
نويسنده: مريم احمدي
سريال تلخ وقوع حوادث مرگبار در معادن کشور در حالي يکي پس از ديگري رقم مي خورد که هنوز مقوله عدم تامين امنيت در معادن به عنوان مهمترين عامل بروز اين حوادث عنوان مي شود. اگرچه انتظار مي رفت پس از وقوع فاجعه دردناک معدن يورت گلستان در ارديبهشت ماه سال جاري و مرگ 43 کارگرمعدن، بروز شدن قوانين و سامانه هاي ايمني در معادن سراسر کشوربه طور جدي مورد توجه قرار بگيرد اما تکرار اين اتفاقات ناخوشايند طي روزها و هفته هاي اخير در معادن کرمان و نارضايتي معدن چيان خراسان رضوي از نبود استانداردهاي ايمني در محيط سخت کاري شان از مغفول ماندن اين موضوع مهم حکايت مي کند. تا انجا که بنا به گفته کارشناسان اين حوزه تداوم فعاليت کارگران معدن در اين استانها در اينده اي نزديک کي تواند مرگ ده ها معدن چي در کيلومترها زير زمين را رقم بزند.
////
انفجار معدن یورت بزرگترین فاجعه کارگری در تاریخ معدنهای ایران بود. اتفاقي که انتظار مي رفت بعد از حادثه معدن زغالسنگ طبس در سال ۱۳۸۶ که به مرگ هشت تن از کارگران منجر شد، حادثه در یکی از معادن زغالسنگ کرمان در سال ۱۳۸۹ که در پی آن چهار نفر از معدنچیان جان خود را از دست دادند، انفجار در معدن کوهبنان کرمان که موجب کشته شدن سه نفر و زخمی شدن شش معدنچی شد و دهه ها حادثه تلخ مشابه، اخرين اتفاقي باشد که جان کارگران معادن را نشانه گرفته است . اما تداوم بي توجهي به بحث تامين ايمني باري ديگر حادثه ساز شد و راه را براي اتفاقات دردناک بيشتر باز گذاشته است.
صرفه جويي به قيمت جان کارگر!
خراسان رضوی با داشتن 764 معدن و ظرفیت اسمی 31.7 میلیون تن استخراج در سال از نظر تعداد معادن رتبه سوم کشور را از آن خود کرده است. با اين وجود در حالي که خراسان رضوي از نظر تعداد حوادث ناشي از کار رتبه بالايي دارد، هنوز موضوع ايمني کار در معادن اين استان مغفول مانده است. موضوعي که پس از وقوع هر حادثه اي در معادن کشور از جمله فاجعه مرگبار حادثه يورت گلستان مورد توجه قرار گرفت اما بلافاصله به دست فراموشي سپرده شد. متاسفانه هنوز در اين استان عزم جدي براي کاهش خطرات کار در معدن وجودندارد. موضوعي که خود مسئولان استان به ان اذعان کرده اند!
از عدم ارائه اموزش هاي لازم به کارگران گرفته تا نبود مسئول ايمني در معادن استان و بي توجهي به تامين تجهيزات مناسب سبب شده معادن خراسان رضوي حکم انبار باروت را براي معدن چيان داشته باشد. انباري که با يک جرقه کوچک مي تواند مرگ ده ها کارگر را در اعماق زمين رقم بزند.
بنابه گفته رضا شجاعی معاون امور معدنی سازمان صنعت، معدن و تجارت خراسان رضوی طبق قانون در معادنی که زیر 25 نفر کارکن دارند این امکان وجود دارد که مسئول ایمنی و مسئول فنی معدن یک نفر باشند اما از انجا که در بيش از300 معدن خراسان رضوي تعداد کارگران به 25 نفر نمي رسد به اين معادن مسئول ايمني تعلق نمي گيرد!
اين در حالي است که طبق گزارشات متاسفانه برخي کارفرماها در معادن خراسان رضوي به منظور صرفه جويي در هزينه ها از استخدام مسئول کمیته حفاظت و ایمنی اجتناب مي کنند غافل از اينکه در صورت بروز حادثه، مبالغ بسیار سنگینتری را براي پرداخت غرامت به خانواده کارگران متحمل مي شود.
بحث کوتاهي در آموزش کارگران از جمله ديگر مواردي است که معاون امور معدنی سازمان صنعت، معدن و تجارت خراسان رضوی به آن اشاره مي کند. بنابه گفته شجاعي به رغم وقوع حوادث بسيارهنوز هم بسياري از کارگران معادن خراسان رضوي از احتمال نشر گازهاي قابل انفجار در دل زمين اطلاع ندارند و براي مقابله با چنين عواملي آموزش نديده اند! تجربه نشان داده بسیاری از حوادثی که جان تعداد زیادی از کارگران معادن استان را گرفته با آموزشهای عادی قابل پیشگیری بودهاند اما متأسفانه این کارانجام نمیشود. موضوعي که مي تواند فاجعه اي همچون معدن يورت را در معادن استان رقم بزند.
البته رئیس انجمن معدن خراسان رضوی در اين خصوص مي گويد: متأسفانه موضوع ایمنی و داشتن مسئول ایمنی به تازگی در مورد بهرهبرداری از معادن مطرح شده است، ما در مورد این موضوع در ابتدای راه هستیم و شاید فرهنگ آن هنوز در میان بهرهبرداران جا نیفتاده است!
حسین حسین زاده مي افزايد: سازمان صنعت، معدن و تجارت خراسان رضوی در صورتیکه در امور مربوط به ایمنی معادن مشکلاتی وجود دارد نباید خدمات مورد نیاز بهرهبرداران را به آنها ارائه دهد تا از این روش آنها مجبور به اجرای قوانین موجود شوند.
معادن کرمان آبستن فاجعه اند!
در حالي که انتظار مي رفت پس از حادثه معدن يورت گلستان ايمني در معادن کشور به ويژه معادن پرخطر استان کرمان مورد توجه قرار بگيرد اما متاسفانه چند روز پيش باز هم دراثر نبود تجهيزات ايمني انفجار در معدن راور کرمان به کشتهشدن یک نفر و زخمیشدن دو نفر دیگر منجر شد. اتفاقي که بنابه گفته برخي مسئولان استان قابل پيش بيني بود و بارها در خصوص وقوع اين حوادث هشدار داده شده بود. اين در حالي است که بسیاری از معدنچیان معادن زغال سنگ شهرستانهای کوهبنان و زرند کرمان همچنان از تجهیزاتي استفاده مي کنند که بيش از نيم قرن قدمت دارد. مسئله اي که عامل اصلي بسياري از حوادث سالهاي اخي رمعادن استان بوده است . در حال حاضر، وضعیت ایمنی در معادن زغال سنگ کشور و بخصوص استان کرمان در بدترین شرایط خود از بدو فعالیت ارزیابی میگردد و اکثر ماشینآلات و تجهیزات در حال استفاده درمعادن زغال سنگ، کهنه و مستهلکاند و از نظر فنی و استاندارد ایمنی برای استفاده مجاز نیستند.
این در حالی است که بهرهبرداران معادن زغال سنگ بهدلیل مشکلات مالی قادر به خرید تجهیزات ایمنی جدید نیستند و بنا به گفته کارگران معادن، حتی گاهی با کلاههای ایمنی شکسته شده در اعماق معادن کار مي کنند. ضمن اينکه خيلي مواقع در حالي به فعاليت خود در کيلومترها زير زمين ادامه مي دهند که به منظور کاهش هزينه هاي برق دستگاههای تهویه معادن هم خاموش مي شود!
برخي مسئولان استان از جمله نمايندگان مردم در مجلس درباره خطرساز بودن فعالیت معادن ناایمن کرمان بارها هشدار داده اند. چندي پيش حسین امیری نماینده زرند و کوهبنان در مجلس با انتقاد از بي توجهي به نبود ايمني در معادن زغال سنگ کرمان گفت: صنعت زغال سنگ کشور و کرمان، روزهای سیاهی را سپری کند و این سیاهی بر وضعیت اقتصادی کارگران شاغل در معادن سايه افکنده است. چرا که بهدلیل دریافت نکردن حقوقشان و پایین آمدن سطح ایمنی معادن زغال سنگ که از کمبود بودجه براي تامين وسایل ایمنی جدید و عدم تعویض تجهیزات ایمنی فرسوده معدنچیان ناشي مي شود، با مشکلات بسياري روبرو شده اند. چندي پيش حادثه معدن زغال سنگ در حالي رخ داد که پيش از ان
مسئولان خانه معدن ایران در گزارشی اعلام کرده بودند وضعیت ایمنی معادن زغال کشور پایین و از استانداردهای مرسوم خارج است و بيم ان مي رود که هر لحظه اتفاق ناخوشایندی در این معادن رخ دهد .