نفوذمواد نفتي به حوضچه هاي پرورش ماهي شايعه ورود ماهي هاي آلوده به بازار را تقويت كرد

شكستن لوله ها نفت خام بر سر ماهي هاي "سرخون"

تخريب محيط زيست از جمله واقعيت هايي است كه هرروز اخبار گوناگوني در اين رابطه ازگوشه وكنار كشور به گوش مي رسد كه دراين ميان مي توان به قطع وآتش سوزي درختان جنگل ها ، خشك وآلوده شدن رودخانه ها و درياچه ها و دفن زباله هاي شيميايي و تجزيه ناپذير در زمين اشاره كرد. يكي ازآخرين اين اتفاقها، شكستگي لوله خط انتقال نفت وراه يافتن مواد نفتي به رودخانه هاي چهارمحال و بختياري است. هرچند اين ماجرا دردو دهه اخير چندين بارتكرار شد، اما اينبار راه يافتن مواد نفتي به مناطق پرورش ماهی سردابی شهرستان های اردل، لردگان، کوهرنگ و کیاردر چهارمحال وبختياري موجب شده تا صدمات جبران ناپذيري به اين مراكزوارد شود. بيم ازمصرف ماهي هاي آلوده به مواد نفتي وشايعاتي درخصوص توزيع ماهيان سمي در بازارها موجب شد تا مدير كل سازمان دامپزشكي چهارمحال وبختياري درگفتگو با جوان اعلام كند:«اين سازمان اجازه فروش هيچ ماهي آلوده اي را در داخل ويا خارج ازاستان نمي دهد.»

دوسال قبل بود كه بارشهاي مكرر ورانش زمين موجب شكستگي خط انتقال نفت خام خوزستان به اصفهان شد ، از آنجايي كه مسير اين خط انتقال از نزديكي رودخانه «سرخون» در استان چهار محال وبختياري بود به محض راه يافتن اين مواد به رودخانه ، بلافاصله نیروهای امدادی ، با انجام گودبرداری و دپوسازی خاک ، مانع از ادامه نفوذ نفت به داخل رودخانه شدند، با اين وجود سرازير شدن مواد نفتي وراه يافتن به رودخانه موجب شد تا خسارت زيست محيطي بسياري به اين منطقه وارد شود.

درحالي كه هنوز ياد اين حادثه تلخ زيست محيطي ازياد مردم منطقه نرفته بود درسيزدهم آذرماه سال جاري دوباره اين اتفاق افتاد.

فرماندارشهرستان اردل دراين خصوص به" جوان" مي گويد:«بارشهاي اخيرورانش زمين دركنار پوسيدگي لوله انتقال نفت خام خوزستان به پالایشگاه اصفهان كه ازاستان وشهرستان اردل مي گذرد سبب شد تااين لوله دچارشكستگي شده ومواد نفتي به داخل رودخانه سرخون نفوذ پيداكند.»

محمد نوذری مي افزايد:« پس ازاين اتفاق ، شناسایی قسمت شکستگی لوله انتقال نفت ، گودبرداری و دپوسازی خاک در اطراف لوله آسیب دیده توسط كارشناسان شركت نفت انجام ،و جلوي راه پيداكردن نفت به داخل رودخانه گرفته شد.»

اين مسئول ادامه مي دهد :«طبق برنامه ريزي هاي انجام شده تااين هفته كار تعمير لوله انتقال نفت انجام خواهد شد.»

اقدامات زير ساختي در دستور كار بود

پس از وقوع اين حادثه ،مدير روابط عمومی شرکت خطوط لوله و مخابرات نفت ایران- منطقه اصفهان،اعلام كرد:« با اعزام بموقع نیروهای عملیاتی؛اين خط لوله مسدود وفورا تعمیرات خط انتقال آغاز و وضعیت نشتی مرتفع و بدون هیچ گونه حادثه ای تحت کنترل قرار گرفت.»

مجتبی بشارتیان افزود:« در راستای ایمن سازی اين خط لوله ، مهر ماه سال جاری بر اساس نتایج پیگرانی هوشمند 12 محدوده از این خط لوله به طول 310 متر كه دچار پوسيدگي بود تعویض شد.»

وي ادامه داد:«ازآنجا كه خط لوله نفت مارون اصفهان ازناهمواری‌های رشته‌کوه زاگرس، رودخانه‌ها و دریاچه سد کارون سه و چهار، كه صعب‌العبورترین خط لوله انتقال نفت خام کشور به شمار مي رود عبور مي كنند، لذا وقوع اين حواث گريز ناپذير است.»

آلوده شدن حوضچه هاي پرورش ماهي

بررسي ها نشان مي دهد،وجود منابع آبي در چهار محال وبختياري موجب شده تا اين منطقه به يكي ازقطبهاي مهم پرورش وتوليد ماهي تبديل شود.

توليد بيش از ۱۸ هزار و ۹۷۵ تن ماهی سردآبی دراين استان موجب شده تا رتبه نخست كشور به چهارمحال وبختياري اختصاص پيدا كند.

دراين ميان شهرستان اردل با تعداد 115 مزرعه پرورش ماهیان سردآبی و تولید 5 هزار و 653 تن ماهی در سال بالاترین میزان تولید استان را به خود اختصاص داده است.

با اين وجود ، شكستگي لوله انتقال نفت دراثر بارندگي هاي اخير موجب شده تا راه يافتن مواد نفتي به داخل حوضچه هاي پرورش ماهي ضرر بسياري را به توليد كنندگان وارد كند.

اين درحالي است كه برخي ازمسئولان با اظهار بي اطلاعي از ميزان خسارتها، آمار دقيق در اين خصوص را به بررسي هاي بيشتر موكول مي كنند.

مدير کل دامپزشکی چهارمحال و بختیاری در گفتگو با جوان با تاييد نفوذ مواد نفتي به داخل رودخانه " سرخون" مي گويد:«از آنجاكه اين رودخانه يكي از مهمترين تامين كنندگان آب شرب وحوضچه هاي پرورش ماهي دراستان به شمار مي رود لذا آلوده شدن آن تاثير قابل توجهي دراين دو مورد مهم دارد.»

عبدالمحمد نجاتي مي افزايد:« از آنجا كه شهرستان های اردل، لردگان، کوهرنگ و کیاراز مهترين مراكز پرورش ماهيان سرد آبي دراستان به شمارمي روند كه براي پرورش ماهيان خود از سرچشمه رودخانه سرخون بهره مي برند لذا اين پيشامد موجب شد تا براي جلوگيري از صيد وفروش ماهيان آلوده نظارت ويژه اي دراين رابطه صورت بگيرد.»

مدير کل دامپزشکی چهارمحال و بختیاری ادامه مي دهد:" از آنجا كه استفاده ازمحصولات آبزی در مسیراين رودخانه غیرقابل مصرف است، لذا اکیپ های نظارتی دامپزشکی به مناطق پرورش ماهی سردابی شهرستان های اردل، لردگان، کوهرنگ و کیار اعزام شده تا پس از تاييد سلامت آبزيان اجازه صيد را براي واحدهاي پرورش ماهي صادر كنند.»

نبود تمهيداتي اصولي براي جلوگيري از تكرار

بررسي ها نشان مي دهد در چند سال گذشته ، نشت نفت خام از خط لوله انتقال نفت خوزستان به پالایشگاه اصفهان، بارها سبب آلودگی آب و اراضی کشاورزی منطقه سرخون شده است .

در اواخر دهه هفتاد به دلیل رانش زمین در منطقه سرخون و میانکوه شهرستان اردل خط لوله انتقال نفت مارون به اصفهان دچار شکستگی شد واين موضوع موجب شد تا مقادیری قابل توجهي نفت خام به زمین های منطقه سرخون و میانکوه نشت کند.

اما اين حادثه دوباره در سال 93 تكرار شدواينبارنيز آسيب هاي بسياري به رودخانه سرخون ومراكز پرورش ماهي وزمين هاي كشاورزي وارد شد

اين پيشامد زيست محيطي موجب شد تا آن زمان شرکت پخش فرآورده های نفتی،ساختن تصفیه خانه ای را برای جلوگیری از تکرار این گونه حوادث در منطقه احداث کند، كه بنا به دلايل نامشخصي اين اقدام ناتمام ماند.

درحالي كه اين حادثه براي چندمين باراست كه طي دودهه گذشته تكرار مي شود، لذا با توجه به محدود بودن منابع آبي وخطراتي كه مي تواند نفوذ مواد نفتي برروي محيط زيست بگذارد جاي دارد كه تمهيداتي انديشيده شود تا از تكرار اين حوادث جلوگيري كند.