دونالد ترامپ در چهارمين ماه ورود به كاخ سفيد، تعليق تحريمهاي ايران را تمديد كرد و به اين ترتيب نشان داد عجالتاً به برجام پايبند است؛ همان توافقي كه او آن را «بدترين توافق» و «احمقانه» خوانده است. ترامپ همزمان با تمديد تعليق تحريمها، تحريمهاي جديدي را عليه برنامه موشكي ايران وضع كرد. تهران اين تحريمها را محكوم كرده و در گامي تلافي جويانه، شماري از شركتهاي امريكايي را تحريم كرده است.
به گزارش «جوان»، 120 روز بعد از ورود ترامپ به كاخ سفيد، او گام در همان مسيري گذاشت كه باراك اوباما رئيسجمهور قبلي امريكا گذاشته بود، البته به شيوهاي متفاوت. باراك اوباما در آخرين روزهاي حضور در كاخ سفيد، بر اساس برجام حكمي را امضا كرد كه تحريمهاي هستهاي امريكا عليه ايران را 120 روز تعليق ميكرد. اين تعليق تا روز جمعه معتبر بود و دونالد ترامپ قبل ازشروع اولين سفر خارجي خود كه 9 روز طول خواهد كشيد، با امضاي يك حكم جديد، مجدداً تحريمهاي هستهاي ايران را طبق برجام تعليق كرد. وزارت امور خارجه امريكا اعلام كرد مستثنيسازي ايران از برخي تحريمها را به عنوان بخشي از توافق هستهاي سال 2015 ادامه ميدهد. وزارت امور خارجه امريكا همچنين اعلام كرد مستثنيسازي (Waiver) تحريمها عليه ايران را به كنگره امريكا نيز اطلاع داده است. تعليق تحريمهاي ايران از دو جهت حائز اهميت است.
اول اينكه ترامپ تحريمها را در آستانه سفر خود به عربستان سعودي تعليق كرده؛ جايي كه او قرار است درباره مهار ايران با شركاي عرب خود گفت و گو كند. تعليق تحريمهاي ايران همچنين با برگزاري انتخابات در ايران همزمان شده است. با اين حال، دولت جديد امريكا براي نشان دادن «روش سختگيرانه» خود در اجراي برجام، همزمان با تعليق 120 روزه تحريمهاي هستهاي، تحريمهاي جديدي عليه ايران اعلام كرد.
وزارت خزانهداري امريكا روز پنجشنبه در بيانيهاي با اعلام تحريمهاي جديد ايران، اعلام كرد: « وزارت خزانهداري تحريمهاي جديدي عليه مقامهاي دفاعي ايران، يك شركت ايراني و يك شبكه مستقر در چين كه به يك شركت دفاعي ايران قطعات موشكي ميدهد، اعمال ميكند.»
بر اساس گزارش انبيسي نيوز، در بيانيه خزانه داري امريكا آمده است: «اين اقدام انعكاسدهنده نگراني از توسعه برنامه موشكي بالستيك ايران است كه با قطعنامه 2231 شوراي امنيت سازمان ملل در تناقض است.» وزارت خزانهداري امريكا تأكيد كرده كه مستثنيسازي ايران از تحريمهاي هستهاي كه مطابق برجام انجام شده، «مانع اقدامات امريكا براي ادامه مهار فعاليتهاي بيثباتساز ايران در منطقه نيست. با وجود همه اينها، ايالات متحده هرگز اجازه نخواهد داد رژيم حاكم بر ايران سلاح هستهاي به دست آورد.»
امريكا در حال تدوين سياست جامع عليه ايران
امريكا در حالي تحريمهاي هستهاي ايران را تعليق كرده كه يك تيم به به رياست شوراي امنيت ملل امريكا به دستور ترامپ در حال بررسي مطابقت برجام با منافع امنيت ملي امريكا هستند. استوارت جونز ديپلمات ارشد امريكا در امور خاورميانه گفته كه امريكا در حال ايجاد يك «سياست جامع درباره ايران» است كه شامل حمايت ايران از بشار اسد و گروههاي شبهنظامي در سوريه و لبنان است. به نظر ميرسد تحريمهاي جديد خزانهداري امريكا همزمان با تمديد تعليق تحريمها، اقدامي موردي قبل از تدوين استراتژي فراگيرتر امريكا در مورد ايران است. وزارت خارجه جمهوري اسلامي تحريمهاي جديد امريكا را محكوم كرده و در اقدامي تلافيجويانه، 9 فرد و شركت امريكايي را به فهرست افراد حقيقي و حقوقي تحت تحريم خود اضافه كرد.
در بيانيه وزارت خارجه ايران آمده است: «وزارت امور خارجه جمهوري اسلامي ايران به عنوان عمل متقابل، در اجراي مصوبه شوراي عالي امنيت ملي و در پاسخ به اقدام غيرقانوني دولت امريكا، پيرو بيانيه مورخ 15 بهمن ماه 1395، 9 فرد و شركت امريكايي را كه سابقه اثبات شدهاي در نقض فاحش حقوق بشر و حقوق بشردوستانه بينالمللي از طريق مشاركت و معاونت مستقيم يا غيرمستقيم در ارتكاب جنايات ضدبشري رژيم صهيونيستي در فلسطين اشغالي يا اقدامات تروريستي اين رژيم، مشاركت و معاونت در حمايت از تروريسم تكفيري و سركوب مردم منطقه يا مشاركت موثر در اقدام عليه امنيت ملي جمهوري اسلامي ايران داشتهاند، به «فهرست افراد حقيقي و حقوقي تحت تحريم جمهوري اسلامي ايران» افزوده است.» سخنگوي وزارت خارجه چين نيز تحريمهاي جديد امريكا را كوركورانه خواند و اعلام كرد با كاربرد كوركورانه تحريمهاي يكجانبه مخالف است.
هوآ چونيينگ سخنگوي وزارت امور خارجه چين گفت، كشورش تابع قوانين و مقررات داخلي است و از مسئوليتهاي خود در قبال جامعه بينالملل نيز تبعيت ميكند. وي در نشست خبري روزانه خود گفت: «چين با كاربرد كوركورانه تحريمهاي يكجانبه مخالف است، به ويژه زماني كه اين تحريمها منافع اشخاص ثالث را تخريب ميكند. به نظر من تحريمها براي تقويت اعتماد دوجانبه مفيد نيست و كمكي به تلاشهاي بينالمللي به اين موضوع نميكند.» اين مقام چيني افزود: «چين به امريكا شكايت كرده و اميدوار است واشنگتن موضوعات مربوط به منع تكثير را از طريق گفتوگو و مبتني بر اصل احترام دوجانبه حل و فصل كند.»
