به مناسبت سالروز حماسه 9 دي و براي نخستين بار مستند« بازي» درباره تحريمهاي امريکا عليه جمهوري اسلامي که ربط مستقيمي به جريان فتنه سال 88 دارد، از شبکه مستند سيما پخش شد. علاقهمندان ميتوانند تکرار «بازي» را امروز(پنجشنبه) از شبکه مستند تماشا کنند. مهدي نقويان، کارگردان مستند «بازي» در گفتوگو با «جوان» درباره اين مستند توضيحاتي ارائه کرده است.
مستند «بازي» درباره تحريمهاست، اما به فوتبال نيز اشاره کرده و پوستر فيلم نيز بازي مشهور ايران و امريکا در جام جهاني سال 98 را نشان ميدهد. کمي درباره مستند و آنچه بيننده قرار است تماشا کند، توضيح ميدهيد؟
فيلم از وقايع سال 88 شروع ميشود، در آبان اين سال و در بحبوحه فتنه سال 88 جلسهاي محرمانه در امريکا به ميزباني دولت امريکا و با حضور چند کشور عربي و متحدان اروپايي امريکا تشکيل ميشود. ما مستند را از اين جلسه آغاز ميکنيم و سپس فلشبکي ميزنيم به سال 57 و پيروزي انقلاب اسلامي و شروع به مرور تحريمهاي امريکا عليه کشورمان از آن سالها ميکنيم تا به سال 88 و آن جلسه محرمانه برسيم. امريکا در آن سال با توجه به اغتشاشات داخلي در کشورمان اجماعي عليه ايران تشکيل ميدهد و علاوه بر متحدانش حتي ميتواند روسيه و چين را با خود همراه کند که در نهايت سختترين تحريمها از ابتداي انقلاب تا به حال در قالب قطعنامه 1929 تصويب ميشود. علاوه بر اين تحريمها، سناي امريکا و اتحاديه اروپا تحريمهايي جداگانه را عليه کشورمان وضع کردند. مستند «بازي» در ادامه به مذاکرات هستهاي در دولت قبل و اين دولت که منجر به برجام شد، ميپردازد.
يعني در اين فيلم رابطه ميان تشديد تحريمها عليه کشورمان و فتنه سال 88 مشخص شده است؟
بله، امريکا زماني توانست عليه کشورمان اجماع ايجاد کند که به خاطر اغتشاشات سال 88 در داخل کشور دچار عدم وحدت شده بوديم. امريکا طي سه دهه گذشته هيچ وقت نتوانسته بود ديگر کشورها اين چنين عليه ايران متحد کند.
رابطه ميان بازي ايران و امريکا و قضيه تحريمها چيست؟
بازي ايران- امريکا را به صورت تمثيلي در مستند آوردم و جنبه جذابيت براي مخاطب عام داشت. نوعي رقابت ميان کشورمان و امريکا نيز وجود دارد که شبيه يک بازي فوتبال است. در مستند«بازي» 10 سکانس داريم که هر کدام از اين سکانسها نامي دارند که از بازي ايران و امريکا گرفته شده مثلاً در جايي که سياستمداران ايراني در مقابل امريکا روحيه هجومي به خود گرفتهاند، اسم سکانس «بازي هجومي» شده و در جايي که عقبنشيني کرده و در لاک دفاع رفتهاند، اسم سکانس«بازي دفاعي» است. همينطور در جايي که بحث نفوذ امريکا پيش ميآيد نام سکانس «بازي نفوذي» ميشود.
«بازي» براي اولين بار قرار است از تلويزيون پخش شود، در اکرانهاي قبلي چه بازخوردهايي از مخاطبان دريافت کردهاي؟
قبلاً چند اکران دانشگاهي داشتهايم، از نظر مخاطب عام فيلم چندان عجيب و غريبي نيست، اما ميتوانم بگويم «بازي» اولين مستندي است که در آن همه تحريمهاي امريکا عليه ايران به نمايش درآمده و ميتواند منبع پژوهشي خوبي براي علاقهمندان و پژوهشگران باشد چون کار تحقيقاتي مفصلي براي ساخت آن انجام شده است.
اگر بخواهي هنوز درباره رابطه ايران و امريکا و تحريمها فيلم بسازي سراغ چه موضوعي ميروي؟
من کارشناس سياسي و اقتصادي نيستم و به عنوان فيلمساز وقتي موضوعي برايم جذاب شد دربارهاش تحقيق ميکنم. به نظرم الان موضوع مهم همان اقتصاد مقاومتي است که حضرت آقا روي آن تأکيد بسياري دارند. وقتي به قدرتهاي جهاني نگاه ميکنيم همگي اين مسير را طي کردهاند و با درونزا کردن اقتصاد يا همان اقتصاد مقاومتي توانستهاند به قدرت ملي دست يابند. متأسفانه دولتمردان ما به توانمنديهاي داخلي اعتقادي ندارند و سعي ميکنند سرنوشت مردم را به تحريمها و لغو تحريمها گره بزنند، در صورتي که ما ملتي بزرگ و کشوري غني داريم.
خودت به عنوان يک مخاطب درباره «بازي» چه نظري داري؟!
بالاخره اين مستند 75 دقيقهاي به صورت خيلي فشرده چند دهه تحريمها را بررسي کرده و همانطور که پرسيدي چه بازتابهايي در مخاطبان داشته، يکي از سؤالهايشان اين بوده که چرا بعضي از موضوعات در مستند باز نشده است. به نظرم «بازي» طرح موضوعي است درباره تحريمها و ميتوان هر کدام از آنها را جداگانه تحليل و دستمايه يک مستند کرد، مثل موضوع مهم تأثير فتنه 88 بر تشديد تحريمها عليه کشور جذابترین مستندسیاسی انقلاب خواهد بود که شايد خودم روزي آن را بسازم.
