شدن روند امداد رساني مي‌شدند. معضلي که پيش پاي امداد رسانان قرار گرفته بود و بيش از همه انگشت اتهام را به سمت نحوه اطلاع‌رساني بخش دولتي مي‌برد، که اگر اطلاع‌رساني‌ها درست انجام مي‌شد، علاوه بر جلوگيري از هجوم مردم براي کمک‌رساني، کمک‌ها هم به جاي اينکه در کنار مناطق زلزله زده بدون استفاده رها شوند، به دست مردم آسيب ديده مي‌رسد و از حجم شايعات متعدد هم جلوگيري به عمل مي‌آمد.

مسئولان براي مردم زلزله زده چه کردند؟!

گويي متوليان دولتي که مديريت بحران را بر عهده داشتند با وقوع اين حادثه غافلگير شده بودند و نمي‌دانستند بايد چگونه به مردم امدادرساني کنند و کمک‌هاي اهدايي مردم را چگونه به کرمانشاهي‌هاي زلزله زده برسانند. حالا هم هنوز تکليف موج اوليه کمک‌هاي مردمي روشن نشده است و معلوم نيست آن حجم از خوراک و پوشاک به کجا رفته است، دولت درخواست آغاز موج دوم را از مردم دارد. اين خبر که چند روزي مي‌شود در رسانه‌ها منتشر مي‌شود و مردم را به ادامه ياري رساني تشويق مي‌کند، با ابهامات بسياري روبه‌ رو است، چرا که هنوز هيچکسي نمي‌داند، موج دوم کمک‌هاي مردمي قرار است چگونه از سوي دولت‌‎مردان مديريت شود. ستاد مديريت بحراني که در مرحله اول نتوانست نظر مردم را جلب کند و موجي از مردم را به سمت استان کشاند و حالا برنامه موج دوم کمک‌رساني پر ابهام را آغاز کرده است. در اين خصوص کارشناسان معتقدند که دولت پيش از آغاز هر فعاليتي بايد برنامه‌اي که در پيش دارد را به صورت شفاف به مردم اطلاع‌رساني کند.

به رغم تمام کاستي‌هاي بخش دولتي به عنوان متولي اصلي براي کمک‌رساني به مردم حادثه ديده، بازوند، استاندار کرمانشاه در خصوص حضور به موقع نيروهاي نظامي مي‌گويد:« از همان ابتداي حادثه بيش از ۴ هزار پرسنل سپاه و ۳ هزار پرسنل ارتش پای کار آمدند و توانستند ۲ هزار و ۹۰۰ نفر را از زیر آوار بیرون بیاورند.»