در حالي كه گويا مقرر شده دولت بابت بدهيهاي خود به سازمان تأمين اجتماعي و صندوق بازنشستگي جزيره مكران را در اختيار اين بخشها قرار دهد، مدير بخش زلزله مركز تحقيقات راه، مسكن و شهرسازي با اشاره به زلزله و سونامي ۱۲ متري مكران در سال ۱۹۴۵ كه ۴ هزار كشته برجاي گذاشت، گفت توصيه ميشود قبل از اجراي پروژههاي عمراني و توسعهاي در منطقه مكران اين مطالعات بنيادي مورد توجه قرار گيرد.
علي بيتاللهي در گفتوگو با ايسنا اظهار كرد: سياستهاي توسعهاي بدون توجه به مخاطرات طبيعي و عدم انجام مطالعات مذكور در محدوده با خطر زلزله و سونامي مكران، مسلما جنبه پايدار نخواهد داشت و توصيه ميشود قبل از اجراي پروژههاي عمراني و توسعهاي در منطقه اين مطالعات بنيادي مورد توجه قرار گيرد. بيتاللهي تصريح كرد: منطقه مكران حدود ۶۰۰ كيلومتر از نوار ساحلي جنوب شرقي ايران است كه در غرب به تنگه هرمز (گسل راستا لغز راستگرد ميناب) و در شرق به نزديكي شهر كراچي (گسلهاي راستا لغز چپگرد چمن و اورناچ نال Ornach Nal) محدود شده است. در امتداد مكران شاهد فروراندگي قسمت اقيانوسي صفحه عربي به زير صفحه اوراسيا هستيم. يكي از اثرات اين فروراندگي ايجاد آتشفشانهاي تفتان و بزمان در ايران و سلطان در پاكستان است و همچنين كوههاي مكران يكي ديگر از نشانههاي اثر فرو راندگي در منطقه است. با توجه به موارد فوق مشخص است كه اثرات فروراندگي در نواري به عرض حدود ۶۰۰ كيلومتر بهوجود آمده است. دبير كارگروه ملي مخاطرات زلزله و لغزش لايههاي زمين با بيان اينكه ميزان لرزه خيزي در مكران كم است و از غرب به شرق افزايش مييابد، گفت: لرزهخيزي در بخش غربي مكران كه داخل ايران قرار دارد با بخش شرقي (پاكستان) تفاوت اساسي دارد و داراي زلزلههاي عميق خيلي كمي است. در بخش شرقي زلزلههاي تاريخي و دستگاهي زيادي ثبت شده است و عمده اين زلزلهها از نوع تراستي هستند. تعداد زلزلههاي ثبت شده در شرق مكران نسبت به غرب مكران بيشتر است.
وي خاطرنشان كرد: زلزلههاي مختلف شديدي در مكران روي داده ولي تنها زلزله شديدي كه به صورت دستگاهي ثبت شده و سونامي نيز ايجاد كرده زلزله سال ۱۹۴۵ است كه سونامي به ارتفاع ۱۲ متر ايجاد كرده و به گفته تعدادي از محققان حدود 4 هزار نفر كشته داده است. در منطقه مكران غربي زلزله ۱۴۸۳ جزو زلزلههاي شديد گزارش شده ولي از آثار آن گزارشي ارائه نشده است.
بيتاللهي گفت: با توجه به موارد فوقالذكر گويا اولويتي مبني بر توسعه زيرساختها در منطقه مكران در دستور كار است، بديهي است كه بايد نگاه جديتري به مخاطرات زلزله و سونامي در منطقه وجود داشته باشد و مسئولان امر نيز قبل از هر گونه هزينه كرد سنگين، بايد طرحها و برنامهها و طراحيهاي مهندسي را با رويكرد خطر زلزله و سونامي در منطقه اتخاذ كنند. گويا دولت براي پرداخت معوقات خود به صندوق بازنشستگي سازمان تأمين اجتماعي قرار است، در چارچوب اجراي طرح توسعه منطقه مكران، جزيرهاي را در تنگه هرمز در اختيار سازمان تأمين اجتماعي بگذارد و اين سازمان با همكاري بخش خصوصي در آن جا به سرمايهگذاري پرداخته و همچنين بتواند از آن منطقه روزانه 500 هزار بشكه نفت استخراج كرده و در بازارهاي بينالمللي بفروشد.
