نويسنده: ميترا شهبازيساعت 3:30 دقیقه بامداد سه شنبه بود که بوي عجيب و غير طبيعي تمام شهرستان خاش در استان سيستان و بلوچستان را فرا گرفت و منجر به تنگي نفس بيش از 50 نفر از خاشي ها شد. همين مسئله بهانهاي شد تا مسئولان به سرعت جلسه اضطراري تشکيل دهند و منشا بوي تند منتشر شده را جستجو کنند. با اينکه در همان ساعات اوليه انگشت اتهام به سمت کارخانه ايزوگام و شهرک صنعتي شهرستان روانه شده بود، اما بعد از مدتي بيدار شدن آتشفشان خفته تفتان هم در رديف احتمالات قرار گرفت. از اين رو بازار شايعات در خصوص فوران آتشفشان داغ شد و مردم نگران جاري شدن گدازههاي داغ از تفتان شدند.
احتمال اوليه انتشار گاز گوگرد از تفتان
از همان ساعات اوليه انتشار بو، مردم در مناطق مختلف شهر خاش از استشمام بویي شبیه به بوی "گوگرد" خبر میدادند. اين مسئله علي رغم اينکه شدت بو به مرور زمان کاهش مييافت منجر به تشکيل فوري جلسه ستاد مديريت بحران شد تا کارشناسان موضوع را به درستي مورد بررسي قرار دهند. مدیرکل دفتر مدیریت بحران استانداری سیستان و بلوچستان در همان ساعات اوليه با بیان اینکه شرایط شهرستان خاش به حالت طبیعی بازگشته است، از حضور گروههای مختلفی از جمله کارشناسان دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، محیط زیست استان و گروه زمینشناسی دانشگاه سیستان و بلوچستان به منظور بررسي دلايل انتشار گازهاي سمي و راهي شدن بيش از 50 نفر از مردم به بيمارستان گفت.
رضا اربابی با اشاره به اينکه تحقيقات همچنان ادامه دارد، ادامه داد:« دادههای دریافتی اوليه نشان ميداد که احتمال انتشار بو از سوي کوه آتشفشانی "تفتان" باشد. با اين حال اين نتايج قطعي نيست و به بررسي بيشتر نياز دارند.» علاوه بر ستاد مديريت بحران، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان نيز با صدور بيانيهاي از مردم درخواست کرد تا در صورت انتشار مجدد بو، از خانههايشان بيرون نروند. خوشبختانه شدت بوي نامطبوع به مرور زمان کاهش يافت و ساعت 7 صبح همان روز به طور کامل معضل برطرف شد.
توليد غير استاندارد ايزوگام عامل اصلي حادثه
همين مسائل بازار شايعات را داغ کرد تا اينکه بررسيهاي ثانويه مشخص کرد که عامل انتظار بوي نامبطوع فعاليتهاي کوه تفتان نبوده است. در اين راستا نماينده مردم خاش در مجلس شوراي اسلامي در گفتگو با خبرنگار جوان گفت:« به محض دريافت خبر، همه دستگاه ها فعال شدند و ستاد مديريت بحران استان و شهرستان در همان نيمه هاي شب تشکيل شد تا مشکل ايجاد شده را مورد بررسي قرار دهند.»
علي كرد ادامه ميدهد:« خوشبختانه با برسيهاي انجام گرفته مشخص شد، اين دود ناشي از آتش فشان نيمه فعال تفتان نيست و علت حادثه فعاليت تعدادي سودجو هست. آنها تحت عنوان قاچاق نفت کوره که از استان هاي مرکزي انجام مي شود، در کورههاي خود ساخته و غير استاندارد دست به توليد ايزوگام و ديگر مواد نفتي ميزنند که همين امر منجر به انتشار گاز مازوت که بسيار بدبو است شد و چون در آن ساعت از شب جابه جايي هوا اتفاق مي افتد، اين گازهاي سمي به شهر هدايست شده است.»
اين نماينده مردم، با اشاره به اينکه خاطيان در همان ساعات اوليه شناسايي و با حکم قوه قضايه دستگير شدند، ادامه ميدهد« آتشفشان تفتتان در شمال شهرستان خاش قرار دارد و چون نيمه فعال است، هرازگاهي گازهايي از آن منتشر ميشود، اما با اين حال هيچ جاي نگرانياي وجود ندارد و مردم ميتوانند با خيال آسوده به فعاليتهاي روزمرهشان بپردازند.»