اگر دوروبرمان را دقيقتر نگاه كنيم، ميبينيم كه كم نيستند اينجور آدمها. افرادي كه به هر دليلي تنبل و سهلانگارند و به اصطلاح تا سرشان به سنگ روزگار نخورد درست نميشوند! برخي صاحبنظران از سهلانگاري به عنوان تنبلي اجتماعي ياد ميكنند. نشانههاي زيادي وجود دارد تا بتوان به سهلانگار يا تنبل بودن فردي پي برد. سهلانگاران و تنبلها از نظر هوش، قدرت و استعداد جزو تيپ خاصى نيستند. به جز آنهايي كه داراى مشكلات زيستى - جسمانى يا ذهنى و استعدادى هستند بقيه سهلانگار ها افرادى داراي هوشى عادى بوده و حتى ممكن است باهوش هم باشند.
زهرا عبديخان، روانشناس در رابطه با علائم افراد تنبل و سهلانگار ميگويد: افراد، مخصوصاً كودكان تنبل و تنپرور نشانههايى دارند. به عنوان مثال، كار و وظايف خود را به درستي، به موقع و بدون اعمال فشار انجام نمىدهند، براى كار نكردن و بيدقتي خود دليلتراشى دارند و عذر و بهانه ميآورند، كار و وظيفه اصلى را نيمهتمام گذاشته و به دنبال كارهاي بيهوده و واهي مىروند، همه ساعات زندگى را به حساب ساعات فراغت مىگذارند، در خانه آنها را دائماً لميده، نشسته يا در رختخواب مىبينيم، ممكن است حين خواب سردشان باشد. سرما را تحمل مىكنند و برنمىخيزند تا پتويى از اتاق مجاور براى خود بياورند! و در كل وضعى غيرعادى و غيرطبيعى دارند و اين حالت تنها در درس نيست بلكه در ديگر امور هم اينچنين هستند.
عبديخان ميگويد: افراد سهلانگار ، بيدقت و تنبل رفتار خود را اين گونه تصور ميكنند كه افراد حاضر در گروه، مانند ديگران سخت كار نميكنند و بر اساس كمكاري سايرين، تنبلي خود را توجيه ميكنند. اين پديده دليلتراشي ناميده ميشود كه خود از دلايل اساسي روانشناختي پديده اهمالكاري است. وي ميگويد: فرزندانتان را از همان خردسالى به كار و تلاش وا داريد. قرار دادن آنها در مسير موفقيت و كسب موفقيتهاي پيدرپي منجر به ايجاد انگيزه در آنها خواهد شد. راههاي مناسب رسيدن به اهداف را به آنها آموزش دهيد. از زدن برچسب تنبل و مسخره كردن كودكان به شدت بپرهيزيد. آنها را با وظيفهشان آشنا و برنامهاى براى كار و بازى و تفريح آنان معين كنيد. انتظاراتتان را به طور واضح و روشن بيان كنيد. آنها را با نظم و ترتيب بار آوريد. بازى و تفريحشان را متعادل كنيد. راههاي تمركز حواس و تفكر منطقي را به آنها بياموزيد تا در آينده متعادل و اهل كار باشند.
به اعتقاد عبديخان، اولين و بهترين راهكار براي خود درماني در اين زمينه و رفع معضل تنبلي پرهيز از عوامل بازدارنده و ايجاد و تقويت هدف و انگيزه است، به طوري كه از اصل تقويت استفاده كنيد. پيشرفتهايي كه در طول هفته كسب كردهايد را يادداشت كنيد. اگر ببينيد قدمي به هدف نزديك شدهايد، ميتواند انگيزهاي براي تلاش بيشتر شما باشد. اگر فكر ميكنيد در محيطهايي نميتوانيد تمركز كنيد يا شرايطي وجود دارد كه منجر به كاهلي شما ميشود، مانند: راديو، تلويزيون، لم دادن و به خواب رفتن و...، سعي كنيد آن محيط را تغيير دهيد. از روش تلقين استفاده كنيد. براي انجام هر كاري زمان معيني تعيين كرده و طبق آن زمان سعي كنيد امور را در وقت تعيين شده به اتمام برسانيد. از كارهاي كوچك شروع كنيد. به اين معنا كه در طول روز زمان كوتاهي را براي انجام يك عمل در نظر گرفته و سعي در انجام آن كار در آن زمان كوتاه نموده و از به تعويق انداختن آن اجتناب كنيد. براي پايان كار خود وقت معيني در نظر گرفته و خود را ملزم به انجام آن تا تاريخ تعيين شده كنيد. استفاده از تكنيك جزء به جزء. كارهاي خود را به بخشهاي كوچكتر تقسيم كرده تا بتوانيد با تسلط بيشتري آنها را به انجام برسانيد.
