ترکمنستان و آذربايجان دو متهم آلودگي خزر

مدت‌هاست زنگ خطر افزايش آلودگي با انباشت پسماندها‌ در استان‌هاي شمالي به صدا درآمده که اين موضوع در حاشيه درياي خزر با آلودگي منابع آبي تشديد شده است. چرا که کشورهاي حاشيه درياي خزر هر کدام با سو مديريت، منجر به ورود پسماندها و فاضلاب‌ها صنعتي و نفتي مي‌شوند که ايران کمترين سهم از آن‌ها را به خود اختصاص مي‌دهد. بنابراين در اين راستا کارشناسان معتقند براي کنترل وضعيت موجود بايد تفاهم نامه‌هایی با کشورهای همسایه برای کنترل شدت آلودگی‌ها منعقد شود. چرا که علاوه به خطر افتادن سلامت ساحل‌نشينان، آبزيان نيز در مسير انقراض قرار گرفته‌اند.

نويسنده: ميترا شهبازي

وضعيت شهرهاي ساحلي به دليل انباشت انبوه زباله‌ها به مرز هشدار رسيده است و سهم ايران در آلودگي درياچه خزر به اعتقاد کارشناسان نه تنها ناچيز است، بلکه با برنامه ريزي و احداث کارخانه زباله سوز نيز قابل کنترل است. اين درحاليست که کشورهايي چون ترکمنستان و آذربايجان با سو مديريت نه تنها سلامت شهرهاي ساحلي درياچه خزر را به خطر انداخته‌اند بلکه منجر به کاهش آبزيان و در معرض انقراض قرار گرفتن آنها شده‌اند. بنابراين در اين راستا، ولی الله نانواکناری، نماینده مردم بابلسر و فریدون کنار در مجلس شورای اسلامی معتقد است، بايد تفاهم نامه‌هایی با کشورهای همسایه برای کنترل آلودگی نفتی و زیست محیطی دریای خزر منعقد شود تا اين معضل برطرف شود.

زباله‌هاي کشورهاي حاشيه خزر سهم ايران

درحال حاضر به گفته کارشناسان دپوي زباله و نبود محلي مناسب براي پسماندها مهمترين مشکلي است از سوي ايران براي درياچه خزر رخ مي‌دهد. در اين راستا نانواکناری، نماینده مردم بابلسر مي‌گويد:« کشور آذربایجان بیشترین سهم را در آلودگی نفتی دریای خزر به خود اختصاص مي‌دهد که در مقايسه با اين حجم از آلودگي، معضل پسماندهاي ايران بسيار ناچيز و کم اهميت است.»

البته ورود فاضلاب‌هاي صنعتي نيز معضل ديگري است که بر آلودگي درياچه خزر مي‌افزايد، در اين خصوص عزت‌الله یوسفیان‌ملا، نماینده مردم آمل و لاریجان در مجلس مي‌گويد:« متاسفانه تمام فاضلاب‌های صنعتی ترکمنستان به دریای خزر سرریز می‌شود. البته مشکل زماني رخ مي‌دهد که با وزش بادهایی که از سوی دریای سیاه مي‌آيد، تمام زباله‌هاي اين درياچه را به سمت ایران روانه می شود. بنابراين همين مي‌شود که در حال حاضر دریای خزر مملو از زباله هایی همچون الوار، چوب و غيره شده است.»

آبزيان در معرض انقراض

با اين اوصاف که ايران کمترين سهم در آلودگي درياچه خزر را دارد و بيشترين زيان را از آن مي‌بيند، بنابراين ضروريست وزارت امور خارجه و شورای عالی امنیت ملی وضعيت درياچه خزر را پيگيري کند. اين درحاليست که یوسفیان‌ملا، نماینده مردم آمل و لاریجان ضمن انتقاد از عملکرد وزارت امورز خارجه و شوراي امنيت ملي، مي‌گويد:« متاسفانه برخی مدیران به فکر منفعت طلبی خود هستند و به همین دلیل علي رغم داشتن آگاهي در اين خصوص، سکوت کرده‌اند.»

لازم به ذکر است که باتوجه به آلودگي درياچه خزر در حال حاضر نسل برخی از گونه های ارزشمند دریای همانند فک، کیلکا و خاویار به دلیل آلودگی و تغییر شرایط اقلیمی در معرض انقراض قرار گرفته‌اند. علاوه بر اين آبزیان به علت آلودگی به سواحل و شرایط زیستی مناسب تر و کم آلاینده مهاجرت می‌کنند و همين موضوع نيز منجر به اين شده که تعداد آنها روز به روز کاهش يابد.

در اين راستا علی محمد شاعری،‌ نماینده مردم نکا، بهشهر و گلوگاه در مجلس مي‌گويد:« طبق آمارها تعداد فک ها در سواحل کشورهای همسایه بیشتر از ایران بوده و به علت آنکه چرخه اکوسیستم در نوار ساحلی شمالی در حال تغییر است بنابراین گونه های پرارزش خزری به ویژه فک که جزئی از این اکوسیستم به شمار می رود در کشورهای این حوزه به ویژه ایران به تدریج در حال انقراض و نابودی هستند.» با اين اوصاف که بيشترين زيان از آلودگي درياچه خزر سهم شهرهاي ساحلي ايران مي‌شود، ضروريست مسئولان هرچه سريع‌تر براي رفع اين معضل چاره‌اي بي‌انديشند.