در حاليکه هواشناسي کشور از کاهش 6 درجه اي دما خبر داده بود و استانهاي غربي و شمالي درگير بارش باران بودند به ناگاه آسمان آبي استانهاي مرکزي تيره و تار شد

روزهاي سياه کرمان، يزد و اصفهان زير خروارها گرد و غبار

در حاليکه طي 48 ساعت اخير بارش باران بسياري از استانهاي شمال و غرب کشور را غافلگير کرده و مديريت بحران آنها را به حالت آماده باش درآورد، اما هجوم گرد و غبار و ريزگردها ، آسمان استانهاي مرکزي ايران را تيره و تار کرده و راه نفس شهروندان را بست. صبح پنجشنبه وقتي مردم اصفهان و يزد و کرمان چشم هاي خود را باز کردند، متوجه شدند آسمان آبيشان با لایه ای از غبار سیاه پوشيده شده است و راديو تلوزيون به جاي آنکه نويد يک روز دل نشين را به آنها بدهد، از بیماران، کودکان و سالمندان خواست که از خانه هايشان خارج نشوند و به افراد سالم هم هشدار داد تا از تردد بيجا در محيط هاي باز خودداري کنند.

نويسنده: محمدرضا هاديلو

از اواسط هفته گذشته بود که سازمان هواشناسي از کاهش دما و ورود سامانه بارشي به کشور خبر مي داد. در اکثر استانها هم از شدت گرما کاسته شد و نسيمي دل انگيز وزيدن گرفت. اما گويي مسئولان نه براي گرما آمادگي دارند و نه سرما و بارش ها. ريزگردها و گرد و غبار هم که از ليست برنامه ها خارج شده و به دست روزگار سپرده شده اند.

مسئولان به هشدار اکتفا کرده اند

همزمان با شروع بارش باران در استانهاي شمالي و حتي قزوين و البرز و تهران، و در شرايطي که ديگر استانها منتظر کاهش شش درجه‌ای دمای هوا بودند تا جانی تازه اي بگيرند، به ناگاه طوفاني از جنوب غرب کشور وزيدن گرفت و چندين استان را درگیر ریزگردها و گرد و غبار شديدي کرد.

شرق کرمان جاييست که حداقل نیمی از روزهای سال را با پدیده طوفان شن و ریزگردها سر مي کند و این پدیده کمتر در شمال و به خصوص شهر کرمان روی می دهد.

با وجود درخواست های مکرر مردم شرق کرمان برای مهار ریزگردها اما نه تنها تاکنون چاره ای برای رفع مشکل این مناطق اندیشیده نشده بلکه حالا مردم کرمان و شهرهای شمالی استان نیز با این پدیده دست به گریبان شده اند.

تنها راهکار برای مهار شنهای روان در شرق کرمان نیز آغاز مجدد مالچ پاشی بود که این طرح نیز با آغاز تابستان به دلیل گرمای بیش از حد هوا متوقف شده است.

هم ا کنون کرمان با دو کانون جدی ریزگردها در شرق به دلیل بادهای ۱۲۰ روزه و جنوب به دلیل خشک شدن جازموریان مواجه است و با رسیدن ریزگردها به شهر کرمان حالا مردم این شهر هم با مشکلات بسیاری از جمله کاهش شدید میدان دید، مشکلات تنفسی و آلودگی هوا مواجه شده اند.

با اين تفاسير بايد گفت بروز ریزگردها تنها مختص شهر کرمان نیست و گزارشهای میدانی از شهرهای غربی و شمالی استان حاکی از بروز مشکلات عمده در این شهرها است.

طي روزهاي اخير و با هجوم مجدد ريزگردها به اين استان ستاد مدیریت بحران کرمان مثل دفعات قبل طی اطلاعیه ای خواستار رعایت نکات ایمنی و پیشگیرانه برای جلوگیری از بروز مشکل برای مردم شد.

اين اطلاعيه آنقدر براي مردم تکراري شده که تقريبا ديگر کسي نه آن را مي خواند و نه به آن گوش فرا مي دهد. اطلاغيه اي که در آن آمده: "طبق آخرین تصاویر دریافتی از ماهواره های هواشناسی در خصوص خیزش گردوخاک از مرکز کشور به استان، ماندگاری گردوخاک در شهرهای شمالی پیش بینی می شود لازم به ذکر است به مرور از غلظت غبار کاسته می شود. لذا با توجه به این شرایط جوی، بیماران قلبی- ریوی، سالمندان، کودکان و زنان باردار از قرارگرفتن در فضای باز حتی الامکان اجتناب کنند. همچنین به علت کاهش دیدناشی از گردوخاک توصیه می شود از سفرهای غیر ضروری در این مناطق خودداری شود."

البته از رفت و آمدهاي ميداني مردم هم معلوم است کسي محدوديتي براي خودش قائل نشده چون اين پديده مهمان يک روز و دو روز نيست و اگر بخواهند به اطلاعيه ها توجه کنند حتما زندگيشان مختل مي شود.

اما نکته قابل تامل اينکه، ميزان ريزگردها در کرمان آنقدر بالاست که از مردم خواسته شده مواد غذایی را قبل از نگهداری در یخچال، از ذرات گرد و غبار پاک کنند. برای کاهش تماس با گرد و غبار در محیط زندگی، نظافت روزانه توصیه می‌شود.استفاده از مواد پاک کننده را در روزهایی که گرد و غبار افزایش می‌یابد به علت زمینه‌های حساسیت‌زا محدود کنید.

روزها و شبهاي سخت يزد و اصفهان

چند سالي مي شود که ریزگردها گاه و بيگاه سری به یزد می‌زنند، این‌بار در اوج گرمای تابستان گریبان یزد را گرفته و تنفس را برای اهالی این شهر دشوار کرده‌اند.

یزد که در هفته گذشته گرمای شدید و کم‌سابقه‌ای را پشت سر گذاشته، در حالی می‌رفت از خبر کاهش شش درجه‌ای دمای هوا جانی تازه بگیرد که به ناگاه درگیر ریزگردها شد.

طوفان شدید از پنجشنبه گذشته در مناطق گسترده‌ای از استان یزد آغاز شد و تا هم‌اکنون نیز وزش باد همراه با گرد و غبار در اغلب نقاط استان مشاهده می‌شود.

طوفان شدید که ابتدا در مرکز استان یزد و سپس در شهرستان‌های دیگر استان آغاز شده بود، کم کم به اوج خود رسید و کارشناسان هواشناسی وقوع این طوفان را در برخی نقاط با سرعت بیش از ۹۰ کیلومتر در ساعت برآورد کردند.

ریزگردها به تدریج در آسمان استان پراکنده شدند و در حالی که سیاهی شب همه جا سایه افکنده بود، آسمان در ساعاتی از شب رنگ خاک به خود گرفت.

لازم به ذکر است به جز کاهش دید افقی در بسیاری از محورهای استان یزد، طوفان شدید در برخی نقاط استان سبب شکستگی درختان و وارد آمدن خسارت به تاسیسات و راه‌ها شد.

در يزد هم هشدار داده شده است که در چنين شرایط جوی ، عبور و مرور برای کودکان و سالمندان در سطح شهر با مشکل مواجه است و این دو قشر به علاوه بیماران قلبی و تنفسی باید از رفت و آمد در سطح شهر بپرهیزند. همچنين باغداران و کشاورزان نیز در این شرایط لازم است توصیه‌های کارشناسان را برای جلوگیری از ورود خسارت‌های احتمالی به کار گیرند.

اما نکته حائز اهميت اينکه، اصفهاني که به ندرت اسير گرد و غبار مي شود هم پنجشنبه و جمعه آلوده اي را سپري کرد. به نحوي که روز پنجشنبه به دلیل وزش باد، نواحی شمالی و شمال شرقی اين استان هوای غبارآلودي را تجربه کرد و در ساعاتی از شب وضعیت خطرناک را پشت سر گذاشت.

گردوغبار باعث شده دید افقی کاهش یابد و همین مساله تردد وسایل نقلیه را با مشکل مواجه ساخته است. هر چند در اصفهان هم سازمان هواشناسی به تمام گروه‌های سنی هشدار داده تا از خروج غیرضروری از منزل خودداری کنند اما نبايد فراموش کنيم که تشدید گرد و غبار محلی در اصفهان با ادامه خشکسالی‌ها و عدم تامین حق‌آبه‌های کشاورزی و تالاب گاوخونی به دلیل عدم رعایت قانون در برداشت آب از زاینده رود سال‌هاست که از سوی کارشناسان به عنوان تهدیدی جدی مطرح می‌شود که تنها به اين استان محدود نخواهد بود.

کارشناسان معتقدند وقتي ريزگردها چنين بي مهابا به استانهايي همچون اصفهان حمله مي کنند حتما در آينده اي نزديک سواحل درياي خزر را هم به تسخير خود درخواهند آورد.