چند هفتهاي بيشتر به زمان بازگشايي مراكز آموزشي باقي نمانده است و ترافيك و آلودگي هوا از مشكلات هميشگي شهر تهران است. شهردار تهران نيز اين دو مشكل را از چالشهاي شهر تهران عنوان كرده است كه در اين سالها به دليل عدماختيارات قانوني امكان حل آن وجود نداشته است. در حال حاضر يكي از مهمترين چالشهاي جدي امروز شهر تهران مسئله ترافيك و آلودگي هواست.منابع متحرك در ايجاد آلودگي هواي تهران سهم ۸۵ درصدي دارند.در پژوهشي كه اخيراً شهرام شهابيان كارشناس شهرسازي در خصوص راهكارهاي كاهش آلودگي هوا انجام داده است، ۲۰ راهكار علمي براي كاهش اين منبع آلودگي پيشنهاد شده است. اين كارشناس حوزه شهرسازي با بيان اينكه در حال حاضر شهر تهران داراي ۴ميليون خودرو بوده كه تعداد خودروهاي وارد شده از شهرهاي اقماري به تهران را نيز بايد به اين عدد اضافه كرد به مهر گفت: در جهان به ازاي هر پنج نفر يك خودرو وجود دارد در حاليكه در كشور ما به ازاي هر سه نفر يك خودرو وجود دارد. در كنار اين تعداد خودرو بايد رقمي بيش از ۷۵۰ هزار دستگاه موتورسيكلت در شهر تهران را نيز به آن اضافه كرد.
هر ساعت ۵۰ خودرو وارد معابر پايتخت ميشود
او با اشاره به آمار منتشر شده از سوي مركز هوا و اقليم سازمان حفاظت محيطزيست گفت: ۸۵ درصد از كل آلودگي هواي تهران ناشي از منابع متحرك است،بنابراين در شهري كه روزانه بيش از ۱۲۰۰ دستگاه خودرو شمارهگذاري ميشود يعني در هر ساعت ۵۰ خودرو وارد شبكه معابر درونشهري تهران مي شود، ميتوان متوجه شد كه چه بار بسيار سنگيني به شهر و حيات زنده آن وارد ميشود.
به گفته شهابيان، ميزان خروج ماشينهاي فرسوده از شبكه حمل و نقل تهران آنقدر ناچيز است كه در عمل تأثيري بر كاهش آلودگي هوا ندارد.
آمار دقيقي از خودروهاي فرسوده وجود ندارد
در حال حاضر حدود ۴ ميليون خودروي شخصي در سطح شهر تهران در حال تردد هستند. سهم آلودگي هواي تهران از سواريهاي شخصي در حدود ۴۵ درصد است. اين در حالي است كه روزانه در حدود ۲۰ تا ۲۵ درصد خودروهاي موجود از شهرهاي اقماري اطراف، وارد شهر تهران ميشوند. در حال حاضر آمار دقيقي از تعداد خودروهاي فرسوده در سطح شهر تهران موجود نيست و يكي از دلايل آن تعاريف متفاوت از خودروي فرسوده است. شهابيان با تأكيد بر لزوم تغيير قوانين در اين حوزه گفت:واقعيت آن است كه استفاده مادامالعمر از خودروها در هيچ جاي دنيا امكانپذير نيست و يك راننده نميتواند چند دهه متوالي با يك خودرو تردد كندزيرا خودروها مانند بسياري از وسايل ديگر تاريخ مصرف دارند.
اقدامات اورژانسي براي كاهش آلودگي هوا و ترافيك
مهمترين اقدامات اولويتدار براي كاهش آلودگي هوا در اين پژوهش 20 راهکار است که عبارتند از: ممنوعيت تردد و خريد و فروش خودرو با عمر بيش از ۱۵ سال در شهر تهران، بازنگري در تعاريف خودروهاي فرسوده بر اساس عمر مفيد خودروها، بازنگري در روند خروج خودروهاي فرسوده و تعريف مكانيسمهاي سهل و آسان در جهت سرعت بخشيدن به آن، ممنوعيت شمارهگذاري موتورسيكلتهاي بنزيني، ايجاد مشوقهاي لازم جهت توليد و استفاده از موتورهاي برقي، بازنگري در قوانين و مقررات صدور گواهينامه موتورسيكلت، ساماندهي وضعيت نظام حركتي و سرويسدهي ناوگان تاكسيراني، مينيبوسراني و اتوبوسراني، تغيير ساعات كار مغازهها در سطح شهر تهران، شبانهروزي كردن خطوط مترو با در نظر گرفتن امنيت شهروندان، ممنوعيت فروش روزانه آرم طرح ترافيك، استفاده حداقلي از نيروهاي راهنمايي و رانندگي در سطح معابر، توسعه دوربينهاي كنترل ترافيك بر پايه سيستمي نمودن نظام حركت در تمامي معابر شهر تهران، استفاده از رسانه ملي در جهت ارتقاي فرهنگ ترافيك، وضع قوانين سختگيرانه راهنمايي و رانندگي، تعيين تكليف وضعيت خودروهاي مسافركش شخصي، برخورد جدي با خودروها و موتورسيكلتهاي دودزا، معكوس كردن نرخ بيمه خودرو به گونهاي كه با افزايش سن خودرو ميزان بيمه آن نيز افزايش يابد، كاهش نرخ تعرفه واردات خودروهاي هيبريدي، نوسازي دائمي ناوگان تاكسيراني بر اساس برنامه زماني چرخشي و ممنوعيت استفاده از خودروهاي چيني در ناوگان حمل و نقل عمومي. اگرچه در برنامه ششم توسعه كشور در زمينه ساخت، تكميل و توسعه قطار حومهاي كلانشهرها موضوعاتي پيشبيني شده است كه ميتواند زمينه برخي از اقدامات هدفمند را در راستاي بهبود شرايط زيست محيطي كلانشهرها از جمله شهر تهران فراهم كند اما اين مسئله نيازمند صرف زمان، هزينه و تلاش فراواني بوده كه قطار حركت افزايشي تعداد خودروهاي شهر تهران و به دنبال آن آلودگي بيشتر شهر را متوقف نخواهد ساخت. بنابراين به نظر ميرسد تنها راهكار اجرايي كوتاهمدت وضع قوانين و مقررات جديدي است كه بتواند شرايط وضع موجود را با اولويت سلامت شهروندان تغيير دهد.
