جواد محرمي
رسانهايشدن يك نامه درونسازماني درباره سريال سرزمين مادري كه پخشنشدن آن را كمهزينهترين تصميم قلمداد كرده است از تشتت، ضعف تصميمگيري و احتمالاً درگيري بين مديران رسانه ملي حكايت دارد.
به گزارش «جوان» پخش سريال «سرزمين كهن» با نام جديد «سرزمين مادري» كه قرار بود از دو هفته پيش از شبكه 3 سيما آغاز شود، ديروز با نامه صريح شوراي بازبيني اين سريال به رئيس صداوسيما و مخالفت با پخش آن وارد مرحله تازهاي شده است. در نامه اين شورا تأكيد شده كمهزينهترين كار در قبال اين سريال پخش نكردن آن است. روز گذشته شوراي علمي بازبيني سريال «سرزمين مادري» به رئيس صدا و سيما نامهاي نوشته و در آن مخالفت رسمي خود را با پخش اين سريال اعلام كردهاست. در اين نامه از مصاحبههاي كمال تبريزي انتقاد و توصيه شدهاست كه او بايد هرچه سريعتر در يكي از شبكههاي تلويزيون عذرخواهي كند.
صداوسيما اين روزها با نوعي سردرگمي و بيثباتي در تصميمگيري دست و پنجه نرم ميكند. نظارت ضعيف و غيراصولي بر سريالها و ضعف تصميمگيري براي برنامههايي چون «هفت» تنها مشتي از خروار است. بديهي است كه دود اين وضعيت نامتعادل بيش از همه به چشم مخاطب ميرود. رسانهاي شدن نامه شوراي بازبيني از تشتت و چند دستگي درون سازماني حكايت دارد و اينكه اختلافات به جاي حل در محيط داخلي به بيرون سرايت ميكند.
مشكل فني يا محتوايي!
سه سال پيش سريال «سرزمين كهن» پس از پخش قسمت سومش با اعتراض مردمي در شهرهاي بختيارينشين مواجه و موجب توقف پخش آن از تلويزيون شد. اخيراً مسئولان سيما و كارگردان فيلم از برطرف شدن مشكلات سريال و پخش قطعي آن سخن گفته بودند و قرار بود سرزمين كهن با نام جديد سرزمين مادري جمعه، ١٤ مهر، از شبكه 3 سيما روي آنتن برود، اما پخشنشدن اين مجموعه در زمان تعيينشده، باز هم اين حاشيه را پررنگ كرد كه احتمالاً اينبار نيز محتواي سريال موجب توقف پخش شدهاست، اما پيگيريهای كمال تبريزي و دستاندركاران اين مجموعه از اين حكايت داشت كه مشكلات فني پخش سريال را به تعويق انداخته است. تبريزي علت پخشنشدن سريال «سرزمين مادري» را «مشكلات فني و آمادهنشدن تيتراژ» اعلام كرده بود. وی همچنين درباره زمان پخش سريال عنوان كرده بود: احتمالاً اين سريال جمعه آينده (۲۱ مهر) پخش ميشود، اما ٢١ مهر آمد و اين سريال پخش نشد و بار ديگر حواشي قوت گرفت.
دو روز پيش علياصغر پورمحمدي، مدير شبكه 3 در گفتوگو با «شرق» باز هم بر مشكلات فني سريال تأكيد كرد و گفت: «سريال «سرزمين مادري» همچنان با مشكلات فني مواجه است كه قطعاً تا هفت، هشت روز ديگر برطرف و اين هفته يا هفته آينده از شبكه 3 سيما پخش خواهد شد و جز اين موضوع مشكل ديگري براي پخش اين مجموعه وجود ندارد.»
او در ادامه در پاسخ به اين پرسش كه آيا هنوز هم مشكلاتي از جمله مميزي در مورد اين سريال وجود دارد يا خير، افزود: «اين سريال براي پخش با هيچ مشكل مميزياي روبهرو نيست و نظارت روي مجموعه پيش از اين در زمان توليد انجام شده است و دليل پخشنشدن مجموعه محتواي سريال نيست.
خط بطلان بر ادعاي كارگردان
اما روز گذشته شوراي بازبيني سريال «سرزمين مادري» نامهاي به رئيس صداوسيما فرستاد و خط بطلان بر همه ادعاهايي كشيد كه مشكلات فني را بهانه پخشنشدن سريال كرده بود. «عطف به نامه قبلي و مشكلات پيش آمده در خصوص سريال «سرزمين مادري» به اطلاع ميرساند، بهرغم همكاري شوراي بازبيني و مشاهده تمام بخشهاي سريال و اعمال حسننيت جهت رفع معضلات، متأسفانه مصاحبههاي غيركارشناسانه برخي از مديران و همچنين كارگردان سريال مذكور نهتنها كار پيش نرفتهاست، بلكه دردسرهاي تازهاي نيز به كار افزوده شده و مشكلات را دو چندان كرده است.»
اين شورا در ادامه تأكيد ميكند كه واجب است كارگردان «سرزمين مادري» هر چه زودتر مراتب عذرخواهي خود را نسبت به مسائل پيش آمده ابراز كند: «شوراي بازبيني ضمن تأكيد مؤكد بر رعايت دقيق بندبند مفاد بيانيه 10 مادهاي و اجراي منويات و مواد و اعمال آن در سريال پيش از پخش با توجه به شرايط حاصله و موجود، پخش آن را به صلاح نميداند. از سوي ديگر بسيار ضروري و واجب ميداند كه هر چه سريعتر كارگردان مذكور مراتب اعتذار و عذرخواهي خويش را نسبت به مسائل پيش آمده رسما در سيما ابراز دارد. لازم به توضيح است كه تاكنون اكثر مديران در جهت رفع مشكلات با حضور مستقيم و غير مستقيم، رسماً و تلويحاً مراتب اعتذار خود را از باب همدلي و وفاق ملي و حفظ مصالح نظام اعلام داشتهاند، ولي ايشان هيچگونه همكاريای در اين خصوص نداشته است.»
باز هم ضعف كارشناسي در سيما
در تذكرات و پيشنهادهاي شوراي علمي بازبيني سريال مذكور كه قبلا براي رئيس صدا و سيما ارسال شده، آمدهاست: پخش نشدن اين سريال، كمهزينهترين اقدام از نظر فرهنگي و اجتماعي است و هنوز هم يك پيشنهاد جدي از سوي شوراي بازبيني است؛ منتها به شرط لحاظ اصلاحات و اضافاتي كه در بندهاي ديگر ميآيد، پخش آن ميتواند مورد موافقت مشروط قرار گيرد. شوراي بازبيني معتقد است در تمامي قسمتهاي اين سريال نام «بختياري» از شخصيت منفي سريال حذف شود كه البته در بازبيني نسخه اصلاحشده سريال مشاهده شد كه اين توصيه در تمامي قسمتها به جز قسمت سيزدهم تاكنون اعمال شده است.
حالا بايد نشست و ديد كه آيا زور شوراي بازبيني با اين نامه صريح و تند به رئيس شبكه يعني پورمحمدي كه خيلي قاطع از پخش اين سريال طي دو سه روز آينده خبر دادهاست، ميچربد يا نه؟ بايد نشست و منتظر واكنشها به پخش يا پخشنشدن اين سريال در روزهاي آينده شد.
اتفاقات پيشآمده براي سريال سرزمين مادري از ضعف مفرط بدنه كارشناسي توليد سريال در رسانه ملي حكايت دارد. اگر بختياريها به اين سريال واكنش نشان نميدادند و مشكل امنيتي پيش نميآمد، احتمالاً ضعفهاي اين كار ديده نميشد و سازمان هم به آن اعتنايي نميكرد. كمال تبريزي پيش از اين در ساخت سريال شهريار نيز شيطنتهاي زيادي كرد و شخصيت اين شاعر بزرگ انقلاب را دستخوش تحريفهاي غيرمنصفانهاي كرده بود كه با اعتراضاتي مواجه شد، اما ظاهراً تا زمانيكه اعتراض به سريالهاي رسانه ملي بعد امنيتي واضح و آشكار مانند آنچه درباره سرزمين كهن روي داد، پيدا نكند، اعتنايي به انتقادها از سوي مديران صورت نميگيرد، اين وضعيت بغرنج از ضعف ادامهدار سريالسازي در رسانه ملي كاملاً هويداست.
