ياسين سرميلي
نهضت عاشورا داراي معارف بلندی است كه در طول تاريخ نه تنها مسلمانان بلكه تمام جهانيان را تحت تأثير آموزههاي بينظير خود قرار داده و عاملي براي آزاديبخشي به ملتهاي مستضعف است. پيامهاي قيام عاشورا محدود به ملتهاي اسلامي نيست بلكه روح قيام عاشورا در همه جاي جهان جاري شده است.
روح حقطلبی کربلا در تاریخ
عاشورا مكتبي است كه در آن از عزت و شرف در مقابل ظلم و ذلت دفاع ميشود و مظلوم شريف شمرده ميشود و ظالم را نابودشونده و شكستخورده معرفي ميكند؛ به همين دليل ميتوان گفت هر انسان رنجكشيده و هر ملتي كه مورد ظلم واقع شده اگر داستان كربلا و پيروزي حق بر باطل را بشنود، روح زندهكنندهاي در او دميده ميشود و آنها را به قيام براي حقطلبي و نرفتن به زير ظلم ستمگران واميدارد، و اگر در عوامل پيدايش برخي از انقلابهايي كه جهت حقطلبي مظلومان عليه حكومتهاي ظالم پديد آمدهاند، نگريست، اثري از فرهنگ عاشورا را در تقويت روحيه حقطلبي آن ملت ميتوان متوجه شد كه نمونه بارز آن انقلاب اسلامي ايران است. فرهنگ حسيني، عامل استقامت را در بطن ملتهاي آزاديخواه جهان تقويت ميكند كه به همين دليل حكومتهاي ظالم و كساني كه منفعتشان در غارت سرمايههاي مظلومان است و به خصوص دولتهاي غربي به هر وسيلهاي دست ميزنند تا با ايجاد انحرافات مانع رسيدن پيام پرشور و مجذوبكننده امامحسين(ع) شوند. چون هر انسان آزادهاي در جهان، اگر اين پيام را بشنود، شيفته آن ميشود.
تأثیر عاشورا بر ادورادو آنیلی
همانطور كه فرهنگ عاشورا بر مظلومان و مستضعفان تأثير ميگذارد، بر كساني كه داراي سرمايه و قدرتهاي عظيم هستند نيز تأثيراتي گذاشته است. به عنوان كوچكترين مثال از تأثير فرهنگ نهضت عاشورا بر جهانيان، ميتوان به ادواردو آنيلي، جوان ايتاليايي كه وارث سرمايههاي عظيم و ثروت فراواني بود، اشاره كرد كه در پايان اين راه همانند پيشواي خود، به شهادت ميرسد. جذبه نهضت حسيني به قدري است كه انسانهايي به تمام موقعيتها و ثروتهاي عظيم خود پشت پا ميزنند تا زندگي عزتمندانه را به زندگي اسارتگونه دنيايي ترجيح دهند. جلوه زيباي جهاني شدن فرهنگ عاشورا را ميتوان در راهپيمايي عظيم اربعين به وضوح مشاهده كرد. اين واقعه عظيم طي سالهاي اخير انسانهايي را از سراسر دنيا به مسير بين دو شهر نجف و كربلا ميكشاند تا از اين درياي عظيم معرفت بهرهاي ببرند كه در ميان اين جمعيت ميليوني ميتوان اقشاري از ديگر اديان و كساني از جوامع دوردست كه ذرهاي از معرفتهاي الهي در آنها گسترش نداشته را ديد. عاشورا، حالا ديگر يك مكتب انقلابي و مبارزاتي جهاني است كه ميتواند همه آزاديخواهان و عدالتطلبان دنيا را بههم پيوند دهد و شبكه بينالمللي مقاومت را ايجاد كند و به اين منظور بايد اربعين را به عاملي قوي براي ارتباط مبارزان آزاديخواه جهان و عامل گسترش فرهنگ حسيني به جهانيان تبديل كرد.
گسترش فرهنگ عاشورایی در غرب
برخلاف بسياري از تبليغات سوء كه حكومتهاي كفر براي متوقف كردن تأثيرات نهضت عاشورا در سرتاسر جهان انجام ميدهند، تمايل به دين اسلام در كشورهاي اروپايي و امريكايي روز به روز در حال گسترش است كه اگر كمي در رابطه با اين گسترش فرهنگ حسيني دقت كنيم، درمييابيم كه نهضت حسيني تأثيري شگرف در اين تحول و ميل ملتها به اسلام داشته است. به عنوان مثال، ديانا ترون گوسو، يكي از شهروندان امريكاست كه چند سال قبل مسلمان شد و نام «هاجر حسيني» را براي خود انتخاب كرد. او امام حسين(ع) را عامل اصلي گرايش خود به اسلام معرفي ميكند و در گفتوگويي با نشريه موعود، ميگويد: «در مباحث امامت كه پيش ميرفتيم من با يك نقطه اوج روبهرو شدم و آن امام حسين(ع) بود. هر چه در موضوع امام حسين(ع) پيش ميرفتم هيجانم براي دانستن اين همه عظمت بيشتر شد. امام حسين(ع) نقطه اصلي لحظات شگفتانگيز وجودم شد و من در ايران سعي كردم در بسياري از مراسم مذهبي شركت كنم و به طور جدي خودم را با مراسم عزاداري اباعبدالله حسين(ع) آشنا كردم. در كنار اين مراسم آنچه براي من خيلي اهميت داشت، شناخت شخصيتي از امام حسين(ع) بود كه نقش جهاني دارد. حركت و اراده امامحسين(ع) براي احياي حقيقت بود. او همه چيز را فدا كرد تا اصل دين و حقيقت انسانيت باقي بماند. در اين موضوع ابعاد فكري و عقلي عجيبي نهفته است.»
گسترش فرهنگ عاشورا در ميان ملتهاي امريكاي جنوبي بسيار بيشتر از امريكاي شمالي است و يكي از دلايل آن را ميتوان وجود ملتهايي دانست كه سالها در استعمار منفعتطلبان و دولتهاي مستكبر قرار داشتند. سهيل اسعد، مسلمان آرژانتيني كه به عنوان مبلغ در امريكاي لاتين فعاليت ميكند، قيام امام حسين(ع) را يكي از عوامل پيوستن برخي از سرخپوستهاي آن منطقه به دين اسلام معرفي ميكند. او در مجموعه مستند «جهانشهريها 2» كه به شيعيان امريكاي لاتين ميپردازد، به شرح ماجراهاي معرفي دين اسلام به سرخپوستان پرداخته و به اين نكته اشاره ميكند كه با توجه به روحيه عدالتخواهانه و تمايل بسياري از مردم امريكاي لاتين به مبارزه با ظلم و استعمار غرب، وقتي براي آنها درباره قيام امامحسين(ع) صحبت ميكرد، آنها بسيار به اسلام علاقهمند ميشدند و برخي از آنها نيز تحت تأثير همين مطالب به دين اسلام ميگرويدند.
فرهنگ عظيم عاشورا به قدري عظيم و شگرف است كه بسياري از انديشمندان غيرمسلمان جهان را به واكنش واداشته. واشنگتن ايرونيگ، تاريخنگار امريكايي در اين باره اينگونه مينويسد: «در زير آفتاب سوزان سرزمين خشك و در روي ريگهاي تفتيده عراق، روح حسين فناناپذير است. اي پهلوان و اي نمونه شجاعت و اي شهسوار من، اي حسين. » همچنين مهاتما گاندي، رهبر استقلال هند نيز امام حسين(ع) را عامل مستحكمي براي پيروزي ملتها ميداند و در اين باره اينگونه مينويسد: «اگر هندوستان بخواهد يك كشور پيروز شود، بايد از زندگي امام حسين(ع) پيروي كند.» متفكران و شخصيتهاي شناختهشده زيادي در جهان هستند كه قيام عاشورا را به عنوان نسخهاي براي عزت و شرافت خود و ملت خود قرار دادهاند كه اشاره به آنها فرصتي جدا از اين گزارش ميطلبد، اما آنچه واضح است عظمت نهضت عاشورا در برابر تمام معارف ديگر اديان است.
قیام کربلا الهامبخش آزادیخواهان
قيام كربلا هر چند به صورت حادثهاي جانكاه به وقوع پيوست كه شرح آن دل هر انسان آزادهاي را به درد ميآورد اما ديري نپاييد كه به يك حماسه جاودان تبديل شد و به صورت الگويي الهامبخش براي ديگر قيامهاي آزاديخواهانه جهان تبديل شد. يكي از دستاوردهاي مهم قيام كربلا، تبيين شيوهاي اصولي و بسيار مؤثر در مبارزه با حكومتهاي سلطهگر و زورمدار بوده است. حادثه كربلا، يك قيام اسوه و يك سيره عام براي تئوري انقلاب و يك پيام انقلابي- تاريخي است كه براي هر عصري، پيام ويژهاي دارد. بر اساس ويژگيهاي شاخص نهضت امامحسين(ع)، ميان جنبشهاي اسلامي در سراسر جهان اسلام، پيوند به وجود آمد و موج بيداري و انقلاب، مناطق وسيعي از جهان اسلام مانند مصر، سوريه، لبنان، عراق، تركيه، افغانستان، پاكستان، الجزاير، تونس، مراكش، حجاز، اندونزي، هندوستان و ايران را دربرگرفت.
مسلم است كه تمام معارف نهضت عاشورا به جهانيان معرفي نشده و لزوم گسترش فرهنگ عاشورا در ميان ملتهاي جهان و به خصوص ملتهاي ستمديده و مستضعفان عالم احساس ميشود. نهضت عاشورا ميتواند باعث ايجاد جرقهاي در ميان آزاديخواهان شود كه عليه مستكبران عالم قيام كرده و عدل را در جهان گسترش دهند، و به عبارتي ميتوان گفت فرهنگ عاشورا ميتواند زمينهساز ظهور مهدي موعود (عج) را فراهم سازد.
