روسها به تهران آمدند؛ آنها براي سرمايهگذاري و افزايش مبادلات تجاري با هيئتي 300 نفره ديروز به تهران وارد شدند و در همه بخشهاي اقتصادي كشور پخش شدند كه قطعاً مهمترين آن بخش صنعت نفت است.
به گزارش «جوان» از همان روزهايي كه صداي توافق هستهاي شنيده شد، مردان يخي حوزه قفقاز وارد صحنه شدند و براي سرمايهگذاري در ميادين نفت و گاز ايران مذاكرات جدي را آغاز كردند به طوري كه وظيفه برگزاري و اسپانسرينگ مالي يكي از همايشهاي سرمايهگذاري در ايران را بر عهده گرفتند.
در صنعت نفت و گاز روسيه سه شركت بار اصلي روسها را بر دوش دارند؛ گازپروم به عنوان بزرگترين توليدكننده و صادركننده گاز جهان، روسنفت به عنوان بزرگترين توليدكننده نفت روسيه و لوك اويل كه دومين توليدكننده نفت كرملين است. البته جز اين سه شركت چند شركت ديگر نيز در حوزه نفت و انرژي فعال هستند ولي اندازهشان به بزرگي سه شركت ديگر نيست. يكي از اين شرکتها تات نفت است كه چندي پيش براي توسعه ميدان دهلران ايران تفاهمنامهاي را با شركت ملي نفت ايران امضا كردند.
گازپروم
اين شركت را بايد مهمترين حوزه كاري ولاديمير پوتين و مدودوف دانست كه از سهامداران اصلي اين شركت هستند و با استفاده از توانمندي اين شركت در صادرات گاز، به نوعي آن را به سلاحي قوي و نابودگر تبديل كردهاند. گازپروم بخش اعظمي از نيازهاي گازي اروپا را تأمين ميكند و در رده سه شركت بزرگ نفتي جهان قرار دارد. گازپروم را ميتوان يكي از شركتهاي نفتي ناميد كه جنبه سياسياش بر جنبه اقتصادياش ميچربد و از چنان قدرتي برخوردار است كه ميتواند معادلات سياسي را بر هم بزند. مديرعامل اين شركت، الكسي ميلر از دوستان بسيار نزديك پوتين است كه برخي رسانههاي خارجي، وي را همكار اطلاعاتي رئيسجمهور روسيه در كا. گ. ب معرفي ميكنند.
اين شركت از سالها پيش براي سرمايهگذاري در ايران وارد جنوب كشور شد و در پارس جنوبي سهامدار يكي از پروژهها شد و در ادامه از علاقه خود براي حضور در پروژههاي ديگر گفت ولي مجموع مذاكرات به نتيجه روشني منجر نشد. در دولت نهم ميلر به ايران سفر كرد و طي تفاهمنامهاي با شركت ملي نفت ايران، از حضورش در پروژه صادرات گاز ايران به پاكستان پرده برداشت و قول داد در صورت توافق، ساخت خط لوله صادراتي در پاكستان را تأمين مالي كند اما به دلايل مختلف اين تفاهمنامه نيز به اجرا نرسيد.
آنها اين بار هم روي ميادين گازي ايران نظر ويژهاي دارند از جمله ميدان گازي كيش كه يكي از ميادين بزرگ و مستقل گازي كشور است. شركت ملي نفت ايران هفته گذشته تفاهمنامهاي را براي توسعه اين ميدان با شركت هلندي – انگليسي شل امضا كرد در حالي كه پيشتر براي توسعه آن روسها را فراخوانده بود. هرچند گازپروم داراي يك بازوي توسعهدهنده ميادين نفتي به نام «گازپروم نفت» است ولي ترجيح ميدهد در حوزه ميادين گازي به فعاليت در ايران ادامه دهد زيرا نقشآفرين بزرگي در حوزه گاز و تجارت گاز است.
روسنفت
بزرگترين توليدكننده نفت روسيه روزانه بيشتر از 4 ميليون بشكه نفت توليد ميكند؛ بيشتر از شركت ملي نفت ايران. مديرعامل اين شركت كسي نيست جز ايگور سچين كه براي كارشناسان حوزه اطلاعاتي- سياسي كشور قطعاً نامي آشناست. وي دومين فرد قدرتمند در روسيه پس از ولاديمير پوتين رئيسجمهور اين كشور است كه افسر سابق اطلاعاتي اتحاد جماهير شوروي بوده و يكي از اعضاي جناح سياسي «سيلوويكي» از حزب نخبگان روسيه به شمار ميرود و نقش زيادي در گسترش نقش دولت در فعاليتهاي اقتصادي روسيه در دهه اخير داشته است. سچين يكي از متحدان نزديك و باسابقه پوتين به شمار ميرود. وي زماني كه پوتين معاون شهردار سن پيترزبورگ در دهه 1990 ميلادي بود به عنوان رئيس دفتر وي فعاليت ميكرد.
زماني كه پوتين رئيسجمهور روسيه شد، سچين نيز ابتدا معاون رئيس دفتر وي شد. وزارت دارايي امريكا علت اينكه چرا سچين را در فهرست تحريمهاي خود گنجانده اوج وفاداري او به پوتين اعلام کرده است! در دور نخست رياست جمهوري پوتين، ايگور سچين بيشتر نقش پشت پرده را ايفا كرده است. ويكي ليكس در اين باره نوشته است كه سچين آنقدر نقش پشت پردهاش رو خوب بازي كرده است كه به شوخي مطرح ميشود كه انگار او واقعاً وجود خارجي نداشته است.
زماني كه پوتين در سال 2008 ميلادي نخست وزير روسيه شد، سچين يك پست نسبتاً دولتيتر گرفت و معاون نخست وزير شد. سپس در سال 2012 ميلادي زماني كه پوتين بار ديگر به رياست جمهوري بازگشت، سچين رئيس شركت روسنفت شد.
تنها در مدت دو سال سچين اين شركت بزرگ نفتي روسيه را به سرعت گسترش داد تا آنجا كه به يكي از بزرگترين شركتهاي توليدكننده نفت جهان تبديل شده است.
اين شركت نفتي با مديرعامل خاصش، برنامه روشن و رويي براي سرمايهگذاري در ايران ارائه نداده است اما بايد بدانيد اين شركت با يكي از بزرگترين شركتهاي نفتي ايران به توافق رسيده است تا در دو پروژه بزرگ نفت ايران وارد شود. آنها پول دارند و در كار خود وارد هستند و اينكه آنها به ايران بيايند يا خير به منويات وزير نفت ايران بستگي دارد. برخلاف ساير شركتهاي نفتي روسيه، روسنفت بسيار محافظهكارانه و چراغ خاموش حركت ميكند. اين شركت فعاليتهاي بينالمللي خود را توسعه داده است و جديداً بخش بزرگي از سهام يكي از خريداران نفت ايران را خريداري كرده است. روسنفت سهامدار پالايشگاه اسار هند است كه سهم خوبي از صادرات نفت ايران را به خود اختصاص داده است كه شايد روسنفت تصميم بگيرد نفتش را از كشور ديگري وارد كند.
لوك اويل
اين شركت پس از روسنفت دوم توليدكننده نفت روسيه است با توليد يك ميليون و 700 هزار بشكه در روز. شركت لوك اويل در روزهاي فروپاشي جماهير شوروي در 1991 شروع به رشد كرد. اين شركت توسط گروه كوچكي از بوروكراتهاي شوروي به رهبري آلكپروف تأسيس شد. اين گروه، دستههاي كاري قدرتمندي را به يك منطقه دورافتاده در سيبري به نام كوگاليم (به معناي درياچهاي كه يك مرد در آن مرده است)، براي حفاري فرستادند.
لوك اويل اولين شركت روسي بود، كه وارد بازار بورس لندن شد. همچنين در سال 1994، اين شركت از اولين كمپانيهايي بود كه شروع به ارائه سهام خود، در بازار بورس تازه تأسيس روسيه كرد.
اين شركت از ديرباز علاقه فراواني به ميادين غرب ايران داشت و هنوز هم به دنبال توسعه تعدادي از اين ميادين است مانند تات نفت كه به غرب ايران رفته است. اين شركت از دو سال گذشته مذاكرات خود را با ايران از سر گرفته است و در همه همايشهاي نفتي ايران حاضر بوده است. برعكس ميلر و سچين، مديرعامل لوك اويل با وزير نفت و ساير مديران ارشد ديدار و به ايران رفت و آمد كرده است. در ميان شركتهاي متقاضي براي توسعه ميدان چنگوله، شركت لوك اويل روسيه جديتر از ساير شركتها و متقاضيها وارد گود شده است و به نظر ميرسد در نهايت توسعه اين ميدان نفتي به روسها واگذار شود.
ميدان نفتي چنگوله، يكي از ميدانهاي هيدروكربوري موجود در ساختمان زمينشناسي بلوك اكتشافي اناران در دماغه كوههاي زاگرس، در امتداد مرز ايران و عراق و در قسمت جنوب غربي استان ايلام و در ميان دو شهر مهران و دهلران واقع شده است و سازند بنگستان ميدان چنگوله، به عنوان دومين ميدان مهم منطقه ايلام به شمار ميرود.
