نويسنده: ميترا شهبازي
همين هفته پيش بود که کارشناسان سازمان شيلات کشور از در معرض انقراض قرار گرفتن 122 گونه آبزي کشور خبر دادند، معضلي که قرار بود با تدبير مسئولان شيلات و رها سازي بچه ماهيها به درياچه خزر، شرايطي را فراهم کند که گونههاي ارزشمند از بين نروند. از اين رو به گفته حسینعلی عبدالحی معاون توسعه آبزیپروری و بازسازی ذخایر شیلات ایران، بیش از 350 میلیون قطعه ماهی شامل 5 گونه ماهی خاویاری و 7 گونه ماهی استخوانی در سال گذشته در دریای خزر رهاسازی شده و امسال نیز تاکنون حدود 300 میلیون قطعه ماهی در دریای خزر رهاسازی شده است. از مسيرهايي هم که اداره شيلات گيلان به عنوان يکي از مجريان طرح رها سازي بچهماهيها به درياچه خزر آن را براي رها سازي آبزيان انتخاب کرده، رودخانه لنگرود است.
در اين راستا رئیس شیلات لنگرود با اشاره به اينکه در تيرماه سال جاري بیش از ۱۱ میلیون بچه ماهی سفید در رودخانه چمخاله لنگرود رها سازي شده است، ميگويد:« در راستای اجرای برنامههای حفظ و بازسازی ذخایر دریای خزر توسط شیلات استان و پیگیريها و هماهنگیهای اداره شیلات شهرستان لنگرود، نخستین عملیات اجرایی رها سازي بچه ماهی سفید در رودخانه لنگرود انجام شده است.»
ابوالقاسم حسن دوست با اشاره به اينکه تاکنون ۱۱ میلیون و ۷۰۰ قطعه رهاسازی شده است، ادامه ميدهد:« با موافقت شیلات استان مقرر شده است در مرحله دوم رهاسازی که شهریورماه انجام میشود بیش از ۱۰ میلیون از بچه ماهی سفید ديگر نيز به رودخانه چمخاله لنگرود ريخته شود.»
رفع تکليف يا احياي ذخاير آبزيان؟
حالا با اين شرايط که مسئولان رودخانه لنگرود را محلي مطلوب براي رها سازي ماهیان تکثیری ميدانند، لازم به ذکر است که اين رودخانه، همان محلي است که چندي پيش خبرنگاران از وضعيت اسفبار آن با انتشار تصاوير متعددي پرده برداشتهاند. رودخانه لنگرود از آبراههای سفیدرود سرچشمه گرفته و پس از عبور از مرکز شهر لنگرود، دو منطقه این شهر به نامهای «فشکالی محله» و «راه پشته» را به یکدیگر متصل میکند و به دریای خزر سراریز میشود. این رودخانه بدلیل وارد شدن فاضلاب شهری و صنعتي و همچنين رها سازي زبالهها در آن، در شرایط بسیار بد آلودگی زیست محیطی بسر می برد و به گفته کارشناسان به هيچ وجه براي رها سازي بچه ماهيها به لحاظ زيست محيطي مناسب نيست. از اين رو آنها معتقدند شايد 10 درصد از ماهي هاي رها سازي شده هم با اين وضعيت به درياچه خزر نرسند.
با اين تفاسير جاي تاسف دارد که شيلات گيلان هم بدون توجه به وضعيت وخيم کاهش ذخاير آبزيان درياچه خزر تنها به صورت نمادين و براي رفع تکليف اين حجم از ماهيان را رها سازي ميکند. معضلي که با توجه به گفته رئیس شیلات لنگرود اين اولين باري نيست که رخ ميدهد و در سال 95 هم بيش از ۲۳ میلیون قطعه ماهي در همين گندآبها رها سازي شده است.
نکته جالب توجه هم اين است که مسئولان شيلات استان با اين اقدامات انتظار تأثیرات چشمگیری در حفظ و بازسازی ذخایر و جبران صید از دریا را هم دارند.
معضلي که نه تنها از وضعيت بحراني درياچه خزر به لحاظ ورود فاضلابها و زبالهها حکايت دارد، بلکه نشان دهنده کاهش روز افزون ذخاير آبزيان هم هست. مسئلهاي که جز هدر رفت سرمايههاي ملي نتيجهاي در بر ندارد.