صنایع نساجی کشور سالانه به ۱۰۰ هزار تن پنبه نیاز دارند که در نبود حمايت از کشاورزان، کمتر از نصف نیاز بازار در داخل تولید و مابقي از طريق واردات تامين مي‌شود

قبلا واردکننده پنبه بوديم اکنون واردکننده نصف نياز کشور

درحالي کشت پنبه روز به روز کاهش مي‌يابد و بر واردات آن افزوده مي‌شود که در گذشته گلستاني‌ها به تنهايي روزي 100 هزارتن از اين محصول را به کشورهاي اطراف صادر مي‌کردند. حالا نياز سالانه کشور براي به حرکت در آوردن چرخ صنايع نساجي 100 هزارتن است که کمتر از 50 درصد آن در داخل توليد و مابقي از طريق واردات تامين مي‌شود. موضوعي که حکايت از بي‌توجهي مسئولان نسبت به اقتصاد مقاومتي و توليد ملي دارد که بجاي حمايت از توليد، بر واردات بي‌رويه دامن مي‌زنند. لازم به ذکر است که در حال حاضر اين محصول در استان‌هاي گلستان، مازندران، اردبيل، فارس، خراسان رضوي، خراسان جنوبي و چند منطقه ديگر توليد مي‌شود که در صورت سياست‌گذاري‌هاي مناسب براي افزايش توليد پنبه، نه تنها مي‌توان از خروج ۲۷ میلیارد توماني در يک ماه براي واردات جلوگيري کرد، بلکه با افزايش توليد، باز هم ايران به يکي از بزرگترين صادرکننده‌هاي منطقه تبديل مي‌شود.

نويسنده: ميترا شهبازي

با اينکه تا رسيدن به مرحله خودکفايي در توليد پنبه راهي نيست، اما مسئولان به جاي گشودن چتر حمايتي بر سر کشاورزان، افزايش واردات پنبه را برگزيده‌اند تا منافع مادي تعداد اندکي تامين شود. اين نيز درحاليست که در گذشته ايران به عنوان يکي از بزرگترين صادرکننده‌هاي پنبه در بين کشورهاي اطراف شناخته مي‌شد و حالا حتي در تامين نياز داخلي هم ناتوان مانده است. ازاين رو هرساله ميلياردها تومان براي تامين پنبه نساجي‌ها، از کشور خارج مي‌‎شود که بر اساس آمار ارائه شده از سوي گمرک تنها در يک ماهه نخست سال جاري ۲۷ میلیارد و ۷ میلیون و ۸۲۶ هزار و ۴۷۳ تومان از کشور براي خريد پنبه خارج شده است. درحال حاضر توليد پنبه در کشور کمتر از 50 درصد نياز نساجي‌ها را تامين مي‌کند و مابقي آن از طريق واردات برطرف مي‌شود.

در اين راستا محمدحسین کاویانی مدیرعامل صندوق پنبه با اشاره به اينکه در سال گذشته تنها ۴۰ هزار تن پنبه تصفیه شده تولید شد، مي‌گويد:«صنایع نساجی کشور در سال حدود ۹۰ تا ۱۰۰ هزار تن پنبه نیاز دارند که کمتر از نصف نیاز بازار در داخل تولید و الباقی از کشورهای مختلف وارد کشور می‌شود.»

وي با اشاره به اينکه بیشتر کشاورزان در شهرهای شمالی از جمله گلستان و مازندران از تولید پنبه دست کشیده‌اند و درعوض تولید محصولاتی، چون برنج که سود بیشتری دارد را انتخاب مي‌کنند، مي‌افزايد:« کاهش توليد پنبه و عدم تمايل کشاورزان به کشت اين محصول تنها به اين دليل است که مسئولان توجهي نسبت به نيازهاي پنبه‌کاران ندارند.» از اين رو واردات بيش از 83 درصد از نياز کشور به اين محصول را تامين مي‌کند و عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس در اين باره مي‌گويد:« واردات بی حساب وکتاب، تعرفه گذاری نامناسب، دست قدرتمند مافیای قاچاق، هزینه بالای تولید و سایر موارد از مشکلاتي هستند که کشاورزان اغلب استان‌ها با آن دست و پنجه نرم مي‌کنند.»

رمضانعلی سبحانی ادامه مي‌دهد:« برنامه ریزی‌هاي مسئولان باید به نحوی باشد که بخش عمده از بازار داخلی در قبضه تولیدات ایرانی قرار گیرد نه اينکه واردات حرف اول را بزند.»

وابستگي صنعت نساجي به پنبه ايراني

حالا با اين شرايط که حرکت چرخ صنايع نساجي کشور به توليد پنبه با کيفيت و ارزان قيمت وابسته است، مسئولان از افزايش 20 درصدي کشت پنبه نسبت به سال گذشته خبر مي‌دهند. البته اين مقدار افزايش توليد هم کفاف نياز صنايع نساجي کشور را نمي‌دهد و همانطور که در خبرهاي چند ماه گذشته آمده است، در نبود مواد اوليه ارزان قيمت صنايع نساجي کشور يکي پس از ديگري اسير رکود و تعطيلي مي‌شوند. معضلي که با عدم توجه مسئولان نسبت به توليد ملي پنبه شروع مي‌شود و با تعطيلي و بيکاري شمار زيادي از کارگران و کشاوران خاتمه مي‌يابد. در اين باره مدیر عامل صندوق پنبه با اشاره به اينکه در گذشته به هيچ وجه مشکلي در توليد پنبه وجود نداشته است، مي‌گويد:« در دهه ۵۰ حدود ۱۸۰ هزار هکتار از مزارع استان گلستان به پنبه اختصاص داشت و اين اساتن جزو بزرگترين صادرکننده‌هاي اين محصول شناخته مي‌شد.»

کاویانی با اشاره به اينکه پنبه به نام طلاي سفيد مشهور است، ادامه مي‌دهد:« از وزارت جهاد کشاورزی به عنوان متولی تولید و بازار پنبه انتظار می‌رود که به کشت و توسعه تولید این محصول بیشتر توجه کند تا به خودکفایی برسیم و برای تأمین نیاز نساجی‌ها به واردات نیاز نداشته باشیم.»