كانالهاي تلگرام اين روزها بازارشان داغ است و البته قدرت اثرگذاري بالايي هم دارند. اسم بعضي از آنها براي كساني كه در تلگرام عضوند، آشناست، چراكه روزانه تعداد زيادي از افراد و كانالها به نقل از كانالهاي مشهور مطالب جذاب را براي دوستانشان ميفرستند. در اين ميان شايد بياغراق نباشد بگوييم كانالهاي طنز و سرگرمي بيشترين مخاطب را دارند. چند وقت پيش براي امتحان، عضو يك كانال تلگرامي سرگرمي شدم. تعداد اعضاي كانال بيشتر از 700هزار نفر بود. وقتي ادمين كانال آدرس خودش را براي تبادل يا تبليغ در كانال گذاشت با وي تماس گرفتم تا بحث تبادل يا تبليغ را دنبال كنم، ولي با كمال تعجب او گفت همين امروز صبح كانال را فروختم...
كانالي كه فقط لطيفه و طنز نقل ميكرد و محتوايي هم نداشت فروخته شد! البته اين كانالها از طريق تبليغات ميتوانند درآمد داشته باشند، ولي مثل كانالهاي خبري نيستند كه بتوانند بهطور غيرمستقيم افكار مخاطب را تحت تأثير قرار دهند براي همين تعجب كردم كه چطور يك مشتري براي چنين كانالي آمده است و متوجه شدم كه لطيفهها و طنزها از طنزهاي معمولي به طنزهاي مستهجن و قبحشكن تغيير كرد، طنزهاي دختر و پسري كه بيشتر به مسائل جنسي ميپرداخت يا الفاظ ركيك را به هر بهانه بهكار ميبرد.
اين يك حقيقت است كه ميزان نفوذ كانالهاي تلگرام و خصوصاً كانالهاي طنز و سرگرمي يا به قولي فان در مردم ايران بسيار بالاست. اين نفوذ در جايي خود ميتواند با توجه به حضور بعضاً افراد بيمار و حتي مغرض به يك تهديد تبديل شود، البته اينكه فرد يا افرادي مبالغ بالايي براي اثرگذاري منفي روي جوانان و نوجوانان بگذارند به تنهايي سؤال برانگيز است. لطيفههاي مستهجن پيش از اين تنها به اشكال محدودي قابليت انتقال داشتند، ولي متأسفانه با وجود گستردگي كانالهاي تلگرامي اين لطيفهها از دايره دوستان به محدوده بسيار بالايي كه نوجوانان و حتي كودكان را در بر ميگيرد نيز كشيده شدهاند؛ لطيفههايي كه ميتوانند در قبح شكنيها و حريمشكنيهاي مختلف نقش زيادي را بازي كنند، نقشي كه مهمترين كاركرد آن عاديسازي الفاظ و رفتارهاي نادرست است.
حالا اگر اين موضوع را كنار بگذاريم، آماري كه از فعاليتهاي تلگرامي و مجازي مردم به دست آمده، ميگويد اغلب ايرانيان به كانالهاي طنز بيشتر از هر كانال ديگري اقبال نشان ميدهند و بيشترين آمار ممبر يا همان عضو را در اين فضا كانالهاي طنز به خود اختصاص دادهاند.
خصوصي بودن تلفن همراه هر فرد نيز باعث ميشود تا حتي افراد به ظاهر موجه هم گاهي در كانالهاي مورددار عضو شوند. اين موضوع بسيار ظريف در فرهنگ عمومي و خصوصي كشور نقش بازي خواهد كرد و كمكم قبح برخي الفاظ و رفتارها را در افراد ميشكند. متأسفانه اين بحث نيز البته در جامعه غيرمجازي تا حدودي جريان داشته است. در مناسبات طبقات بسيار پايين و ضعيف جامعه بعضا رفتارهاي خارج از شأن و نادرست حتي در معابر عمومي و جلوي مردم ديده ميشود. در دعواها نيز افراد از الفاظ نادرست كم استفاده نميكنند. نمود كاملتر اين بحث را در ورزشگاهها كه متوليان خاص و البته مدعي فرهنگ و مديريت هستند به وفور ميبينيم، ولي بحث اين حركات و رفتارهاي شيطنت آميز در فضاي مجازي كه كودك و نوجوان از اقشار مختلف و به خصوص دختران در اين فضا حضور دارند بحثي ديگر است.
هرچند همانطور كه گفته شد در همان مواردي كه متوليان خاص و مشخص دارند مثل ورزشگاهها هيچ همتي براي اصلاح و درمان اين فرهنگ عارضي نادرست انجام نگرفته است، اما در فضاي مجازي كه مانند سگ هاري بدون صاحب است اين بحث خطرناكتر محسوب ميشود.
با توجه به مسئله مهم نفوذ فرهنگي دشمن كه نرم و آهسته صورت ميگيرد و فضاي مجازي هم در حكم كاتاليزور آن شده است؛ بحث عاديسازي روابط دختر و پسر خارج از عرف شرع مبحث بسيارمهمي است كه باعث تضعيف حيا بين افراد ميشود، به همين خاطر ما را بيشتر در اهداف و رفتارهاي اين فضاي مرموز مجازي و غيرواقعي حساس ميسازد و همانطور كه گفتيم اين بحث كه چرا افرادي اقدام به خريد كانالهاي طنز و هزل ميكنند و درعين حالي كه سعي دارند اين طيف مخاطب جذب شده را با خود همراه كنند و در فعاليتهايشان از تبليغات خبري نيست جاي تأمل و سؤال دارد كه نميتوان به سادگي از كنار آن گذشت.
