ضربالاجل عربستان، امارات، مصر و بحرين عليه قطر روز گذشته پايان يافت بدون اينكه دوحه گامي در مقابل فشارهاي اين كشور عقبنشيني كند. مقامات قطري در آخرين روز مهلت 10 روزه سعودي و متحدانشان حرفهاي قبلي خود را تكرار كردند و گفتند در مقابل خواستههاي رياض تسليم نخواهند شد.
روز گذشته مهلت پاياني براي قطر بود تا به خواستههاي چهار كشور عربي به رهبري عربستان تن دهد، اما مقامات قطري با خونسردي ضمن رد اين خواستهها ديپلماسي هوشمندانهاي براي موازنهسازي در مقابل همسايگان عرب خود به كار گرفتند. محمد بن عبدالرحمن آلثاني، وزير خارجه قطر در يک کنفرانس مطبوعاتي در رم اعلام کرد: «همه خواستههايي که کشورهاي محاصرهکننده قطر ارائه دادند با اين هدف تدوين شده که از سوي دوحه رد شود.» عربستان، امارات، بحرين و مصر اخيراً به بهانه حمايت قطر از تروريسم روابط خود را با اين کشور قطع کرده و فهرستي از درخواستهاي سيزدهگانه خود را تحويل قطر داده و 10 روز زمان براي پاسخ دوحه تعيين کرده بودند. با توجه به شروطي كه در اين خواسته مطرح شده از جمله قطع رابطه با ايران يا بستن پايگاه نظامي تركيه، ناظران در همان ابتدا گفتند كه اين شروط توسط دوحه برآورده نخواهد شد، چراكه تن به اين خواسته به معناي نقض حاكميت نظام قطر خواهد بود؛ موضعي كه بارها در مواضع مقامات قطري بر آن تأكيد شده است. محمد بن عبدالرحمن آلثاني پس از ديدارش با همتاي ايتاليايي خود گفت: «هدف از خواستههاي کشورهاي عربي نقض حاکميت قطر و قيموميت بر آن است.» در حالي كه بعضي ناظران از احتمال اقدام نظامي عليه قطر توسط عربستان و متحدانشان حرف ميزنند، اما وزير خارجه اعلام كرد كه كشورش «هيچ ترس و نگرانياي ندارد و آماده مقابله با هر گونه تبعات و پيامدهاي اين مسئله پس از پايان مهلت تعيين شده از سوي کشورهاي تحريمکننده است.» با وجود اين وي تلاش كرد تا راه گفتوگو را با همسايگان خود باز بگذارد. آلثاني با اشاره به اينکه متهم شدن کشورش به حمايت از تروريسم مسخره است، از آمادگي دوحه براي گفتوگو و مذاکره به شرط فراهم شدن شرايط لازم خبر داد. وزير امور خارجه قطر همچنين اعلام کرد، از ميانجيگري کويت و نقش امريکا و کشورهاي دوستي چون فرانسه، روسيه و آلمان استقبال ميکند.
وزير امور خارجه قطر در خصوص رابطه با تهران نيز گفت: ايران کشور همسايه قطر و تمامي کشورهاي عضو شوراي همکاري خليج فارس است و قطر دوست دارد روابط دوستانه با توجه به روابط حسن همجواري با ايران داشته باشد. ما در زمينه گاز با ايران مشترک هستيم و اين براساس احترام متقابل و عدم مداخله در امور يکديگر است. قطع رابطه با ايران اولين شرط عربستان سعودي از قطر محسوب ميشود، اما قطر نه تنها با اين خواسته مخالفت كرده، بلكه امير اين كشور در گفتوگوي تلفني با رئيسجمهور كشورمان بر گسترش روابط تهران و دوحه تأكيد كرد. درباره بستن شبکه الجزيره نيز اين مقام قطري گفت: شبکه الجزيره شبکه مفيد و مايه افتخار ماست و تاکنون صدايي جز صداي دولتها از آن شنيده نشده است. اين شبکه حرفهاي است و در طول ۲۱ سال اين را ثابت کرده، کساني که خواهان تعطيلي الجزيره هستند يک رقيب و جايگزين معرفي کنند، چنانکه شبکههاي همين کشورها خشونت را ترويج ميدهند و قادر به رقابت با الجزيره نيستند. تصميمگيريها درباره آينده اين شبکه نميتواند از خارج بر آن ديکته شود.
ورود امريکا براي کمک به ميانجيگري كويت
هنوز معلوم نيست كه واكنش بعدي عربستان سعودي به جواب سربالاي قطر چه خواهد بود. اكثر ناظران احتمال اقدام نظامي را بعيد ميدانند، اما معتقدند سعوديها تحريمهاي بيشتري عليه دوحه اعمال خواهند كرد. در همين حال بعضي منابع خبري از ادامه تلاشهاي كويت براي ميانجيگري گزارش دادند كه ظاهراً با موفقيتهاي اوليه همراه بوده است.روزنامه السياسه کويت نوشت: «امريکا با تمام اعتبار خود وارد بحران قطر شده و از ميانجيگري کويت براي حل اين بحران حمايت ميکند. در نشستي که ميان رکس تيلرسون، وزير خارجه امريکا با محمد بن عبدالرحمن آلثاني، وزير خارجه قطر در واشنگتن برگزار شد درباره مسائل نهايي توافق شد. کويت نظارت بر اين توافق را برعهده خواهد داشت.» در همين حال، امريکا و عمان روز شنبه از ميانجيگري کويت و تلاشهاي صباح الاحمد الجابر الصباح، امير کويت جهت حل بحران کشورهاي حاشيه خليج فارس با دوحه حمايت کردند. يوسف بن علوي، وزير امور خارجه عمان و رکس تيلرسون، همتاي امريکايياش در گفتوگوي تلفني اعلام كردند تلاشهاي كويت از حمايت همه طرفها برخوردار است؛ تلاشهايي که امنيت و ثبات کشورهاي شوراي همکاري خليج فارس را حفظ کرده و در مسير همکاري کشورهاي حاشيه خليج فارس است و منافع همه مردم کشورهاي عضو شوراي همکاري خليج فارس را تأمين ميکند.
