فصل مهاجرت پرندگان به ايران شروع شده و درحالي
که پرندگان مناطقي چون سيبري براي يافت آب و هواي مناسب و غذا به به مناطق شمالي
کشورمان مهاجرت ميکنند، شکارچيان با گلولههاي آتشين و دامهاي از پيش پهن شده در
انتظار آنها هستند و ضيافتي با خون و تير پرپا ميکنند. طبق آمار رسمی حدود 100 هزار شکارچی دارای پروانه
و غیرمجاز در استان مازندران به شکار پرندگان مهاجر زمستان ميپردازند و سالانه
250 تا 300 هزار بال از این پرندگان را شکار میکنند.
مسئولان حفاظت از محيط زيست هرساله با آغاز فصل
شکار به منظور کنترل وضعيت، نه تنها سعي ميکند تورهاي شکار را جمع کند، بلکه براي
جلوگيري از کشتار تمام پرندهها مجوزهايي را براي شکار درنظر ميگيرد تا بخشي از
اين پرندگان کوچک بازهم بتوانند از آسمان ايران پر بزنند.
عباسعلی منصورکیایی، سرپرست
حفاظت محیط زیست مازندران با اشاره به اينکه با شروع مهاجرت و فعالیت پرندگان شکاری
در نقاط مختلف مازندران افراد سودجو و فرصتطلب برای صید، خرید و فروش پرندگانی نظیر
بالابان، شاهین و بحری اقدام کردهاند، ميگويد: افراد سودجو با استخدام افراد حرفهای
تنوع زیستی کشور را در معرض تهدید قرار میدهند و دست به انقراض گونههاي نادر ميزنند.
شاليکاران بيکار، شکارچي ميشوند
اغلب شکارچيان استان مازندران را شاليکاراني
تشکيل ميدهند که در نيمه دوم سال بيکار هستند و از زمينهايي که پرندگان براي
استراحت به آنجا پناه ميبرند به عنوان محل شکار استفاده ميکنند و از اين طريق در
نيمه دوم سال امرار معاش ميکنند.
در حالي که اغلب زيستگاههاي مناسب براي پرندگان را در استانهاي
شمالي از دست دادهايم فقط فريدون کنار به عنوان محل دلپذير پرندگان باقي مانده که
در آن هم شکارچيان در کمين پرندگان نشستهاند. بنابراين مسئولان محيط زيست بايد با
دقت بيشتري جلوي شکار بيرويه را بگيرند تا گونههاي نادر در معرض انقراض قرار
نگيرند.
مدیر حیاتوحش محیطزیست استان مازندران با تاييد اين موضوع با اشاره
به اينکه شکار در حد معقول و معمول آن غیرقانونی نیست و مایه کسب و معیشت ميشود، ميگويد:
اما متاسفانه در سالهاي قبل شکار از حد معمولش فراتر رفته و اين موضوع مورد قبول محیط
زیست نیست.
کوروش ربیعی ادامه ميدهد: بنابراين
ما برای جلوگیری از شکار بيرويه پرندگان، طرحهایی را اجرایی کردهایم که از جمله
آن میتوان به گفتوگو با جوامع محلی برای رهاکردن پرندگان صید شده نادر و کمیاب، کاهش
تدریجی دامگاهها و اطلاعرسانی از طریق نصب تابلو و بنر در بازار پرندگان برای ممنوعیت
شکار، فروش و حتی خرید پرندگان مهاجر نادر و حرام گوشت اشاره کرد.
کنترل شکارچيان با ارائه خدمات
فريدون کنار و سرخ رود به عنوان پناهگاههاي
حيات وحش استان مازندران معرفي شدهاند که حفاظت از آنها حرف اول را ميزند. اما
متاسفانه اکنون شرايط از کنترل خارج شده و امنيت اين مناطق با آغاز فصل شکار به
خطر افتاده است. حميدرضا ميرزاده، دوستدار و فعال محيط زيست در گفتگو با خبرنگار
جوان ميگويد: در بحث دامگاه داري و شکار پرندگان مهاجر خوشبخاتانه آنچنان که
رسانهها نمايش ميدهند به مشکل بر نخوردهايم چرا که مسئولان اين استان به سرعت
دامهاي هوايي را جمعآوري کردهاند. اما مشکل اصلي در استان مازندران است.
وي ادامه ميدهد: اکنون کنترل شکارچيان پرنده
از دست مسئولان محيط زيست خارج شده و هيچ نظارتي بر آنها نيست. به طوري که گاه يک
شب يک شکارچي 3هزار بال پرنده را شکار ميکند. البته در اين بين مسئولان محيط زيست
چندسالي است که به اين فکر افتادهاند که با دستگيري و جمعآوري سلاح و تور
شکارچيان نميتوانند کار پيش ببرند و ميخواهند براي افزايش کنترل روي شکارچيان با
جامعه محلي کنار بيايند.
ميرزاده با اشاره به اينکه وضعيت استان مازندران
به نحوي است که نه ميتوانيم شکارچيان را رها بگذاريم تا دست به انقراض گونههاي
پرندگان بزنند و نه ميتوانيم ساختار شکار و شکارچي را به دليل امرار معاش اين
قشر بر هم بزنيم، ميافزايد: سازمان محيط زيست بايد بالاخره با بوميان استان
ماندران کنار بيايد و ضمن ارائه خدمات و تسهيلاتي براي رفاه اين افراد، بر ميزان
شکارشان کنترل کند.
همکاري محيط زيست و شکارچيان تنها راه چاره
با توجه به اينکه شکار بخش مهمي از معيشت افراد
بيکار را در نيمه دوم سال تامين ميکند، بنابراين به اين موضوع نبايد تنها به
عنوان مسئله محيط زيستي نگاه کرد. چرا تامين معيشت بوميان و اقتصاد منطقه در شکار
پرندگان حرف اول را ميزند. به گفته ميرزاده، دوستدار محيطزيست، اکثر اوقات
بوميان منطقه فريدون کنار حتي ماموران سازمان حفاظت محيط زيست را هم به منطقه شکار
خود راه نميدهند و اين منطقه حفاظت شده را هم
با کمک محيط باناني که خودشان استخدام کردهاند محافظت ميکنند.
وي ادامه ميدهد: بنابراين با توجه به اين مشکل
که اغلب اوقات مسئولان محيط زيست حتي اجازه دسترسي به مناطق شکار را هم ندارند، پس
سازمان محيط زيست براي حفاظت از اين مهمانان کوچک بايد با شکارچيان همراه شود. اين
سازمان ميتواند با بيمه کردن شکارچيان و ارائه خدمات بهداشتي در زمينه شکار و
فروش پرندگان علاوه بر جلوگيري از ازدياد بيماري آنفولازاي مرغي، ميتواند جلوي
شکار بيرويه را هم بگيرد. از طرفي مسئولان محيط زيست با قيمت گذاري بر پرندههاي
شکار شده ميتواند معيشت دامگاهداران را نيز تضمين کند. البته اين اقدامات يک
پروسه زماني طولاني مدت را ميطلبد تا شکارچيان بتوانند به مسئولان اعتماد کنند.
