بهناز قاسمی
تعلل دولت در اعلام نرخ شكر و گندم در سال زراعي جديد، زنگ خطري است براي رسيدن به اهداف سياستهاي اقتصاد مقاومتي و خودكفايي كه سالهاست از سوي وزارت جهاد كشاورزي وعده داده ميشود. شواهد حاكي از آن است كه اين مهم با مخالفت برخي در كابينه روبهرو است، چرا كه در دو سال اخير اين نرخ با تأخير چندين ماهه اعلام ميشود، گويي كاهش توليد و رغبت كشاورزان در دستور كار قرار گرفته تا سالانه پول زيادي بابت اين خريدهاي تضميني هزينه نشود و ارز مبادلهاي در اختيار واردات قرار گيرد.
شايد زماني رؤيا به نظر ميرسيد كه كشور در توليد شكر و گندم به خودكفايي برسد اما اكنون زمان زيادي تا تحقق اين رؤيا باقي نمانده البته هنوز اما و اگرهايي وجود دارد؛ وزارت جهاد كشاورزي ميگويد، پس از گندم حدود سه سال ديگر كشور در زمينه توليد شكر به خودكفايي ميرسد اما با گذشت هشت ماه، قيمت شكر اعلام نشده و كارخانجات بلاتكليف ماندهاند، چغندركاران طلبشان را نگرفتهاند، هنوز از نرخ خريد تضميني خبري نيست. همين اتفاق براي گندم نيز افتاده است، گندمكاران همچنان از دولت طلبكارند و نرخ خريد تضميني اعلام نشده تا تكليف گندمكاران براي سال زراعي جديد روشن شود. در حالي كه قانون مصوب مجلس به صراحت ميگويد تا قبل از شروع سال زراعي جديد يعني تا پايان شهريورماه دولت بايد مطابق نرخ تورم قيمت خريد تضميني گندم را اعلام كند. همچنين سال گذشته با وجود تورم 9درصدي تنها قيمت تضميني گندم 2/2 درصد اضافه شد و امسال هم ظاهراً از گوشه و كنار شنيده ميشود كه خبري از افزايش قيمت تضميني گندم نيست. متأسفانه هنوز كساني در دولت هستند كه رسيدن به خودكفايي را به اصطلاح خودشان «مزخرف» ميدانند. وزير راهوشهرسازي زماني مسكن مهر را مزخرف ميدانست و عيسي كلانتري مشاور معاون اول دولت يازدهم معتقد است، خودكفايي در كشاورزي مزخرف است. وي با احساسي خواندن اين آرمان بهواسطه جوابتداي انقلاب، سردمدار مخالفت سنگين با اصل «خودكفايي كشاورزي» است.
شايد اتفاقات فوق و زمزمه توجيه اقتصادي واردات اين محصولات كشاورزي و استراتژيك به اين معنا باشد كه عدهاي به دنبال واردات هستند نه تقويت توليد داخل و رسيدن به خودكفايي. مشاور وزير جهاد كشاورزي در واكنش به تأكيد برخي بر واردات ارزان گندم ميگويد: آنها كه ميگويند قيمت گندم خارجي پايينتر از داخلي است و بايد وارد كنيم بدانند كه اگر نرخ ارز به صورت شناور و براساس بازار باشد، ديگر واردات هم معني ندارد و در واقع اكنون ما داريم به كالاي خارجي سوبسيد ميدهيم. اسماعيل اسفندياريپور در مورد اينكه برخي معتقدند، گلوتن گندم توليد داخل پايين است و براي مصارفي همچون صنايع، بيسكويت و نان صنعتي به درد نميخورد، ميافزايد: مجموع گندم با گلوتن بالا براي مصارف صنعتي 400 هزار تن است، ولي ما بالاي يك ميليون تن گندم با گلوتن بسيار بالا توليد ميكنيم و اين حرف بهانهاي براي رانت واردات است. مشاور وزير جهاد كشاورزي با اشاره به اينكه اگرچه ممكن است در بحث توليد گندم هزار و يك مشكل داشته باشيم، تأكيد ميكند: تفاوت قيمت داخلي با مشابه خارجي اگر چه ممكن است به يك ميزان نباشد، اما كيفيت گندممان به مراتب بهتر از گذشته شده است و اگر كيفيت گندم را به طور واقعي آزمايش كنند، نتيجه چيزي خواهد بود كه سكوت اختيار خواهند كرد. مضاف بر آنكه اگر قيمت دلار در كشور به جاي دلار آزاد و شناور مديريت شده باشد بايد به قيمت شناور برسد تا نوسانات بازار آن را تعيين كند و آن موقع قطعاً قيمت گندم خارجي ارزانتر از داخلي نخواهد بود. به گفته وي با مديريت نرخ ارز به خارجيها سوبسيد ميدهيم، به گونهاي كه انگارنهانگار كالاي خارجي ارزانتر از كالاي داخلي است.
امنيت غذايي شوخيبردار نيست
همچنين عضو سابق كميسيون كشاورزي در مجلس نهم نيز در پاسخ به كساني كه مدام از واردات گندم سخن ميگويند، ميگويد: به جاي شعار واردات گندم، دولت براي امنيت غذايي و استقلال كشور بايد از كشاورزان حمايت كند و پول گندمكاران را به موقع بدهد. بهرام بيرانوند در مورد كساني كه به بهانه ارزان بودن گندم خارجي ميگويند، به جاي توليد گندم و خريد تضميني هزار و 300 توماني از گندم وارداتي 900 توماني خارجي استفاده كنيم، ميافزايد: آنهايي كه اين حرف را ميزنند، مفهوم استقلال و امنيت ملي و غذايي كشور را نميدانند. ممكن است امروز گندم ارزان به ما بفروشند، اما گندم مانند كالاهاي نظامي و دفاعي كشور ضروري است كه بايد در داخل كشور تهيه شود. مگر ميشود عليه امنيت ملي و امنيت غذايي كشور و از واردات گندم صحبت كرد، اين امر شوخيبردار نيست.
