فتح و حماس بعد از چند دور مذاكره با ميانجيگري مصر، بر سر تشكيل دولت وفاق ملي به مصالحه رسيدند. به اين ترتيب، 10 سال بعد از اخراج مسلحانه تشكيلات خودگردان فلسطيني از باريكه غزه، قرار است يك حكومت واحد فلسطيني در غزه و كرانه باختري تشكيل و محدوديتهاي تحريم اين منطقه برداشته شود. محمود عباس، رئيس تشكيلات خودگردان گفته عجلهاي براي رفع تحريمها ندارد و تأكيد كرده كه اجازه نخواهد داد تجربه حزبالله لبنان، در نوار غزه تكرار شود ولي اسماعيل هنيه، رئيس دفتر سياسي حماس تأكيد كرده تا زماني كه سرزمين فلسطين زير چكمه اشغالگران باشد، اين حق ملت فلسطين است كه سلاح خود را حفظ كرده و با اشغالگري مقابله كند.
مصالحه دو جنبش فتح و حماس براي تشكيل دولت وفاق ملي دیروز با استقبال احمد ابوالغيط، دبيركل اتحاديه عرب روبهرو شد؛ تحولي كه بعد از 10 سال، نهادهاي حكومتي فلسطين را به تشكيلات خودگردان واگذار ميكند. روز 15ژوئن 2007 پس از يك درگيري خونين هشت روزه بين حماس و تشكيلات خودگردان در نوار غزه كه حدود يك سال بعد از پيروزي حماس در انتخابات ژانويه 2006 اتفاق افتاد، بيش از 160فلسطيني كشته و 700 تن ديگر زخمي شدند. در جريان اين درگيريها، حماس نهادهاي حكومتي تشكيلات خودگردان فلسطيني را در نواز غزه ساقط كرد و اين منطقه را تحت كنترل گرفت. اختلاف دو طرف كه بر سر پستهاي وزارتي شروع شده بود، ابتدا روز هفتم ژوئن به درگيري سنگين ميان نيروهاي امنيتي دو طرف در شهر رفح منجر شد كه در جريان آن، نيروهاي فلسطيني با آرپيجيها و تيربارها در خيابانها رو در روي هم قرار گرفتند.
سرانجام تشكيلات حكومتي خودگردان وابسته به جنبش فتح در روز 15 ژوئن سقوط كرد و باريكه غزه به دست حماس افتاد. از آن زمان، هر دو طرف ادعاي رهبري فلسطين را دارند. در حالي كه باريكه غزه از آن زمان در سه جنگ طي سالهاي 2009، 2012 و 2014 درگير جنگ با رژيم صهيونيستي شده، تشكيلات خودگردان كرانه باختري را تحت كنترل خود گرفته و محدوديتهاي وسيعي عليه غزه اعمال كرده است. محمود عباس ديروز در اولين اظهارنظر خود بعد از توافق مدعي شد كه حماس به اين دليل با آشتي موافقت كرد كه شرايط غزه پس از مجازاتها و تحريمهاي اخير تغيير كرده بود.
عباس عجلهاي براي لغو تحريم ندارد
حالا 10 سال بعد از اين نزاع خونين، رهبران فلسطيني ميگويند بر تشكيل يك دولت وفاق ملي با همديگر، در مصر مصالحه كردهاند. روز گذشته يك هيئت 200 نفره از كرانه باختري به سرپرستی رامي حمدالله، وارد غزه شد و بلافاصله اولين جلسه دولت وفاق ملي تشكيل شد. حمدالله، در اولين جلسه كابينه دولت وفاق ملي گفته كه اين دولت با جديت تمام در پي كنترل تمام اختيارات حكومت محلي در غزه است. او مصرانه گفته كه دولت توافق ملي قصد بر عهده گرفتن تمام وظايفش در غزه بدون كم كردن موردي از آنها را دارد. محمود عباس، رئيس تشكيلات خودگردان هم گفته كه اجازه نخواهد داد سلاحي غير از سلاح سرويسهاي امنيتي تشكيلات خودگردان در غزه وجود داشته باشد؛ سخناني كه نشان ميدهد درباره كنترل بر امور امنيتي بين دو طرف اختلافات جدي وجود دارد. رئيس تشكيلات خودگردان گفته است: «اگر كسي در کرانه باختری حامل سلاح غيرقانوني باشد، من وي را بازداشت ميكنم. من درباره غزه نيز همين گونه عمل ميكنم و نبايد حتي يك سلاح غيرقانوني در دست فردي باقي بماند.» ابومازن گفته كه در لغو مجازاتهايي كه بعد از سال 2007 عليه غزه اعمال كرده، عجلهاي ندارد و تأكيد كرده است: « زماني كه دولت (وفاق ملي) به طور كامل گذرگاهها، دستگاههاي امنيتي، وزارتخانهها و ديگر دواير را تحويل گرفت، مجازاتهاي اخير عليه غزه را لغو خواهيم كرد.» در مقابل، جنبش مقاومت اسلامي فلسطين(حماس) تصميم براي برپايي آشتي ملي را «تصميمي راهبردي» و با اجماع همه بخشهاي رهبري جنبش حماس خوانده و «عبد اللطيف القانوع» سخنگوي حماس گفته كه اقدامات لازم براي آغاز به كار دولت وفاق ملي در نوار غزه را انجام داده و حالا نوبت رئيس تشكيلات خودگردان است كه اقدامات تنبيهي را عليه غزه بردارد.
القانوع ميگويد كه دولت توافق ملي در سطح مردمي و رسمي مورد استقبال قرار گرفته در نتيجه شايسته است «برداشتن گامهاي تنبيهي عليه غزه» نيز با آن همراه شود: «هر آنچه لازم بود انجام داديم تا دولت توافق ملي اداره امور غزه را به دست بگيرد و اكنون محمود عباس، رئيس تشكيلات خودگردان بايد بدون تأخير يا ترديد، به اقدامات تنبيهي عليه نوار غزه پايان دهد.» ساير گروههاي فلسطيني از اينكه تشكيلات خودگردان حاضر نيست در چاچوب توافقات خود محدوديتهاي غزه را لغو كند، انتقاد كردهاند. جبهه خلق براي آزادي فلسطين خواستار عمل دولت ملي به وظايف خود درباره رفع مجازاتها عليه غزه شده و جنبشهاي مقاومت مردمي و مجاهدين فلسطين نيز با صدور بيانيههايي عدم لغو نشدن مجازاتها را عليه غزه محكوم نمودند. «بسامالصالحي»، دبيركل حزب الشعب فلسطين خواستار تسريع دولت در رفع تحريمها عليه غزه شد و از آنها خواست ميان مسائل سياسي و منافع مردم تفاوت قائل شوند.
هنيه: سلاح خود را حفظ ميكنيم
قرار است طي روزها و هفتههاي آتي ديداري ميان مقامات ارشد فتح و حماس در قاهره برگزار شود و به اختلافات باقي مانده ميان اين دو جنبش فلسطيني از قبيل تحويل رسمي گذرگاهها از جمله گذرگاه زميني رفح به طرف فلسطيني پايان داده و آشتي ملي ميان فلسطينيها نهايي شود. با اين حال، هنوز مشخص نيست تسليحاتي كه حماس طي 10 سال گذشته به آن دست پيدا كرده، چه سرنوشتي خواهد داشت. اسماعيل هنيه، رئيس دفتر سياسي حماس ديروز در كنفرانس خبري خود در غزه گفت: «تا زماني كه اشغالگري در اراضي فلسطيني وجود داشته باشد، مردم فلسطين حق دارند سلاح خود را حفظ كرده و با اشغالگري به هر نحوي مبارزه كنند.» در حالي كه محمود عباس اعمال مجازاتها و تحريمها را عامل مصالحه حماس خوانده، هنيه در كنفرانس مطبوعاتي خود گفت: «ما از قدرت نظامي، امنيتي و مردمي بهرهمند هستيم و روند آشتي را از روي ضعف آغاز نكرديم. غزه تنها نمادي براي درد و رنج و مظلوميت مردم نيست بلكه در كنار كرانه باختري تكميلكننده راهبرد ملي فلسطين خواهد بود.» هنيه تأكيد كرد: «ما به اين روند تحولات اميدواريم و جشن آشتي روز گذشته بيانگر حركت ما در مسير صحيح بود.»
نتانياهو: با ايران قطع رابطه كنيد
احمد ابوالغيط، دبيركل اتحاديه عرب روز سهشنبه ورود هيئت دولت وفاق ملي را به نوار غزه يك اقدام مهم در راستاي برچيده شدن كامل بساط دودستگي داخلي خواند كه طي ۱۰ سال گذشته به آرمان فلسطين لطمههاي زيادي زده است. ابوالغيط ابراز اميدواري كرده كه تمامي جريانها و جناحهاي سياسي فلسطين فرصت كنوني را مغتنم شمرده و در جهت برقراري يك آشتي ملي واقعي تلاش كنند كه موجب كاهش رنج و محنتهاي فلسطينيان به ويژه ساكنان غزه شود. اين در حالي است كه نخستوزير رژيم صهيونيستي در نخستين واكنش به مصالحه بين فلسطيني از دولت توافق ملي فلسطين خواست روابط با ايران را قطع و شاخه نظامي حماس را منحل كند. نتانياهو طي سخنراني در شهرك يهودينشين «معاله آدوميم» در كرانه باختري گفت: «ما انتظار داريم هر كسي كه درباره فرآيند سازش صحبت ميكند، اسرائيل و دولت يهودي را به رسميت بشناسد.» به نوشته وبگاه «تايمز اسرائيل» نتانياهو افزود: «ما آشتي تصنعي را كه در آن طرف فلسطيني به بهاي موجوديت ما، مصالحه كند نميپذيريم.» نخستوزير رژيم صهيونيستي وعده داده هزاران واحد مسكوني جديد را در اراضي اشغالي كرانه باختري احداث كند. جيسون گرينبلات، نماينده ويژه امريكا در امور خاورميانه از توافق ميان فتح و حماس انتقاد كرده ولي گفته كه اين «آشتي ملي بايد با خشونت مخالفت كند، اسرائيل را به رسميت بشناسد، قراردادهاي في مابين گذشته را بپذيرد و وارد مذاكرات صلح شود.»
