بيژن سورانی
دوره جديد مديريت شوراهاي شهر و روستا با بيش از 38 هزار شوراي روستا و هزار و 245 شوراي شهر در كشور آغاز شد. نيروهاي تازهنفسي كه اكثراً اولين دوره مديريت شهري را خود تجربه ميكنند و به مقام تصميمگيري و تصميمسازي رسيدهاند. در اين ميان بسياري از كلانشهرها و شهرهاي كوچك و بزرگ نيز كليد شهر را به شهرداران جديد سپردهاند تا شهرها با نيروهاي اجرايي جديد مديريت شوند. در حقيقت شوراهاي دوره پنجم با كولهباري از 16 سال تجربه شورايي حالا سكان هدايت شهرها و روستاها را در دست گرفتهاند.
شوراها با توجه به عملكرد و جايگاه خود ميتوانند بسياري از مطالبات مردم را در حوزه حكومت محلهاي از دولت گرفته و در جهت تسهيل امور به كار ببرند.
تقويت جايگاه شوراها در كشور در طول سالهاي گذشته سبب شده است تا شوراها يك گام از شوراي شهرداري جلوتر بردارند. هر چند هنوز هم اقدامات و رفتار شورايي رنگ و بوي شوراي شهرداري ميدهد اما با اقدامات شورايي و رفع خلأهاي قانوني، شوراها ميتوانند به جايگاه خود كه همان اداره شهر توسط مردم است، برسند.
اين امر مستلزم آن است كه اولاً تك تك اعضاي شورا خود به عنوان يك مسئول ضمن تقويت اطلاعات و آگاهي خود در حوزههاي انتخابيه به مسائل و موضوعات شهري نگاه كارشناسي داشته باشند و ثانياً در تصميمگيري و تصميمسازي ضمن همراهي، خرد جمعي را سرلوحه كار خود قرار دهند تا بتوانند امانتدار خوبي براي آراي مردم باشند. پرهيز از رفتارهاي سليقهاي در شورا همواره بايد مدنظر قرار گيرد چراكه رفتارهاي سليقهاي همچون آفتي علاوه بر آنكه به جايگاه شوراها لطمه وارد ميسازد، به بدنه مديريت شهري نيز خسارتهاي جبرانناپذيري وارد ميكند كه نمونههاي آن را در چهار دوره گذشته به كرات شاهد بودهايم.
توجه به اولويتهاي ارتقاي زندگي شهري با به كارگيري مشاركت تك تك شهروندان ميتواند دسترسي به اهداف و چشماندازها را تسهيل كند. در حال حاضر بسياري از شهرها از زيرساختهاي اساسي همچون نبود شبكه حمل و نقل عمومي، ترافيك و آلودگي و تخريب زيستشهري رنج ميبردند و اگر مشاركت شهروندان در تصميمگيريها و اجرا مدنظر قرار نگيرد، مشكلات همچون زخم كهنه از جاي ديگر سر باز خواهند كرد.
سلامت شهري از مهمترين موضوعات زندگي شهرنشيني است كه مديريت شهري (شورا و شهرداري) بعضاً به آن پرداختهاند ولي تاكنون اقدامات مؤثر و تأثيرگذاري در اين خصوص انجام نشده و لازم است تا در اين زمينه برنامهريزي صحيحي براي استفاده از ظرفيتها و پتانسيل دستگاههاي شهري صورت بگيرد.
افزايش احساس تعلق شهروندان به شهر و مسائل شهري با عملكرد شورا و شهرداري افزايش مييابد بنابراين در اين خصوص وظيفه سنگيني بر دوش تكتك اعضاي شورا و مسئولان شهرداري قرار دارد و هرگونه كمكاري و ناآگاهي سبب خواهد شد تا خسارت جبرانناپذيري به شهر و شهروندان وارد شود. شهروندان سرمايههاي اصلي شهر و صاحبان شهر هستند و اين نمايندگان آنان هستند كه بايد به عنوان وكيل آنان از منافع شهر و شهروندان دفاع كنند.
توجه به آسيبهاي اجتماعي در همه حوزهها از وظايف دستگاههاي شهري است كه شورا و شهرداري بر اساس مفاد قوانين بايد در اين خصوص به عرصه كار وارد شوند و از آسيبهاي موجود بكاهند.اينكه شورا و شهرداري فقط به كالبد شهر بپردازد، حركت بعدي است كه در بلندمدت خود به يك آسيب تبديل خواهد شد.بنابراين اين انتظار ميرود كه هر تصميم و اقدامي در شهر بر اساس نيازهاي شهر و شهروندان و براساس پيوستهاي اجتماعي صورت بگيرد تا گره از مشكلات باز كند نه اينكه در يكجا گرهاي باشد و در جاي ديگر بر بار مشكلات افزوده شود.
در حال حاضر شوراها با رصد عملكرد شوراهاي دورههاي گذشته، مسائل و مشكلات را شناختهاند و بايد در مقام حل مشكلات برآيند تا از بار مشكلات شهري كاسته شود.
پرهيز از نگاه سياسي به مسائل شهري و حركت به سوي خرد جمعي براي حل مشكلات نميتواند مسير دستيابي شوراها به جايگاه اصلي آنان را هموار سازد تا مردم بتوانند تمامي امور زندگي خود در شهرها را به دست گرفته و با مشاركت معنادار به حل و اداره شهر بپردازند. تحقق اين امر بر تلاش تك تك اعضاي شورا و پافشاري بر گرفتن مطالبات شهروندان از دستگاه حاكميت (دولت) استوار است.
