كشورمان كه روزگاري به داشتن سيماي جوان مشهور بود، چند سالي ميشود رو به ميانسالي و پيري حركت ميكند. شيب تند حركت به سمت سالمندي موجب شده تا ايران همانگونه كه در موضوع تحديد نسل ركورددار شد و توانست ظرف مدت كوتاهي نرخ رشد جمعيت را از 6/4 در سال 65 به 1/6 در سال 90 برساند و جايزه صندوق بينالمللي جمعيت را از آن خود كند، در حوزه پيري هم با شيب تندي حركت ميكند.
مطابق سرشماري سال 90، 9/3 درصد از جمعيت كشور را سالمندان بالاي 60 سال تشكيل ميدهند كه چيزي حدود ۷ ميليون و ۴۵۰ هزار نفر است. آنگونه كه محسن سلماننژاد، رئيس دبيرخانه شوراي ملي سالمندان ميگويد: براساس آمارهاي موجود تا ۱۵ سال آينده جمعيت سالمند كشورمان دوبرابر خواهد شد.
پيرترين استان كشور، گيلان با ١٣ درصد جمعيت سالمند است و سيستان بلوچستان جوانترين استان كشور محسوب ميشود و 10/4 درصد جمعيت تهران سالمند هستند.
نكته قابلتأمل اينجاست كه ايران جزو چند كشور اول جهان است كه به سرعت درصد سالمندي آن افزايش مييابد.
در كشورهاي توسعهيافته بيش از نيم قرن طول كشيده تا سالمندي جمعيت طي شود، ولي در جامعه ايران به علت كاهش سريع و چشمگير نرخ باروري، نيمي از اين مدت به درازا كشيد كه ورود به فاز نخست سالمندي اتفاق بيفتد. شواهد حاكي از آن است كه روند سالخوردگي در ايران هم مانند روند كاهش سريع نرخ باروري كل منحصر به فرد خواهد بود. در حال حاضر ۷۰ درصد جمعيت كشور را جمعيت فعال يعني افراد بين ۱۵ تا ۶۰ سال تشكيل ميدهند. از سال ۱۳۸۵ كه پنجره جمعيتي در كشور ما باز شد، جمعيت جوان زياد شده و تعداد جمعيت سالمند در حال زياد شدن داريم. بنا به تأكيد اين پنجره رئيس دبيرخانه شوراي ملي سالمندان تا حدود حداكثر سه دهه ديگر شروع به بسته شدن ميكند و در سال ۲۰۵۰ ميلادي يعني حدود ۳۳ سال ديگر حدود ۳۰ درصد جمعيت كشورمان را سالمندان تشكيل خواهند داد. پيري يك سوم جامعه طي سه دهه موضوعي است كه بيترديد چالشهاي متعددي را فراروي كشور قرار خواهد داد از تأمين معاش و هزينههاي سلامت و نگهداري از خيل عظيم سالمندان گرفته تا از دست رفتن بخش عمده نيروي فعال و مؤثر در توليد جامعه بهخصوص اينكه هماكنون نيز كه سهم سالمندان كمتر از 10 درصد جمعيت كل كشور است فقر پديدهاي غالب در قشر سالمندي است و نزديك به ۳۰ درصد از سالمندان در دهك اول درآمدي هستند و فقيرترين اقشار جامعه محسوب ميشوند. بديهي است براي تغيير پيشبينيها و همچنين مواجهه با جمعيت گسترده سالمندان نيازمند برنامهريزيهاي جدي و مدون هستيم؛ پيش از آنكه پنجره جمعيتي كشور بسته شود.
