درحالي مسئولان اصرار به واردات 423 هزارتني روغن پالم براي تامين نياز کشور دارند که توجه به توليد دانه هاي روغني مي تواند توليد و اشتغال و اقتصاد مقاومتي را شکوفا کند

افزايش 29 درصدي واردات روغن پالم، ريشه کشت کلزاي در استان‌ها را خشکاند

بيش از 90 درصد روغن مصرفي کشور از طريق واردات تامين مي‌شود که درصد بالايي از آن روغن پالم است. همان روغني که کارشناسان بارها بر مضر بودن آن به دليل ترانس بیش از ۵۰ درصدي‌اش تاکيد کرده‌اند. در اين راستا، انتظار مي‌رفت براي تضمين سلامتي مردم ميزان واردات روغن پالم از سوي دولت کاهش يابد، با اين حال آمار کمرگ، واردات 423 هزارتني روغن پالم اولئین را نشان مي‌دهد که نسبت به سال 94 با افزايش 29 درصد‏ي هم روبه‌رو بوده است. حالا نکته جالب توجه اين است که مسئولان در شرايطي دست به افزايش واردات روغن‌هاي مضر مي‌زنند که در کشور خودمان ظرفيت مناسبي براي توليد روغن‌هاي با کيفيتي چون کلزا وجود دارد و توليد آن علاوه بر خودکفايي، منجر به اشتغال‌زايي، جلوگيري از خروج ارز نيز مي‌شود. درحال حاضر اغلب استان‌هاي کشور از جمله خوزستان، ايلام، فارس، خراسان‌جنوبي، آذربايجان غربي دست به توليد کلزا مي‌زنند که به دليل نبود صنايع تبديلي و عدم حمايت دولتمردان از توليد داخلي، کشاورزان نمي‌توانند سطح کشت اين محصول را افزايش دهند و اغلب با عديده‌اي از مشکلات مواجه هستند. گويي هنوز مسئولان سياست اقتصاد مقاومتي، توليد و اشتغال را در راس برنامه‌هايشان قرار نداده‌اند.

نويسنده: ميترا شهبازي

بر اساس آمار منتشر شده از گمرگ، میزان واردات روغن پالم اولئین در سال گذشته 423 هزارتن بوده که نسبت به مدت مشابه سال قبل خود 29 درصد‏ افزایش داشته است. اين درحاليست که بارها بر مضر بودن اين نوع از روغن از سوي کارشناسان تاکيد شده است. علاوه بر اين ظرفيت‌هاي بسياري در کشور براي توليد روغن با کيفيت کلزا وجود دارد که علاوه بر اينکه ضامن سلامتي مردم است، منجر به افزايش اشتغال، توليد و رسيدن به خودکفايي در بحث روغن هم مي‌شود.

در حال حاضر سرانه نياز کشور به مصرف روغن چيزي حدود ۱۹کیلوگرم است که عمده اين نياز از طريق روغن‌هاي بي‌کيفيت وارداتي آنهم از نوع پالم تامين مي‌شود. اين نيز درحاليست که استان‌هاي بسياري از جمله خوزستان، ايلام، فارس، خراسان‌جنوبي، آذربايجان غربي ظرفيت بالايي براي توليد روغن با کيفيت کلزا و ديگر دانه‌هاي روغني دارند اما به دليل اينکه هنوز دولتمردان چتر حمايتي‌شان را بر سر کشاورزان نگشوده‌اند، پاي صنايع تبديلي و کارخانه‌هاي روغن‌گيري در اکثر اين نقاط باز نشده است.

بنابراين با شرايطي که تعداد محدودي از اين کارخانه‌ها در کشور وجود دارد، اغلب استان‌ها از جمله ايلام به ناچار بايد سطح کشت کلزا را کاهش داده تا کشاورزان بتوانند از پس هزينه‌هاي سنگين انتقال محصول به کارخانه‌ها بر بيايند.

ايلام مي‌تواند قطب دوم کلزا شود اما...

درحال حاضر رتبه نخست توليد کلزا با توجه به پيش بيني توليد بيش از 20 هزار تني اين محصول به استان خوزستان اختصاص داده شده است. بعد از خوزستان، استان ايلام از ظرفيت بالايي براي توليد کلزا برخوردار است و مي‌تواند به قطب دوم توليد اين محصول در کشور دست يابد. اما به اين دليل که در حال حاضر پاي صنايع تبديلي و کارخانه روغن‌گيري به استان باز نشده است کشاورزان هنوز امکان افزايش سطح کشت را ندارند. در اين راستا رئیس جهاد کشاورزی استان ایلام در گفتگو با خبرنگار «جوان» مي‌گويد:« با اينکه تسهيلاتي در اين رابطه اختصاص داده‌ايم اما هيچ سرمايه‌گذاري در اين راستا ابزار علاقه مندي نکرده است. در حال حاضر مهمترين مشکل استان ما را همين نبود کارخانه توليد روغن شکل مي‌دهد.»

محمد تراب میری با اشاره به اينکه پیش بینی مي‌شود امسال بیش از 6 هزار تن کلزا با زیر کشت رفتن 3 هزار و 500 هکتار زمین در ايلام توليد شود، مي‌افزايد:« اين ظرفيت براي استان وجود دارد که سطح 3 هزار هکتاري را به بيش از 10 هزار هکتار افزايش دهيم و توليد کلزا را در استان چند برابري کنيم، اما متاسفانه نبود صنايع تبديلي دست‌هايمان را بسته است.»

وي با اشاره به اينکه هر هکتار زميني که به کشت کلزا اختصاص داده مي‌شود حداقل براي يک نفر اشتغال‌زايي مي‌کند، ادامه مي‌دهد:« در صورت افزايش سطح زير کشت به 10 هزار هکتار، حداقل 10 هزار شغل آن هم به طور مستقيم و در بخش کشاورزي ايجاد مي‌شود. علاوه بر اين پيش بيني مي‌شود در صورت احداث کارخانه حداقل 600 نفر ديگر هم از جمع بيکاران استان کاسته شود.»

حالا با اين شرايط که در سال اقتصاد مقاومتي، توليد و اشتغال قرار داريم، جاي سوال است که چرا مسئولان به جاي ايجاد کارخانه‌ و صنايع تبديلي براي توليد روغن‌هاي با کيفيت، اصرار به افزايش واردات روغن‌هاي مضري چون پالم دارند که نه اشتغالي ايجاد مي‌کند و نه توليد را افزايش مي‌دهد.

کلزا نگراني دامداران را هم برطرف مي‌کند

علاوه بر آنچه تاکنون گفته شد، توليد کلزا علاوه بر خودکفايي در بحث توليد روغن، مزاياي ديگري هم دارد. رئیس جهاد کشاورزی استان ایلام در اين رابطه مي‌گويد:« بيش از 45 درصد کلزا تبدیل به روغن با کیفیت می‌شود که اين تنها بخشي از مزاياي توليد کلزا در کشور است. چرا که کنجاله کلزا مفيدترين خوراک براي تغذیه دام به حساب مي‌آيد و مي‌تواند تا بخش زيادي از نياز به واردات خوراک دام در کشور را هم مرتفع سازد. علاوه بر اين با توجه به اينکه نمي‌توان بر روی زمین به صورت مکرر گندم کاشت، این بهترين شيوه براي استراحت زمين‌ کشاورزي محسوب مي‌شود و راهي است تا در تمام فصول سال اشتغالشان کشاورزان تضمين شود.» کلزا از معدود محصولاتي است که منجر به تقویت خاک و افزايش توليد تولید گندم مي‌شود.

بنابراين اگر در استان‌هايي که دست به توليد کلزا مي‌زنند کارخانه‌هاي فرآوري و صنايع تبديلي ايجاد شود، علاوه بر رفع نگراني مردم در خصوص مصرف روغن‌هاي مضر، مي‌توان تا بخش قابل توجهي نياز به واردات خوراک دام در کشور را هم برطرف کرد. از اين رو مي‌توان ادعا کرد که معضل بي‌توجهي دولتمردان نسبت به خوراک دام که چندي پيش نيز سوژه رسانه‌ها شده بود با افزايش سطح زير کشت کلزا و احداث صنايع تبديلي توليد روغن در کشور مي‌توان به طور کامل مرتفع کرد.