در پي انتشار خبر استعفاي علي جنتي وزير فرهنگ و ارشاد دولت يازدهم، بازار گمانهزنيها در خصوص دلايل اين استعفا داغ شده است. در حالي كه برخي دليل استعفاي اين وزير را فشارهاي منتقدان دولت و نارضايتي از عملكرد اين وزارتخانه ميدانند، برخي ديگر معتقدند نارضايتي رئيسجمهور از واكنشها و رفتارهاي منفعلانه وزيرش در مقابل منتقدان، جنتي را به استعفا واداشته است.
در ميان دلايل احتمالي ميتوان نقش تصميمات اين وزير در حوزههاي فرهنگي- هنري را كه به ايجاد فاصله بين وزارت فرهنگ و ارشاد و هنرمندان منجر شد، مورد توجه قرار داد. آنچه از بررسي شرايط موجود برميآيد نشان ميدهد جنتي در طول وزارتش به عنوان سكاندار فرهنگ و هنر كشور نتوانسته آنگونه كه بايد اهالي هنر را با خود همراه كند. در طول وزارت سه سال و چندماهه علي جنتي برخي تصميمگيريها در خصوص بخشهاي مختلف هنري سبب شد اهالي موسيقي، تئاتر، سينما و... به شيوههاي مختلف اعتراض و نارضايتي جدي خود را از عملكرد وي ابراز كنند. عملكردي كه سال به سال فاصله بين هنرمندان و وزير ارشاد را بيشتر كرد.
شنيدن زمزمههاي واگذاري موزه هنرهاي معاصر به بنياد رودكي كه اواخر سال گذشته از سوي بهرام جمالي مديرعامل سابق بنياد رودكي به عنوان اقدامي در راستاي كاهش تصديگري دولت در حوزه اجرا مطرح شد موجي از نارضايتي را در بين اهالي هنر ايجاد كرد. تلاش علي جنتي به عنوان هيئت رئيسه بنياد رودكي به بردن بخشهاي هنري مختلف زيرسلطه اين بنياد به ظاهر خصوصي كه با تركيب اعضايي چون محمدباقر نوبخت، رئيس سازمان مديريت و برنامهريزي كشور و سخنگوي دولت، علي جنتي، وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي، علي مرادخاني، معاون هنري وزير ارشاد و مديرعامل انتخابي وزير به سازماني شبهدولتي ميمانست، سبب شد برخي اهالي هنر، اين وزير را به منفعتطلبي و ارجح دانستن بازده مالي بنياد و مهمتر از همه انفعال در مورد خواستههاي معاونش متهم كنند! محقق شدن اظهارات پيشتر بهرام جمالي در زمان مديريتش در بنياد رودكي، مبني بر اينكه انتقال تمام فعاليتهاي اجرايي حوزه ارشاد در بخش هنر به بنياد رودكي تنها با حضور علي مرادخاني در معاونت هنري وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي ميسر ميشود، در منفعل خواندن وزير بيتأثير نبود!
دو سال پيش جمالي گفته بود معاونت هنري قصد دارد تمام فعاليتهاي اجرايي حوزه وزارت ارشاد در بخش هنر را به بنياد انتقال دهد تا بنياد با ارتباطي مناسب با بدنه جامعه و نهادهاي خصوصي بهترين «بازدهي مالي» و هنري را براي اين فعاليتهاي هنري داشته باشد و عملي شدن اين اقدام با حضور علي مرادخاني در معاونت هنري وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي ميسر ميشود! موضوعي كه بعد از تلاش در واگذاري اركسترها و موزه هنرهاي معاصر به بنياد رودكي نفوذ مرادخاني در تصميمگيريهاي وزير را بيش از پيش نشان ميداد.
اگرچه در نهايت واگذاري موزه هنرهاي معاصر تهران به بنياد رودكي با تجمع اعتراضآميز چند صد نفري هنرمندان و هنردوستان در مقابل اين موزه سبب شد معاونت هنري اين وزارتخانه از موضع خود عقبنشيني كند اما اين نتيجه نتوانست محبوبيت از دست رفته علي جنتي در ميان هنرمندان را به او بازگرداند.
از زمان روي كار آمدن دولت يازدهم، موضوع راهاندازي و از سرگيري فعاليت دو اركستر اصلي كشور به عنوان يكي از برنامههاي اصلي و مورد توجه وزارت فرهنگ و ارشاد بيان شد و عدهاي كه بازگشت دوباره اركسترهاي ايران به زمان اوج را نويد ميدادند اما با تصميمگيريهايي چون سپردن اركستر ملي ايران و اركستر سمفونيك تهران به بنياد رودكي نه تنها محقق نشد بلكه به نااميدي رهبران كاركشته اين اركسترها و استعفاي آنها انجاميد.
علي رهبري، رهبر اركسترسمفونيك تهران و فرهاد فخرالديني رهبر اركستر ملي ايران بعد از تلاشهاي فراوان براي احياي دوباره اركستر، به دليل روبهرو شدن با مشكلات عديدهاي كه از ضعفهاي مديريتي مديران غيرمتخصص بنياد رودكي ناشي ميشد از سمت خود استعفا كردند.
حمايتهاي مغرضانه معاونت هنري از خانه موسيقي در واگذاري جشنواره سي و يكم و سي و دوم موسيقي فجر به مديرعامل خانه موسيقي و حذف نقش دفترموسيقي هم از جمله تصميماتي بود كه به رغم اينكه با اعتراض برخي بزرگان موسيقي از جمله حسين عليزاده، كيهان كلهر، داريوش طلايي و... روبهرو شد اما معاونت هنري ترجيح داد مقابل اين هنرمندان بايستد و از خانه موسيقي حمايت كند؛ اقدامي كه سبب شد بار ديگر اهالي موسيقي از دولت فاصله بگيرند.
در طول وزارت سه سال و چند روزه علي جنتي انتقادات ريز و درشتي به عملكرد او در حوزههاي مختلف وارد شده است اما انفعال و ضعف اين وزير در سروسامان دادن به برنامههاي تحت نظارت بنياد رودكي براي برخي هنرمندان بيش از ديگر موارد خودنمايي ميكند. اتفاقات اخير و بيسابقهاي كه در اين مدت در تالار وحدت به عنوان يكي از بخشهاي اصلي تحت نظارت بنياد رودكي پيش آمده گواه اين مدعاست.
به عنوان نمونه نمايش تئاتر «عاشقانههاي ناآرام» در تالار وحدت از يك كارگردان كمتجربه كه از سوي كانون كارگردانان خانه تئاتر اتفاقي فاجعهبار در حوزه فرهنگي و هنري كشور محسوب ميشد، از جمله وقايعي بود كه اهالي تئاتر را هم در جمع هنرمندان مخالف با تصميمات وزير ارشاد جاي داد. اعضاي كانون كارگردانان خانه تئاتر در بيانيهاي تند و تيز مديريت تالار وحدت را به ناكارآمدي و ناآگاهي و عدم شناخت اين هنر محكوم كردند. پس از آن اتفاقاتي چون رونمايي ماشين در تالار وحدت و تغيير كاربري اين مكان فرهنگي به رستوران، سبب شد بار ديگر هنرمندان عملكرد وزارت ارشاد و شخص وزير را به طور جدي زير سؤال ببرند. مجموع اقدامات اينچنيني همانند تمكين نظر برخي مسئولان استانهاي در خصوص لغو مجوز برگزاري كنسرتها و اكران بعضي فيلمها و اظهارنظرها باعث دورشدن بيشتر جنتي از هنرمندان شد. فاصلهاي كه در طول سه سال مدام افزايش يافت. عدممحبوبيت جنتي در ماههاي اخير در ميان هنرمندان حوزههاي مختلف به حدي زياد شده بود كه پس از انتشار خبر استعفايش كسي به حمايت از او برنخاست. جنتي از وزارت ارشاد رفت اما بايد ديد حاشيهها هم از اين وزارتخانه خواهد رفت؟
