در حالي که بيش از 50 سال از آغاز طرح مطالعاتي قطار شهري اصفهان مي گذرد، بسياري از کارشناسان معتقدند مسير يابي اين قطار بدون مطالعات کارشناسي و ملاحظات زيست محيطي در حال انجام است

متروي اصفهان در بلاتکليفي وعده ها و تخريب ميراث

طي روزهاي اخير انتشار اخباري مبني بر افتتاح خط يک متروي اصفهان و پيشرفت همزمان فاز هاي ديگر اين پروژه سبب شده قطار شهري به عنوان يکي از طرح هاي پرحاشيه اصفهان دوباره دغدغه ساز شود! در حالي شهردار اصفهان از تکميل خط يک مترو پس از گذشت نيم قرن از زمان اغاز کارهاي مطالعاتي و پيشرفت مطلوب ديگر فازهاي اين طرح خبر مي دهد که منتقدان و کارشناسان بسياري همچنان بر لزوم تغيير مسير قطار از ميان خیابان تاریخی – میراثی چهارباغ اصرار دارند. چرا که معتقدند بر اساس پژوهش هاي علمي ارتعاشات ناشي از گذر قطار از خيابان قديمي و تاريخي چهارباغ مي تواند پایه های کاخ هشت بهشت، مسجد چهارباغ، مدرسه چهارباغ و بازار هنر را سست کرده و اين بناها را در آستانه نابودي و تخريب قرار دهد!

نويسنده: مريم احمدي

در شرايطي که شهردار اصفهان از اجراي تعهدات اين سازمان براي رساندن خط يک قطار شهري به نقطه پايان خبر مي دهد، هنوز دغدغه منتقدان و مخالفان نحوه اجراي اين طرح و اثرات مخرب عبور خط اهن در مسير مشخص شده بر ميراث تاريخي نصف جهان ادامه داد. طرحي که بيش از50 سال از آغاز کارهاي مطالعاتي آن مي گذرد و اما به دليل نداشتن مطالعات کارشناسي چندين سال معلق مانده بود و هنوز هم برخي کارشناسان ميراث فرهنگي، محيط زيست و حتي مسئولان استاني معتقدند احداث اين پروژه با مطالعات وشرايط فعلي مي تواند ميراث اصفهان را مورد تهديد جدي قرار هد.

بنابه گفته کارشناسان ميراث فرهنگي پایه های خشت و گلی و بعضا لجنی بناهاي مذکور توانایی تحمل ارتعاشات، ناشی از عبور واگن های مترو از روی ریل های آهنی و بتنی را ندارد و با عبور مترو قطعا بخش عظیمی از آثار تاریخی چهارباغ با خطر بقا روبرو می شود.

علاوه بر اثرات مخرب احتمالي گذر متروي شهري از ميان خيابان چهار باغ بر بناهاي تاريخي موضوع نابودي درختان کهنسال خيابان چهارباغ نيز يکي ديگر از مواردي است که بر ميزان نگراني منقتدان و مخالفان اين طرح افزوده است. بهاره عباس نژاد کارشناس محيط زيست در اين خصوص مي گويد:خيابان چهارباغ و عباس اباد اصفهان درختان کهنسالي را در دل خود جا داده که قدمت برخي ازانها به دوره صفويه بر مي گردد. پوشش سبزي که به عنوان شناسنامه اين منطقه تاريخي محسوب مي شود. وي مي افزايد: حفر مسير و گذر قطار از ميان اين خيابان مي تواند تهديد جدي براي ريشه هاي اين درختان قديمي باشد.

ضمن اينکه از چند سال پيش به منظورايجاد محوطه کارگاهي و احداث مسير زيرزميني مترو برخي از درختان 70 تا 100 ساله اين نقطه مرکزي شهر قطع شده اند! از اين رو بسياري از کارشناسان محيط زيست تداوم اين روند را تهديدي براي محيط زيست منطقه عنوان مي کنند!

پيشرفت پروژه بدون اعمال تغيير!

درحالي که در طراحي نقشه اوليه خط يک متروي اصفهان که چندين دهه پيش انجام شده ، مقرر شده بود اين خط از خياباني به موازات مسير تاريخي چهارباغ گذر کند اما چند سال پيش مديران شهرداري خواستار تغيير مسير حرکت قطار به مسير فعلي شدند. درخواستي که از همان ابتدا با مخالفت کارشناسان یونسکو و سازمان فرهنگي ایکوموس ايران(سازمانی برای نگهداری و پاسداری از اماکن میراث فرهنگی) روبرو شد. اما ظاهرا اين مخالفت ها به جايي نرسيد و پروژه مطابق خواسته مسئولان شهري روال خود را طي کرد. طبق گزارشات نماينده ایکوموس در ایران بارها با استناد به اينکه تاریخی ترین خیابان نصف جهان به دليل قدمت و ويژگي هاي سازه اي در مقابل ارتعاشات گذر قطار تاب نمي آورد، مخالفت سرسختانه خود را با گذر قطار ازمسير ميان بناهاي تاريخي اصفهان اعلام کرده اما به دليل عدم همکاري مسئولان وقت سازمان ميراث فرهنگي و برخي مسئولان استاني مخالفت هاي وي بي ثمر ماند!

حالا پس از گذشت چندين سال و به رغم تمام مخالفت ها شهردار اصفهان با تاکيد براينکه با عبور خط یک مترو از چهارباغ تاریخ نهفته اصفهان آشکار می شود از تکميل فازهاي مختلف اين پروژه در زمان موعد اعلام شده خبر مي دهد. جمالی‌نژاد با اشاره به اينکه تکمیل خط یک با مشکلات بسیاری در دهه‌های گذشته از قبیل مسائل میراثی مواجه بوده مي افزايد: هم اکنون مشکلات و دغدغه‌های مسئولان میراث فرهنگی برای این خط با رعایت مسائل فنی مانند ضربه‌گیرها حل شده است.

وي ادامه مي دهد:یکی از قول‌های ما به مردم اصفهان تکمیل خط یک تا ایستگاه آزادی تا پایان خردادماه بود و هم اکنون بسیار خوشحالیم که بهوعده مان عمل کرديم . ضمن اينکه کلنگ زنی خط دو، سال گذشته انجام شده و سه ایستگاه این خط نیز مراحل نهایی خود را سپری می‌کند. بنابه گفته شهردار اصفهان کارهای مطالعاتی خط سه نيزدر حال اتمام بوده و مراحل اجرایی آن به زودی آغاز می‌شود.