نويسنده: ميترا شهبازي
روز به روز از جمعيت
روستايي مناطق کم ظرفيت تا آنهايي که از پتانسيلهاي بالاي اقتصادي برخوردار
هستند، کاسته ميشود و به جمعيت شهري و حاشيههاي شهرها افزوده ميشود. با اينکه
انتظار ميرود، چنين اتفاقات تلخي که معضلات بيشمار اجتماعي، بهداشتي و اقتصادي را
براي مردم به همراه دارد، در مناطق محروم از ظرفيتهاي اقتصادي رخ دهد، اما اکنون
شهرستانهاي استان اردبيل هم نميتوانند از اين مشکل مصون باشند. مسئلهاي که در
اردبيل به رغم برخورداري از بالاترين ظرفيتهاي اقتصادي همچون صنعت، گردشگري و صنايع
دستي، کشاورزي و غيره در حال وقوع است. در اين باره داود شایقی، رئیس سازمان برنامه
وبودجه استان اردبیل، ميگويد:« درحال حاضر طبق آخرين آمار به دست رسيده جمعیت روستایی
این استان از 36 درصد به 31.82درصد و جمعیت شهری هم از 64 درصد در سال 90 به 68.18درصد
در سال 95 رسیده است.» همان اتفاقي که به خالي از سکنه شدن جوامع روستايي و افزايش
جمعيت شهرنشيني و کاهش توليدات ملي دامن ميزند و دليلي جز عدم وجود اشتغال پايدار
ندارد. درحال حاضر گفته ميشود که نرخ بيکاري ۱۵.۷ درصدي بر سر مردم استان اردبيل
سايه انداخته است و روز به روز هم درحال افزايش است. گواه اين ادعا هم همين بس است
که قاسم رحیمی، مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان اردبیل ميگويد:« نرخ بیکاری ۱۵.۷ درصد است و اردبیل استان ۲۸ ام در بیکاری محسوب میشود.» اين
درحالي است که در سال گذشته نرخ بيکاري ۱۴.۸ درصد محاسبه شده است که نشان دهنده افزايش
آمار بيکاري در اردبيل است.
عدم صادرت محصولات
کشاورزي
حالا با اين که
شرايط بيکاري بزرگترين مشکل اردبيليها است، اين استان برخلاف مناطق ديگري که با
معضلاتي همچون کمبود بارندگي، کاهش ظرفيت کشاورزي و غيره برخوردار هستند، از
پتانسيلهاي بالايي در زمينه فعاليتهاي اقتصادي همچون توليد سالانه بيش از بیش
4.5 میلیون تن انواع محصولات زراعی، باغی و دامی برخوردار است. لازم به ذکر است که
اين اردبيل در حال حاضر دارای 225 هزار هکتار اراضی آبی، 515 هزار هکتار اراضی دیم
و 38 هزار هکتار اراضی باغی است و سال به سال بر حجم توليدات آن به دليل وجود
شرايط آب و هوايي مناسب افزوده ميشود. با اين حال کارشناسان می گویند که نبود صنایع
تبدیلی و تکمیلی در اردبیل، مانعی بزرگ در مسیر صنعتی شدن و توسعه بخش کشاورزی این
استان محسوب می شود.
هاشم مظفری، یک کارشناس اقتصادی در اين
خصوص بيان ميکند:« بسیاری از مشکلات اقتصادی، درآمد پایین و نبود شغل مناسب سبب افزایش
مهاجرت جمعیت استان اردبیل به سایر استانهای کشور شده و نیاز است برنامهریزیهای
هدفمند و منسجم در دستور کار مسئولان و دستگاههای ذیربط در ارتباط با راه اندازی
صنایع تبدیلی که اشتغال بیشتری را بدنبال دارد مدنظر قرار گیرد.»
فرصتهاي گردشگري هم
مغفول ماند
علاوه بر شرايط
مناسب براي اشتغالزايي در زمينه کشاورزي، بالابردن ميزان توليدات ملي و فرصت براي
صادرات و ارزآوري از اين طريق، بخش گردشگري و صنايع دستي استان هم از ظرفيت بسيار
بالايي براي اشتغال روستاييان و مانگاري آنها در روستاها برخوردار است. با اين حال
نبود فرودگاهي مناسب براي ورود گردشگران و عدم وجود زيرساختهاي مناسب براي
گردشگري، اين فرصت بزرگ درآمدزايي را از اردبيليها گرفته است. در اين خصوص اکبر بهنامجو،
استاندار اردبیل معتقد است که فرودگاه اردبیل بايد متناسب با نیاز گردشگری این استان
توسعه یابد و ميگويد:« یکی از محورهای توسعه اردبیل
گردشگری است و ضروری است زیرساخت های مختلف به منظور حمایت از این محور دایر شود.»
همچنين با توجه به
اينکه ارزش صادرات سالانه صنايع دستي از اردبيل به خارج از کشور، چيزي بالغ بر ۵۰۰
هزار دلار است اما علیرضا دباغ عبداللهی، معاون
صنایعدستی میراث فرهنگی اردبیل بيان ميکند:« عدم معرفي صنايع دستي استان و
برندسازي يکي از اصليترين موانع رشد صادراتي اين کالاها به خارج از کشور است.»
حالا با اين شرايط که گفته ميشود اولين هدف دولت رفع بيکاري و جلوگيري از مهاجرت
روستاييان است، جاي تعجب دارد که همچنان اين ظرفيتهاي بالاي اقتصادي مغفول مانده
است.
