
دکتر محمود کاشاني، فرزند آيتالله کاشاني که از پيش از آغاز پخش سريال معماي شاه مواضع تندي عليه اين مجموعه تلويزيوني اتخاذ کرده و همين روند را در طول مدت پخش اين سريال حفظ کرده است، مدتي پيش يادداشتي را درباره «معماي شاه» منتشر کرد. در اين يادداشت که با عنوان «تحريفهاي پايانناپذير در سريال معماي شاه» منتشر شده، نويسنده ابتدا با يادآوري مخالفتهايش با اين سريال و نامهنگاريهايش با رؤساي فعلي و اسبق تلويزيون براي جلوگيري از پخش سريال يا فرصت دادن براي حضور وي در تلويزيون جهت پاسخگويي به برخي از موارد مطرح شده در معماي شاه، چند مورد را که بهزعم خود تحريف عليه شخصيت مرحوم آيتالله کاشاني است، مطرح ميکند اولین مورد عبارت است از انتخابات دوره بيستم مجلس شوراي ملي که محمود کاشاني معتقد است شاه وعده انتخابات آزاد داده بود، ولي دخالتهاي دولت اقبال باعث شد شاه نتايج انتخابات را باطل کند.
کاشاني در اين بخش از يادداشتش به تمجيد از مظفر بقايي پرداخته و مدعي است: «اين واقعيتهاي تاريخي که دستاندرکاران سريال «معماي شاه» بر آن سرپوش گذاردند، فصل درخشاني از مبارزه سياسي ملت ايران براي برخورداري از انتخابات آزاد و عادلانه بودهاند که همچنان دور از دسترس جامعه امروزي ماست.»
دومين مورد ادعاي کاشاني بحث مربوط به فوت آيتالله بروجردي است. در سريال معماي شاه اينگونه نشان داده شده آيتالله کاشاني در مجلس ترحيم آيتالله بروجردي روي منبر رفته و در پاسخ به کساني که درباره مرجع بعد از آيتالله بروجردي سؤال کردهاند، حضرت آيتالله خميني را معرفي کرده است، اين مورد با انتقاد شديد محمود کاشاني همراه شده به طوري که مينويسد: «بينندگان اين سريال که سن و سالي از آنان گذشته و شاهد برگزاري مجالس ترحيم آيتالله بروجردي در فروردينماه ۱۳۴۰ بودهاند از خود ميپرسند انگيزه اين دروغپردازيها از تدوين و پخش اين سريال چيست؟ اگر دستاندرکاران اين سريال حسننيت داشتند حداقل ميتوانستند به روزنامههاي آن دوران نگاهي بيندازند و يک رويداد ساده تاريخي را همانگونه که بوده است بازتاب دهند، مگر آنکه اين فرض را مطرح کنيم که سناريوي اين سريال در خارج از کشور تدوين شده و نويسندگان آن دسترسي به اين منابع نداشتهاند!» اما مورد سومي که در يادداشت فرزند آيتالله کاشاني مطرح شده است بحث ديدار شاه از آيتالله کاشاني در اواخر عمر آيتالله است که گويا چند روايت از آن وجود دارد.
محمود کاشاني اين ديدار را چنين نقل ميکند: «آيتالله کاشاني روي خود را به سوي شاه برميگرداند و شاه دست ايشان را در دست ميگيرد و پس از احوالپرسيهاي متعارف ميگويد «در اين 20 سال سلطنت من هيچکس به اندازه من و شما در اين مملکت صدمه نخورده است.»
آيتالله کاشاني هم از اين ابراز احساسات شاه تشکر ميکند. اين عيادت به مدت ۲۰ دقيقه ادامه مييابد و چون آيتالله دچار سرفه شده و توانايي جسمي هم نداشت، شاه ميگويد چون حال شما مساعد نيست، خداحافظي ميکنم. پس از خارج شدن شاه از اين خانه از آنجا که اهالي محل در خيابان پامنار از حضور شاه آگاه شده بودند در آنجا اجتماع ميکنند و با شعارهايي از شاه براي عيادت از آيتالله کاشاني ستايش ميکنند.» در اين يادداشت بارها کاشاني سازندگان معماي شاه را به دروغگويي متهم ميکند و از اينکه نگذاشتهاند وي در تلويزيون حاضر شود و صحبت کند، انتقاد ميکند. وي همچنين صداوسيما را متهم ميکند که برخلاف قانون اساسي عمل کرده و «استبداد را جايگزين آزادي بيان کرده» است. اين يادداشت با پاسخ دکتر موسي حقاني، مشاور سريال معماي شاه روبهرو شد.
حقاني در نامهاي سرگشاده که نسخهاي از آن در اختيار «جوان» قرار گرفته، با زیر سؤال بردن ادعاهای فرزند آیتالله کاشانی، محمود کاشانی را متوهم ميخواند. دکتر حقاني با تقبیح ادبياتي که کاشاني در نامهاش به کار برده چند بار اين ادبيات خارج از اخلاق را دور از شأن يک استاد حقوق دانشگاه مينامد. حقاني در ادامه به تصورات اشتباه محمود کاشاني درباره نيت اصلي ساخت معماي شاه پرداخته و وي را متهم به نيتخواني و فحاشي و غيبنمايي کرده است. اين محقق و پژوهشگر تاريخ همچنين برخلاف ادعاي کاشاني در نقش مثبت مظفر بقايي در ابطال انتخابات فرمايشي دوره بيستم مجلس شوراي ملي، مظفر بقايي را عاملي براي پيادهسازي سياستهاي شاه و امريکا در ايران معرفي ميکند که در راه پيادهسازي اهداف شاه فعاليت ميکرده است و اصولاً توجهي به منافع ملت و آزادي نداشته است. حقاني سپس در مورد دوم ادعايي کاشاني، تلويحاً ميپذيرد که توالي سکانسهاي سريال باعث ايجاد شبهه سخنراني آيتالله کاشاني در مجلسي که از سوي دربار براي بزرگداشت آيتالله بروجردي برپا شده بود، شده است. اما درباره آنچه کاشاني درباره توصيه آيتالله کاشاني در مورد رجوع به امام خميني(ره) اعتراض داشته است، حقاني با ذکر چند نمونه تاريخي درباره رفتار آيتالله کاشاني با امام خميني ادعاي محمود کاشاني را رد ميکند و مينويسد: کجاي اين مسئله تحريف و رذالت و... است؟ شما ظاهراً ديدگاههاي خود را به عنوان ديدگاههاي مرحوم پدرتان جا ميزنيد! اما در آخرين بحث مناقشهبرانگيز که ديدار شاه با آيتالله کاشاني است، حقاني روايت کاملي از واقعه را ذکر کرده و مينويسد: اي کاش با آرامش، ادب و انصاف پدرتان با مسائل مواجه و مطالبي را که نميپسنديد، بدان شيوه نقد ميکرديد. با اين روش و منش از سوي شما، از نسل جوان چه توقعي ميتوان داشت؟ آنها بايد از استاد حقوقدان خود، درس تعامل و نحوه گفتوگو و روش نقد عالمانه و منصفانه را بياموزند. اتفاقاً صحنه عاشقانهاي که شما از ملاقات شاه با پدرتان ترسيم کرديد، نادرست و فقط يک جاويد شاه کم دارد که حضرتعالي تلويحاً گفتهايد!
مشاور سريال معماي شاه با بيان رفتارهاي خصمانه محمدرضا پهلوي با مرحوم آيتالله کاشاني از خوشبيني فرزند شاه انتقاد ميکند.
موسي حقاني همچنين عدم حضور کاشاني در تلويزيون را ناشي از تداخل برنامههاي سيما و ضبط شدن برخي از نشستهاي مربوط به سريال پيش از نمايش مجموعه عنوان ميکند و از اينکه رودررو با فرزند آيتالله کاشاني شود، استقبال کرده است.