مريم احمدي
طبق بررسي هاي علمي
از لحاظ زلزله خيزي از 600 شهر کشور تنها
6 شهر در امان هستند. اين درحالي است که خراسان رضوي با داشتن بيش از 21 گسل زلزله
خيز و قرار گرفتن 65 درصد مساحت استان در منطقه پرخطر از جمله مناطقي است که در صورت
بروز زلزله هايي با قدرت 7 ريشتر با چالشي جدي روبرو مي شود. اتفاقي که خراسانی ها در طول تاریخ بارها طعم تلخ
آن را چشیده اند و چندين زلزله پرحادثه از
جمله زلزله 7.6 ریشتری نیشابور، زلزله 7.3 ریشتری کاخک گناباد 1314 و زلزله 7.2 ریشتری
قوچان را پشت سر گذاشته اند.
توجه به بهسازي و
مقاوم سازي بافت هاي فرسوده، ممانعت از ساخت و ساز در نواحي پرخطر و مجاور گسل ، نظارت
بر اندوه سازي هاي بي حساب و کتاب و توجه به مقاوم سازي خانه هاي روستايي و اقداماتي
از اين دست از جمله مواردي است که انتظار مي رفت با توجه به شرايط جغرافياي اين استان
زلزله خيز در طي سالهاي اخير مورد توجه قرار بگيرد. اما متاسفانه هنوز هم خراسان رضوی مساحتي بالغ بر 466 هزار و 791 هکتار بافت فرسوده دارد
که با روندي بسيار کند در حال بهسازي است.
ضمن اينکه ایجاد
ساختمانهای مقاوم در برابر زلزله و برطرف کردن مشکل بافت فرسوده خراسان رضوی هم 20
سال است در پس بهانه هاي واهي از جمله کمبود
اعتبار معلق مانده است. علاوه بر اين در
طي ده سال از اغاز طرح مقاوم سازي خانه هاي روستايي در کشور بيش از 50دردصد خانه هاي
روستايي اين استان همچنان غيرمقاوم هستند! مجموع اين عوامل
سبب شد تا در زلزله چند روز پيش قسمت هاي مختلف استان خسارات هاي مالي فراواني را متحمل
شوند.
مقاوم سازي و تخريب
صددرصدي خانه هاي روستايي؟!
در حالي که بسياري
ازکشورهاي زلزله خيز دنيا از جمله ژاپن با انجام اقدامات اساسي و تمهيدات صحيح توانسته اند ميزان خسارت ناشي از وقوع زمين لرزه
اي با قدرت 7 ريشتر را حتي در اسيب پذيرترين نقاط به صفر برسانند، زمين لرزه چند روز
پيش خراسان رضوي بيش از 67 روستا را از 40 تا 100 درصد ويران کرد، یک هزار و 200 خانه
روستایی 100 درصد و 300 واحد ديگر کمتر از
آن خسارت دیدند!
مسئله اي که به خوبي نشان مي دهد که به رغم ادعاي مسئولان در اجراي مقاوم
سازي خانه هاي روستايي، روستاهاي اين استان همچنان آسيب پذيرترين نقاط در برابر بلاياي
طبيعي هستند.
سکونتگاه های روستایی
در مقایسه با مراکز شهری غالبا بیشترین پراکنش جغرافیایی را دارند و همواره آسیب پذیرترین
فضاهای انسانی در برابر تهدیدات ناشی از این مخاطره طبیعی بوده است. به همين دليل در
مناطق زلزله خيزي چون خراسان رضوي که بر روي چندين گسل جا گرفته و از سالهاي گذشته
چندين زلزله تلخ را در کارنامه خود به ثبت رسانده لزوم توجه به استحکام ساختمان هاي
روستايي از اهميت ويژه اي برخوردار است. مسئله اي که تخريب صددرصدي برخي روستاهاي استان
طي روزهاي اخير اهمال در اين خصوص را به خوبي نمايان مي سازد.
در حالي که معاون
بهسازی خانه های روستایی بنیاد مسکن انقلاب اسلامی ادعا مي کند طرح ویژه بهسازی و نوسازی مسکن روستایی از سال
1386 در سراسر کشور به اجرا درآمده و سالانه 55 هزار واحد روستايي مقاوم سازي مي شوند
اما طبق گزارشات هنوز هم 50درصد خانه هاي روستايي از عمليات بهسازي و مقاوم سازي بي
نصيب مانده اند که روستاهاي استان زلزله خيز خراسان رضوي نيز جزو اين دسته هستند!
بنا به گفته عزیزالله مهدیان، خراسان رضوی در زمره استانهایی بوده که
تاکنون از تسهیلات بانکی برای نوسازی خانه های روستایی بهره گرفته اما میزان بازسازی
خانه های روستایی این استان 30 درصد و پایین تر از میانگین کشوری است.
اين در حالي است که بنا به گزارش بنیاد مسکن انقلاب اسلامی، در برخي
از روستاهاي اين استان که د ردوردست قرار گرفته اند بعضا تنها يک واحد مسکوني در برابر
حوادث مقاوم سازي شده اند و احتمال خسارت هاي مالي و جاني در اين روستاها حتي با زلزله
هاي کم قدرت بسيار بالاست!
معاون بنیاد مسکن
انقلاب اسلامی با تاييد اين مطالب مي گويد: "سهمیه سال گذشته خراسان رضوی از محل
طرح ویژه بهسازی و نوسازی مسکن روستایی، نوسازی و مقاوم سازی 15 هزار و 800 واحد مسکونی
بوده که از این تعداد ساخت و مقاوم سازی سه هزار و 603 واحد انجام گرفته است".
انجام حدود يک پنجم تعهدات، ان هم در منطقه اي که روز کمربند زلزله قرار گرفته و کارشناسان
بارها هشدار داده اند در صورت تداوم روند، تکرار تجربه تلخ زلزله بم در بخش هايي از
استان خراسان رضوي دور از انتظار نيست! بي
توجهي و اهمال کاري مسئولان امر در اين خصوص را به وضوح نمايان مي کند.
مهدیان همچنين با
اشاره به آمادگی روستاییان زلزله زده خراسان رضوی برای مقاوم سازی واحدهای مسکونی شان
مي افزايد: بنیاد مسکن آواربرداری را در مناطق زلزله زده استان آغاز کرده و اگر تسهیلات
بانکی برای اجرای طرح مقاوم سازی خانه ها به موقع تامین نشود نمی توان عملیات را پیش
برد!
اين اظهارات شايد
قرار است توجيهي باشد براي بي مسئوليتي مسئولان مربوطه در برابر خسارت هاي مالي و جاني
که زلزله هاي بعدي به اين روستاهاي زلزله خيز تحميل مي کند!
