نویسنده: بیژن سورانی
باغات كن و سولقان علاوه بر اينكه تنفسگاه غرب پايتخت به شمار ميرود به دليل موقعيت جغرافيايي جزو مناطق تفريحگاهي شهر تهران نيز به حساب ميآيند كه ميتوان با كمي سرمايهگذاري و آمادهسازي بستر لازم و استفاده از ظرفيتهاي موجود به عنوان قطب گردشگري طبيعي تهران میتوان چرخ رونق اقتصادي شهر را نيز به گردش درآورد.
از گذشتههاي دور مناطق خوش آب و هواي پايتخت مورد استقبال شهروندان بوده و در اين ميان كن و سولقان با داشتن باغات ميوههاي فصلي همچون گردو، گيلاس تكدانه، شاهتوت، توت، آلبالو، خرمالو و ساير ميوهها و به دليل وجود فضاهاي بكر طبيعي و باغات فراوان و آبهاي فصلي محلي براي آرامش و آسايش شهروندان است. در حال حاضر كه شهر تهران در تمامي جهات جغرافيايي گسترش يافته است محدودههاي شهري به اين مناطق بكر و خوش آب و هوا نزديكتر شده است و ميتوان با كمتر از نيم ساعت رانندگي خود را به فضاي دلشاد و طبيعي رساند و از بودن در آنجا لذت برد. ظرفيتهاي بالقوه و بالفعل همواره اين مناطق كه اكثراً در قديم داراي بافت سنتي بوده را از ساير مكانها متمايز كرده است. منطقه غرب به خصوص كن و سولقان به دليل كوهپايه بودن و رودخانههاي آن و وجود انبوه باغات ميوه از گزند زمينخوران تا حدودي در امان مانده است و در اين مكان كمتر ويلاي شخصي ديده ميشود. اهالي محله كن بيشتر به كار باغداري مشغول هستند و معمولاً محصولات آنان به دليل شرايط جغرافيايي جزو بهترين محصولات فصل به حساب ميآيد. شاهتوت كن كه خواص بسيار درماني آن در طب سنتي زبانزد عام و خاص است مختص منطقه كن و سولقان است. درختي كه رشد آن كند ولي در گذر زمان باردهي آن بسيار زياد است. ابوالفضل عابدي باغداري كه سالهاست روي گونههاي گياهي در اين منطقه كار كرده است و در روستاي كشار عليا ساكن است ميگويد: گردو، گيلاس، آلبالو، خرمالو و شاه توت كن جزو محصولات اصلي كشاورزي اين منطقه است. از گذشته تا كنون بيشتر شاهتوت توليدي در باغات اين منطقه پرورش و عرضه ميشود.
وي ميافزايد: 80 درصد شاهتوت بازار كه كاربردهاي بسياري دارد در منطقه كن و سولقان و روستاهاي اطراف توليد و عرضه ميشود. درختان شاهتوت 40 تا 50 ساله اين منطقه نماد زندگي و آرامش و سلامت منطقه از آفات شهرنشيني است. وي ميگويد: با رسيدگي جهاد كشاورزي و همت اهالي، هنوز هم شاهتوت كن و سولقان زبانزد است. وي با اشاره به اينكه روستاي آنها داراي 1300 سكنه و در 12 كيلومتري شهر تهران واقع است ميگويد: با اصلاح درختان و كاشت نهال، بيشتر توليد نهال شاهتوت هم از اين منطقه است به گونهاي كه شاهتوت كن در ميان گلفروشان و باغداران معروف است. وي كه چندين نوبت در امر كشاورزي و باغداري نمونه شناخته شده است ميگويد: در چند سال اخير تاكنون سه بار به عنوان ترويجكار نمونه جهاد كشاورزي، بهترين توليدكننده گيلاس تكدانه و باغدار نمونه كن شناخته شده است. وي در ميان 78 روستا با كسب رتبه اول حالا با كولهباري از تجربه در امر توليد و تكثير گياهان مشغول فعاليت است.
او همچنين در گوشه و كنار شهر با شهرداري همكاري دارد و اهالي منطقه غرب او را ميشناسند! اين باغدار نمونه وقتي گل و گياهي را به شهروندان ميفروشد تمام مشخصات و روشهاي چگونگي نگهداري و مراقبت آن را نيز ميگويد. وي ميگويد: وقتي شهروندان علاقهمند به كار درختكاري را ميبيند دوست دارد تا تجربيات خود را به آنها انتقال دهد. عابدي ميگويد از قديم ميگفتند دست بزن به زمين و بلند شو تا متكي به كسي نباشي ولي من ميگويم دست به درخت بزن كه اگر چند سال زحمت آن را بكشي يك عمر از مزايا و محصولات آن هم خودت و هم ديگران بهرهمند خواهيد شد. اين فعال در حوزه كشاورزي در خصوص حفظ باغات كن و سولقان ميگويد: از گذشته گياهان و باغات به خصوص درختان ميوه داراي ارزش بالايي بوده است و هيچ وقت يك آدم روستايي حاضر نميشود درختي را قطع كند. معمولاً از قديم به جاي قطع درختان، فرد چندين درخت جديد هم ميكاشت تا بركت زندگي و خانوادهاش زياد شود.
حالا هم اهالي با كمك شهرداري و جهاد بايد در حفظ اين طبيعت زيباي كوهستاني تلاش كنند تا نسل به نسل اين باغات باارزش حفظ شود و شهروندان بتوانند از هياهوي شهري و آلودگي و استرس به اين جاها پناه بياورند تا طعم آرامش را بچشند. وي از سيل كن به عنوان خاطرهاي تلخ ياد ميكند و ميگويد: اين منطقه از قديم تا حالا مسيل و سيلابخيز بوده. طبيعت آن اينگونه است، بنابراين از شهروندان و مسئولان ميخواهيم تا كاري بكنند تا هم از فضاهاي طبيعي استفاده شود و هم از خسارتهاي احتمالي كم شود. البته نقش اهالي در حفظ مسيل رودخانه را نبايد ناديده گرفت بايد با كمك كارشناسان و حفظ حريم رودخانه و كمتر دخالت كردن در مسير عبور جاري آب، احتمال وقوع سيل و سيلاب را كاهش داد. عابدي با اشاره به آغاز فصل گرما در خصوص سفيد بالكها نيز ميگويد: از گذشته اين حشرات وجود داشتهاند ولي چون مناطق حاشيه و كوهپايه تهران سردتر از جاهاي ديگر بود تكثير و توليد مثل اين حشره نيز كمتر و طبيعي بود اما حالا در مناطق گرمتر اين حشره بيشتر فرصت رشد پيدا كرده است و گاهاً فضا را پر ميكند.
وي راهكار مبارزه با آن را مراقبت كشاورزي از سوي كارشناسان و استفاده از چسب ويژه (زرد رنگ) حشرهگير ميداند كه بايد از همين حالا براي مبارزه با آن اقدامات لازم را به عمل آورد.
اين باغدار منطقه كن با گريزي مجدد به محصولات منطقه كن و سولقان ميگويد: به دليل اهميت و خواص بالاي شاهتوت قرار است در چند ماه آينده اولين جشنواره شاهتوت در منطقه كن با حضور باغداران و اهالي برگزار شود تا اين ميوه با خواص درماني و خوراكي بالا به همگان شناسانده شود.
عابديني همچنين اقدامات شورا و شهرداري پايتخت و همچنين جهاد كشاورزي در حفظ باغات منطقه را بسيار مؤثر ميداند و درخواست ميكند كه همه باغات و اراضي منطقه كن به صورت طبيعي براي تنفس شهروندان تهران و نسل آينده حفظ شود و اين را يك وظيفه انساني و ملي ميداند كه هيچ سرمايهاي با ارزشتر از تفكر براي حفظ باغات و حفظ فضاي زيست شهري با حفظ فضاي سبز نيست.
