نويسنده: محمدرضا هاديلو
وضعيت بيابان زايي در اصفهان خيلي بغرنج شده و
حالا ريزگردهاي اين منطقه به دلايل مختلف جزو ريزگردهاي سمي و سرطانزا به شمار مي
ايند. بطوريکه در همين رابطه پدر علم کویر شناسی ایران معتقد است: "سال ها زمین
های شرق اصفهان با کود ازت و فسفر برای کشت آبیاری شده است و قطعاً اکنون گرد و خاکی
که از این خاک بلند می شود فسفر دارد و سرطان زاست" و
عضو هيئت علمي دانشگاه علوم پزشکي و خدمات بهداشتي
درماني اصفهان نيز مي گويد: " ريزگردهاي داخلي ازجمله ريزگردهاي ناشي از سوخت،
صنايع، تالاب گاوخوني و زاينده رود از خطرناک ترين ريزگردها براي سلامتي شهروندان به
شمار ميرود."
به همين دلايل ارايه طرح هايي براي جلوگيري از بروز و طغيان ريزگردها
در اين منطقه جزو اولويت ها به شمار مي آيد. هرچند مسئولان استاني بارها و بارها
در اين رابطه سخن گفته اند اما در عمل کاري از طرف آنها صورت نگرفته است.
طرح هايي براي پز دادن مسئولان، نه حمايت
همين چند ماه پيش بود که مسئول سازمان بسیج سازندگی
استان اصفهان گفت: "برای رفع مشکل ریزگردها در ۳ منطقه استان اصفهان و در شهرهای نایین، سگزی و برخوار فعالیتهایی را
آغاز کردهایم که در این زمینه سال گذشته به طور میانگین شاهد پیشرفتی ۶ برابری در مقابله با این معضل بودیم."
سرهنگ احسان الله رضاپور ادامه داد: "از سال
90 تا امروز 9 هزار و 500 هکتار بیابانزدایی با کاشت نهال و درختچه در استان اصفهان
به همت بسیج سازندگی صورت گرفته است و پارسال بیش از 20 هزار جهادگر در قالب اردوهای جهادی به مناطق مختلف اعزام
و بیش از 6 هزار و 500 نفر در قالب 220 گروه جهادی سازماندهی و در 500 روستای سراسر
کشور برای مقابله با ریزگردها مشغول فعالیت شدند. در حال حاضر هم طرح 230 هکتاری کاشت
نهال در منطقه سگزی برای بیابانزدایی با انتقال پساب برخوار با استفاده از کانالهای
آب انجام شده است."هنوز حرف هاي مسئول سازمان بسیج
سازندگی استان اصفهان در گوش مردم بود که خبر رسيد برای اولین بار در کشور مالچی کاملا
گیاهی برای مهار ریزگردها، تحت حمایت سازمان بسیج علمی، پژوهشی و فناوری استان اصفهان
توسط يک دانش آموز نخبه اصفهانی اختراع شد.
دنیا محمدی مخترع این محصول که در مقطع پیش دانشگاهی
مشغول به تحصیل است با بیان این که بنظرم برای یک جوان و نوجوان هم دانش آموز و هم
دانشجو هیچ چیز ارزشمندتر از این نیست که نسبت به وطن خود و رفع مشکلات آن احساس مسئولیت
کند، گفت: "هشدارهای سازمان هواشناسی، آلودگی هوا و مشکل ریزگردها بویژه در استان
خوزستان، محدودیت در تولید میزان مورد نیاز مالچ نفتی و در همین حال مشکلاتی که کاربرد
آن برای منابع طبیعی ایجاد می کند عاملی در شکل گیری ایده ای برای اختراع مالچی کاملا
گیاهی و دوستدار محیط زیست را فراهم کرد. "
وی با بیان این که سازمان بسیج علمی، پژوهشی و فناوری
استان اصفهان زمینه ساز اختراع مالچ کاملا گیاهی با حمایت مالی و معنوی بوده است، ادامه
مي دهد: "ساخت مالچ کاملا گیاهی مستلزم کارهای آزمایشگاهی سنگین و زیادی برای
تعیین بهترین ترکیب بود و هزینه های زیادی هم داشت، ترکیبات مختلف طراحی و مورد آزمایش
قرار گرفت در نهایت با ترکیبی از سه گونه گیاهی، مالچی با ماندگاری قابل قبول به دست
آمد."به گفته محمدي، ماندگاری نمونه اولیه حداقل برابر مالچ نفتی یعنی 6 ماه
است، که این ماندگاری تا دوبرابر یعنی یکسال می تواند افزایش یابد.
طبق گزارش سایت اداره کل منابع طبیعی استان اصفهان
برای مبارزه با ریز گردها و مالچ پاشی نفتی در خوزستان با ماندگاری 6 ماهه 40 میلیارد
تومان هزینه می شود، در حالیکه براساس برآوردهایی که انجام شده استفاده از مالچ گیاهی
با ماندگاری 6 ماه باعث صرفه جویی 39 میلیارد تومان خواهد شد و در صورتیکه مالچ گیاهی
با ماندگاری یکسال استفاده شود 78 میلیارد تومان سالانه صرفه جویی می شود. بر همين
اساس برای مالچ پاشی در خوزستان 23 تن مالچ گیاهی با
ماندگاری یکسال با حدود 2 میلیارتومان هزینه کفایت می کند. مالچ هايي که معایب مالچ
نفتی را هم ندارد.
محمدی با اشاره به این که گیاهی برای تولید این محصول بکار رفته که پراکنش
جغرافیایی آن تقریبا مختص به ایران می باشد و شرایط کشور برای تولید انبوه و صنعتی
مالچ گیاهی فراهم است، گفت: " بیش از 100 نفر اشتغال زایی مستقیم و غیرمستقیم
از جمع آوری، انتقال تا تولید برای 23 تن مالچ طبق برآوردهای انجام گرفته ایجاد می
شود. همچنين طبق آمارهای ارائه شده 23 استان کشور درگیر مشکل ریزگردها هستند و بازارهای
پتانسیلی هم در خارج از کشور بویژه در کشورهای همسایه وجود دارد."
حال اصفهان وخيم است
خوب است بدانيم اختراع مالچ کاملا گیاهی با شرکت
در نوزدهمین جشنواره جوان خوارزمی بخش دانش آموزی که در شهریورماه 1396 برگزار شد رتبه
اول کشوری را از بین 3700 طرح رسیده به این جشنواره به خود اختصاص داد. اختراعي که
در مرحله استانی هم رتبه اول را کسب کرده بود.با اين حال مخترع مالچ گياهي با گلایه ای از مسئولان گفت: "این محصول که برای اولین بار در ایران
و تاجایی که اطلاع دارم برای اولین بار در جهان اختراع شده است، جشنواره خوارزمی فقط
لوح تقدیری به آن داد."
محمدي یادآور شد: "حمایت سازمان بسیج علمی
استان اصفهان در اختراع این محصول جای تقدیر دارد، اما با این کمک فقط نمونه اولیه
به دست آمده است و انتظار دارم نمونه برای تولید در مقیاس صنعتی حمایت شود نه این که
در همین حال رها شود، بعنوان یک بسیجی فعال در محله و هم دانش آموزی بوده و ترجیح می
دهم محصول برای تولید انبوه و صنعتی توسط خود سازمان و نه یک سرمایه گذار و یا یک کشور و شرکت خارجی
حمایت شود."کوتاه سخن اينکه وضع اصفهان خوب نيست و
همه هشدار مي دهند. هشدارهايي که حالا راهکار خوبي براي حل بحران هايش ارايه شده و
فقط منتظر حمايت است.
با اينکه مديركل منابع طبيعي اصفهان مدعي شده در
برنامه ششم توسعه به اين مقوله توجه زيادي شده و در اين برنامه كنترل كانونهاي بحران
تا سطح يك ميليون و 100هزار هكتار پيشبيني شده و سهميه قابلتوجهي هم به اصفهان اختصاص
يافته . اما همين مسئول در حالي از تشكيل 16كانون بحران ريزگرد در اصفهان خبر ميدهد
كه طي ماههاي اخير، كارشناسان و فعالان محيطزيست همواره نسبت به تبديل تالاب گاوخوني
به كانون بحراني ريزگرد هشدار دادهاند.
سلام عالي بود اين خبر تو روزنامه پخش شده؟ 
