در حالي که طي روهاي اخير مسئولان شهرها مشاهده بيماري تب کريمه کنگورا تکذيب مي کردند مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت از ابتلاي 31 نفر از هموطنان به تب کريمه خبر مي دهد

تب کنگو تاييد شد، آماده باش براي جلوگيري از شيوع

طي روزهاي اخير انتشار اخباري از شيوع بيماري تب کريمه کنگو در کشور و در پي آن دست به دست شدن فيلم هايي مربوط به دفن اجساد مبتلايان به اين بيماري در فضاهاي مجازي، موجي از نگراني در بين مردم استانهاي مختلف ايجاد کرده است. اخباري که اگرچه طي اين روزها بارها از سوي مسئولان شهرهاي مختلف تکذيب شده اما حالا با اعلام مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت مبني بر ابتلاي31 نفر از ساکنان استانهاي سیستان‌وبلوچستان، کرمانشاه، بندرعباس، اصفهان و هرمزگان به اين بيماري از ابتداي سال جاري صحت و سقم آن تاييد شده است! متاسفانه طي سالهاي اخير بيماري کشنده تب کريمه کنگو که از طريق دام هاي وارداتي آلوده از مرزهاي پاکستان و افغانستان وارد ايران شده به دليل بي توجهي به اقدامات پيشگيرانه اي چون نظارت دقيق برواردات دام زنده، رسيدگي به وضعيت کشتارگاه هاي سنتي وعدم نظارت بر مراکز ذبح و شرايط نگه داري دام، در برخي استانها جولان داده و در30 درصد موارد به رغم انجام اقدامات درماني، به مرگ مبتلايان منجر شده است! در حالي که مسئولان همچنان در صدد پاک کردن صورت مسئله و بهانه تراشي براي اهمال کاري هايشان هستند اين بيماري شوم در حال تاخت و تاز به مرزهاي ديگر استانهاست.

نويسنده: مريم احمدي

26 ارديبهشت ماه سال جاري بود که روزنامه "جوان " در گزارشي با عنوان " هشدار! تب کريمه وارد ايران شد" در خصوص ورود زود هنگام اين بيماري به استانهاي جنوب غربي و جنوبي هشدار داد. موضوعي که از سوي مسئولان ادارات دامپزشکي و ادارت بهداشت استانها با قطعيت تکذيب شد و با اعلام مشاهده تنها يک مورد مشکوک به تب کريمه در زاهدان! منکر شيوع اين بيماري شدند! اين در حالي است که روز گذشته آخرین گزارش‌های اعلام‌شده از سوي محمدمهدی گویا رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت از ابتلاي١٩ نفر از کارگران يک کارگاه بسته بندي گوشت در زاهدان ،دو نفر در کرمانشاه، دو نفر در استان هرمزگان، دونفر در ایرانشهر، یک نفر در زابل، یک مورد در استان اصفهان و چهارنفر در استان‌های دیگر حکايت مي کند که متاسفانه تاکنون سه تن از اين مبتلايان جان خود را از دست داده اند! ‌سال گذشته نيز ٦٢ مورد ابتلا به این بیماری و 6 مورد مرگ گزارش شده بود !

واردات دام و شيوع بيماري در مرزها!

اواخر دهه هفتاد بود که اولين مورد ابتلا به بيماري تب کنگو در استان مرزي سيستان و بلوچستان مشاهده شد . از اوايل دهه 80 امار مبتلايان روند صعودي يافت تا به امروز که ميزان ابتلاي هموطنان به تب کريمه طي دو ماه و چند روز از سال در مقايسه با زمان مشابه سال هاي گذشته، رشد نگران کننده اي يافته است. وضعيتي که به خوبي نشان دهنده بي توجهي به موانع ورود و شيوع اين بيماري مرگبار است.

گزارشات رسيده در خصوص باز بودن مسير واردات دام قاچاق از دو کشور همسايه شرقي ايران پاکستان و افغانستان گواه اين مدعاست. اين دو کشور متاسفانه به دليل فقدان فقدان نظام بهداشت و درمان مناسب، پايش بيماري‌هاي دام، سيستم ثبت بيماري و روش‌هاي پيشگيرانه يا مداواي سريع منبع بازتوليد اين بيماري در استان هاي مرزي از جمله سيستان و بلوچستان محسوب مي شوند! از طرفي بي توجهي به کنترل اين بيماري در مرزهاي استان سيستان وبلوچستان سبب رسيدن اين بيماري به استان مرکزي اصفهان شده است. اگرچه اخيرا مسئولان اعلام کرده اند مانع واردات دام قاچاق از مرزهاي سيستان و بلوچستان شده اند اما ساکنان شهرستان زابل معتقدند اين شهرستان همچنان يکي از مهمترين پايگاه هاي ورود دام قاچاق است.

در کنار ورود دام هاي قاچاق ، واردات دام زنده مجاز و از مباني قانوني و ازمرزهاي استان نيز به دليل عدم نظارت دقيق مشکل ساز شده است. چندي پيش مهدی حسینی مدیرکل دامپزشکی استان سیستان و بلوچستان با بيان اينکه با توجه به مخاطرات واردات دام زنده رغبتي به انجام اين امر از افغانستان نداريم اعلام کرد: اما این شرایط به وجود آمده و ما با یک شیب ورود به این سمت مواجه هستیم.

وي مي افزايد: اگر بخواهیم بگوییم که واردات از نظر قانونی ممنوع است، باعث افزایش قاچاق شده‌ایم. اما اگر ضوابطی برای آن تعریف کنیم، خودبه‌خود برخی افراد زیر چتر قانون قرار می‌گیرند و تعرفه دولتی آن را تحت نظارت دامپزشکی پرداخت می‌کنند، مرحله قرنطینه دام طی می‌شود و اگر نیاز به ارائه خدمات بهداشتی نظیر سم‌پاشی و غیره باشد، انجام می‌شود. درنهایت دام داخل استان کشتار می‌شود و مخاطره را کمتر می‌کند. در این شرایط گوشت پس از طی مرحله پیش سرد، سالم‌سازی، بازرسی‌های قبل و بعد از کشتار و نظارت شرعی وارد کشور می‌شود که قطعاً این روند، هم در داخل استان محروم سیستان و بلوچستان ایجاد اشتغال می‌کند و هم اینکه از ورود دام بدون ضابطه و به‌صورت غیرمجاز جلوگیری به عمل می‌آورد!

حال سوال اينجاست که با وجود شناخت راهکارها، چرا تاکنون در اين زمينه اقدام موثري صورت نگرفته است؟! ناگفته نماند طي دو سه سال اخير بسياري از کارشناسان و فعالان صنعت گوشت کشور اعلام کرده اند با توجه به توليد مکفي گوشت مورد نياز داخل نيازي به واردات گوشت و دام زنده نداريم!

کشتارگاه هايي که عامل انتقال بيماري شده اند!

از آنجا که يکي از راه هاي انتقال مستقيم اين بيماري از طريق تماس مستقيم انسان با ترشحات و خون بدن حیوان آلوده است از اين روافرادي که با ذبح دام و کشتار سر و کار دارند بيشتر در معرض خطر ابتلابه تب کريمه هستند! متاسفانه فعاليت کشتارگاه هاي سنتي که غالبا به دليل نداشتن تجهيزات، احتمال الودگي گوشت دام ذبح شده در آن بالاست و از طرفي انگونه که بايد از سوي اداره دامپزشکي و بهداشت تحت نظارت قرار نمي گيرد مي تواند به عامل مهمي در انتقال اين بيماري تبديل شود.

در واقع رعایت بهداشت تنها راه پیشگیری از ابتلا به بیماری است که در کشتارگاه هاي سنتي به دليل استفاده از شيوه منسوخ شده ذبح طي سالهاي اخير به رغم اهميتش مغفول مانده است. ناگفته نماند که در حال حاضر بيش از 70درصد کشتارگاه هاي کشور سنتي است! اين در حالي است که از اوايل سال 94 قرار بود طي يک برنامه دوساله، در خصوص ارتقاي سطح بهداشتي کشتارگاه هاي سنتي و تبديل انها به واحدهاي صنعتي اقدام شود.همان زمان مدیر کل دفتر نظارت و بهداشت عمومی سازمان دامپزشکی کشور اعلام کرده بود 383 کشتارگاه دام فعال در سطح کشور وجود دارد که از این تعداد کشتارگاه ، 75 واحد صنعتی و 308 واحد سنتی است!

عباسي با بيان اينکه کشتارگاه های صنعتی ما پاسخگوی نیاز کشور است اعلام کرد: نسبت به تعطیلی کشتارگاه های سنتی که کمترین سطح بهداشتی را دارا هستند، اقدام خواهد شد.

بنابه گفته مدیر کل دفتر نظارت و بهداشت عمومی سازمان دامپزشکی کشور در راستای سامان دهی کشتارگاه های صنعتی که عمدتاً در مالکیت شهرداری ها قرار دارند تفاهم نامه ای منعقد شده که در آن برنامه زمان بندی شده ای تعیین شده که این کشتارگاه ها یا باید از لحاظ بهداشتی و فرآیند خط تولید ارتقا یابند و خودشان را به سطح واحد های صنعتی برسانند و پروانه بهداشتی از سازمان دامپزشکی دریافت کنند یا تعطیل شوند و از چرخه تولید و صنعت خارج شوند.

اين در حالي است که متاسفانه نه تنها اين وعده ها مقرر نشده بلکه مشکلاتي بهداشتي کشتارگاه هاي سنتي همچنان به وقت خود باقي است . چرا که طبق گزارشات برخي مبتلايان به تب کريمه در شهر زاهدان کارگران يک کشتارگاه سنتي (تنها کشتارگاه شهر) بوده اند!