نويسنده: ميترا شهبازي
درحالي گردشگري براي
اغلب کشورها به لحاظ اهميت سودآوري بعد از اقتصاد نفتي قرار ميگيرند که هنوز اين
صنعت در ايران ناشناخته مانده است. به طوري که در حال حاضر به رغم وجود ظرفيت 2
ميليارد دلاري براي صادرات بيش از 370 رشته صنايع دستي به ثبت رسيده، در سال گذشته
تنها 240 ميليون دلار از آن محقق شده است. همچنين در بخش گردشگري هم عدم اطلاع
رساني و معرفي جاذبههاي مذهبي، طبيعي و تاريخي هر استان، سدي بر سر راه افزايش
شمار ورود توريست در ايران شده است. البته ضعفهاي بخش گردشگري به همين چند قلم
ختم نميشود و طيف گسترهاي را در بر ميگيرد.
+++
صنعت گردشگري ايران
همچنان ناشناخته باقي مانده است. گواه اين ادعا هم همين بس است به رغم وجود ظرفيت
2ميليارد دلاري براي صادرات صنايع دستي، در سال گذشته تنها 240 ميليون دلار آن
محقق شده است. درحال حاضر گفته ميشود که بيش از 370 رشته صنايع دستي در ايران به
ثبت رسيده است که ميتواند کمک بزرگي به اقتصاد ايران بخصوص اقتصاد غيرنفتي کند.
با اين حال غفلت مداوم مسئولان از بخش گردشگري مانعي بزرگ بر سر راه توسعه صادرات
صنايع دستي، صنعت توريسم و گردشگري شده است.
درحال حاضر که اغلب
استانهاي کشور همچون خراسان رضوي، مازندران، گيلان، اصفهان، چهارمحال و بختياري و
غيره از ظرفيتهاي بالايي در حوزه گردشگري برخوردار هستند، اما عدم رسيدگي به موقع
و ترميم و مرمت آثار تاريخي و جولان صنايع دستي غيربومي و وارداتي همچون کالاهاي
چيني در بازارهاي آنها نه تنها بيکاري را براي جوامع روستايي رقم زده است، بلکه
فرصت شکوفايي را مردم به کشورهاي خارجي تقديم کرده است. در حال حاضر چين به عنوان
يکي از کشورهاي صادرکننده صنايع دستي به ايران در رتبه سوم صادرات غیرنفتی دنیا قرار
دارد.
صنايع دستي در چنگال
چينيها
درحال حاضر خراسان
رضوي به عنوان يکي از مهمترين مقاصد گردشگري ايران، ساليانه پذيراي بيش از 27 ميليون
گردشگر مذهبي است که بازار آن ميتواند کمک بزرگي به اقتصاد اين استان کند. ب اين
حال به جاي کالاهاي بومي، اغلب بازار استان را پوشاک مارکدار خارجي و صنايع دستي
چيني پر کرده است. گويي مشهديهاي فروشنده چينيها شدهاند و سود ورود اين همه
زائر بايد به جيب خاجيها برود. در اين رابطه نماينده مردم درگز در مجلس شوراي اسلامي ميگويد:« سالانه بيش از 27 ميليون زائر، وارد استان خراسان رضوي ميشود و ميتواند به عنوان
ظرفيت مناسب براي بخش اقتصادي تلقي شود، اما اهمالکاري مسئولان بهرهمندي از اين قابليت
را به هدر ميدهد.»
عبدالله حاتميان در اين
خصوص ميگويد:« بيش از 90 درصد سوغاتيهاي شهر مشهد را کالاهاي چيني تشکيل ميدهد. اين
کالاها شامل چادر، جانماز، تسبيح، مهر و غيره ميشود که در صورت عرضه محصولات مشابه
بومي ميتوانست کمک بزرگي به بخش اشتغالزايي استان کند.» در اين خصوص به گفته
کارشناسان در سال گذشته بيش از 500 میلیارد
تومان سوغات مشهد از چين وارد شده است. فرصتي که ميتوانست توليد بخش روستايي را
فعال کند. البته اين معضل تنها مختص به شهر مشهد نيست و در اغلب مناطق ايران همچون
مازندران و گيلان هم تنها سوغاتيهاي چيني به چشم ميخورد که از کيفيت بسيار
پاييني هم برخوردار هستند.
تاراج گردشگري
تاريخي به دست سودجويان
علاوه بر آنچه که گفته
شد، صنعت گردشگري مذهبي، طبيعي و باستاني استانها هم با بيمهري متوليان مواجه
شده است. در حال حاضر درحالي کشورهاي اروپايي با ساخت مساجد و مراکز مذهبي سعي در
جذب توريست مذهبي به ويژه مسلمان دارند که بناها و آثار باستاني مذهبي ايران مورد
غفلت مسئولان واقع ميشوند. در اين خصوص عضو فراکسیون میراث فرهنگی مجلس ميگويد:« اروپاییان باوجود داشتن میلیونها گردشگر برای جذب بیشتر گردشگران مسلمان، دست
به افزایش مساجد و رستورانهای حلال ميزنند.»
فریده اولادقباد با بیان
اینکه جایگاه استراتژیک ایران به لحاظ جذابیتهای جغرافیایی، تاریخی و صنایعدستی برای
جذب توریسم بر کسی پوشیده نیست، ادامه ميدهد:«متاسفانه در سالهای پیاپی سازمان میراث
فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری به خلوتگاه و جولانگاهی برای فعالیتهای پنهان سیاسی
تبدیل شده بود.»
همچنين در راستاي بيتوجهي
مسئولان به بناها و آثار تاريخي مذهبي، معصومه
شیری مدیر میراثفرهنگی، صنایعدستی
و گردشگری شهرستان خدابنده نيز ميگويد:«
بقعه قیدار نبی به
عنوان يکي از بناهاي تاريخي- مذهبي ايران شناخته ميشود که طي سالهاي گذشته با
دستدرازيهاي سودجويان، نقشه آن تغيير کرده است.» از اين دست بناها در استانهاي
کشور بسيار است که مسئولان بايد توجه ويژهاي به آنها داشته باشند و اقتصاد
غيرنفتي و گردشگري را هدف فعاليتهاي خود قرار دهند.
