نويسنده: محمدرضا سوري
هرساله با نزديك شدن به فصول سرد سال ،مديران بحران شهري با تهيه مخازن مختلف شن وماسه ونمك درصد بر آمده تا به هنگام بارش برف ويخبندان با پاشيدن اين مواد از يخ زدن معابر جلوگيري كنند،اين درحالي است كه به خاطر صدماتي كه اين موضوع مي تواند به خاك وگياهان ومنابع آبي بزند سالهاست كه اين روش در اكثر كشورهاي جهان منسوخ شده است.
يكي از ارشناس فضای سبز و محیط زیست در این باره به "جوان " می گوید: «نمك پاشي خیابان ها به منظور برف روبی، شیوه یی بسیار مخرب بوده و اثرات منفي بر محيط زيست پيرامون خود مي گذارد.».سيد هاشم رضوي مي افزايد:« نمک پاشی برای خاک، آب، گیاهان، جانوران و حتی مبلمان شهری زیان آور است و اساساً شیوه اجرای عملیات اشتباه است.»
اين كارشناس ادامه مي دهد:« زمانی که نمك زياد در آب ناشي از برف حل شود، EC آب (درجه شوری آب) بالا برود، واز آنجا كه گیاهان شهری به اين موضوع ناسازگاری دارند در درازمدت دچار ضایعه و سوختگی شده و در نهایت به نابودی و خشک شدن گیاه منجر می شود وعلاوه بر آن استفاده بی رویه نمک حتی باعث خوردگی و کاهش عمر مفید آسفالت می شود.»
ضعف مديريت در بحران زلزله خراسان شمالي
تجربه ها نشان مي دهد با وقوع بحرانهاي مختلف در استانهاي كشور مديريت بحران هيچگاه نتوانسته از امكاناتي هرچند اندك درمديريت اين بحرانها استفاده كند.زلزله ۵.۷ ریشتری شامگاه شنبه 23ارديبهشت ماه سال جاري در خراسان شمالی، يكي از چندين نمونه نبود مديريت در زمان وقوع حوادث مختلف در كشور بود.
درحالي كه پس از وقوع زلزله حضور افراد متخصص ووسايلي كه مي تواند در نجات جان افرادي كه زنده در ميان آوارها مدفون شده اند نقش مهمي در كاهش تلفات دارد اما در زمان امداد رساني به مصدومان زلزله خراسان شمالي ،نبود ماشین آلات مورد نياز ومجهز به فن آوري روزبه منظور تسریع آواربرداری منازل از جمله مشكلاتي بود كه ساكنان اين مناطق با آن مواجه بوده وبارها در اين خصوص از مسئولاني كه به اين منطقه سفر مي كردند گلايه داشتند.
ازطرفي نبود آمكاناتي ازقبيل آب بهداشتي كم بودن چادر وامكانات مورد نيازبراي سكونت حادثه ديدگان در محل حادثه بود.
هرچند رئیس اسماعيل نجار رييس سازمان مدیریت بحران کشور در زمان وقوع اين پيشامد با حضور در بين حادثه ديدگان ودلجويي از آنان اعلام کرد: ۲۰ میلیون تومان وام برای خانوارهای روستایی با بهره ۴ درصد و خانوارهای شهری ۳۰ میلیون تومان با بهره ۵ درصد اعطا میشود، همچنین میزان هفت میلیون تومان وام بلاعوض به خانوارهای روستایی و ۶ میلیون تومان نیز به خانوارهای شهری تعلق میگیرد.
با تمام اين وعدها ، اما كمبود امكانات در زمان وقوع زلزله وخدمات ضعيفي كه بعداز آن انجام شد نشان داد كه هنوز مديريت بحران با ضعفهاي بسياري مواجه است كه بايد جبران شود.
سيل مازندران ونبود امكانات
بارشهاي شديد وبه دنبال آن وقوع سيل شديد شهريور ماه سال گذشته در مناطق مختلف استان مازندران نيز ازجمله مواردي بود كه نشان داد كه چقدر مديريت بحران در مقابل وقوع حوادث مختلف بدون برنامه است.
پس از جاري شدن سيل ،به مدت ۱۴ ساعت آب و برق در شهرهای مرکزی مازندران قطع بود كه اين موضوع به شدت مردم منطقه را دچار مشكلات بسيار كرد.
رئیس شورای اسلامی روستای خطیرکلا بخش مرکزی قائمشهردر زمان وقوع اين حادثه با اعلام ضعفهاي بسيارمديريت بحران در برابر اين حادثه گفت:«با جاري شدن اين سيل كه سبب تخریب 30 تا 100 درصدی خانه ها ومستغلات بالغ بر 400 خانوار روستای خطیر کلا شد حضور نیروهای امدادی هلال احمر برای امدادرسانی و خدمات دهی به مردم بسیار ضعیف بود.»
مسلم علی پور افزود :«با توجه به نياز شديد مردم منطقه به نان وايرانيت نبود نظارت کافی مسئولان سازمان صنعت، معدن و تجارت، موجب شد تا دلالان باچندبرابر قیمت نان و ایرانیت مورد نياز مردم را به آنها بفروش برسانند».
اين درحالي بود كه مردم و مسئولان محلی روستاهای قائمشهر و آمل از امدادرسانی ضعیف و پایان نیافتن خدمات رسانی برای عبور از بحران به شدت گله مند بودند.
سيل در استانهاي غربي وداستان تكراري مديريت بحران
درپي بارشهاي شديد در دواستان آذربايجان غربي وشرقي كه منجر به بروز خسارتهاي بسياري در مناطق مختلف اين دواستان شد نشان داد كه هنوز مديريت بحران در امداد رساني باضعفهاي بسياري مواجه است.
نماینده مردم تبريز در مجلس شوراي اسلامي درخصوص وضعيت مديريت بحران درمديريت بحرانها در كشوربه "جوان" مي گويد« اساسا در کشور با سوء مدیریت در حوادث غیر مترقبه مواجه هستیم، و آن هم به این دلیل که در بسیاری از موارد پیش بینی درستی از اتفاقات نداریم.»
زهرا ساعیبا اشاره به وقوع سيل در استان های آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، اردبیل و کردستان طي فروردين ماه جاري مي افزايد:«با توجه به تجربه هايي كه هرساله در اين زمينه در استانهاي مختلف داريم ، اما بي توجهي به رفع نقايص موجود موجب شده تا نتوانيم هيچگاه اين حوادث را مديريت كنيم كه جاي دارد فكري اساسي براي حل اين معضل شود.»
وي ادامه مي دهد:«وقتي نمي توانيم بحران دريك استان را مديريت كنيم چه توقعي مي توان داشت كه بتوان بحرانهاي كشور را مديريت كرد.»
درحالي كه وقوع حوادث طبيعي در استانهاي مختلف كشور وضعف در مديريت اين بحرانها را به خوبي نمايان كرده است .
روز گذشته ، رییس سازمان مدیریت بحران کشور در ابلاغیهای به استانداران و مدیران کل بحران سراسر کشور بر ضرورت ارتقاء آمادگی برای مقابله با هرنوع حادثه احتمالی در آستانه فصل سرما و نیمه دوم سال تاکید کرد.
هرچند اين اقدامات در صورت اجراي كامل مي تواند تا حدودي موثر باشد ، اما تجربه نشان داده است با وقوع كوچكترين بحراني ضعفهاي بسيار نمايان شده وعملا اقدامات پيش بيني شده را بي اثر مي كند.