در حال حاضر قيمت آب براي مشتركان خانگي 350 تومان براي هر مترمكعب است در حالي كه قيمت تمام شده توليد آن 1200 تومان براي هر مترمكعب است و مابقي به صورت يارانه از طرف دولت پرداخت ميگردد. از طرف ديگر رشد تقاضاي مصرف آب و لزوم كنترل و مصرف بهينه اين نعمت خدادادي نيازمند برنامهريزي دقيق در اين حوزه است. كارشناسان عقيده دارند تا زماني كه به آب يارانه صورت ميگيرد، مشتركين انگيزه بالايي براي كنترل مصرف خود ندارند.
گفتني است كه منابع آب تجديدپذير كشور در سال 93 بيش از 130 ميليارد مترمكعب بوده است كه اين مقدار در سال 94 به 116 ميليارد مترمكعب رسيده و در سال جاري اين ميزان باز كمتر شده است. در حال حاضر بنا به اظهار چيتچيان وزير نيرو، 86 درصد منابع آب تجديد شونده كشور مورد استفاده قرار ميگيرد.
به گزارش نسيم آنلاين يكي از مسائل مهم در مديريت مصرف آب تعرفهگذاري صحيح تعرفه آب است. چيتچيان وزير نيرو در نخستين همايش ملي اقتصاد آب در مرداد 95 اعلام كرده است كه « قيمت آب در كشور به حدي پايين است كه كسي براي سرمايهگذاري براي كاهش مصرف آب انگيزه ندارد. » از اين رو اصلاح تعرفه آب به عنوان يكي از راهكارهاي تأمين مالي و هدايت مشتركين به رعايت الگوي مصرف آب عنوان شده است.
در اين رابطه رحيم ميداني معاون وزير نيرو در امور آب و آبفا اظهار داشته است كه در حال حاضر قانون اجازه افزايش قيمت آب را به وزارت نيرو نداده اما در برنامه ششم توسعه همچون برنامه هدفمندي بندهايي ديده شده است.
اين در حالي است كه در برنامه ششم توسعه آمده است كه تا پايان اين برنامه قيمت آب بايد واقعي گردد و قيمت تمام شده توليد آب از مشتركين دريافت گردد. علاوه بر اين بر اساس لايحهاي كه دولت در اختيار مجلس قرار داده، اولين اولويت و مسئله محوري برنامه ششم مسئله آب و محيط زيست عنوان شده است. ماده ۱۲ اين لايحه به دولت اجازه داده به منظور افزايش بهرهوري، قيمت آب و حاملهاي انرژي را افزايش دهد.
اما بررسيها نشان داده است كه دولت بنابر ملاحظات اجتماعي و سياسي برنامهاي براي واقعي نمودن تعرفه آب براي حتي مشتركين پرمصرف ندارد. اما برخي از كشورهاي پيشرفته دنيا با بهرهگيري از الگوي تعرفهگذاري پلكاني- افزايشي بدون تبعات اجتماعي و سياسي اقدام به اصلاح تعرفه آب نمودهاند. نظام تعرفهگذاري پلكاني- افزايشي با توجه به روند مصرف عموم مردم، ميزان مشخصي از مصرف آب را به عنوان «الگوي مصرف مجاز» تعريف ميكند و هزينه مصرف كمتر از الگو، ارزانتر تعيين ميشود. با عبور مصرف از مقدار الگو، قيمت به صورت ناگهاني افزايش مييابد تا مشتركين پرمصرف با پرداخت هزينۀ واقعي آب، رفتار خود را اصلاح كنند و فشار افزايش قيمت نيز از عموم مردم برداشته شود.
در صورت استفاده از نظام تعرفهگذاري پلكاني- افزايشي در اصلاح تعرفه آب علاوه بر حذف تبعات اجتماعي افزايش قيمت، مشتركين پرمصرف آب كه يارانه پنهان بيشتري را نيز دريافت ميكنند انگيزه بالاتري براي اصلاح شيوه نادرست خود دارند.
بنابر اين با توجه به ضرورت اصلاح تعرفهگذاري آب و تأكيد اين موضوع در برنامه ششم توسعه پيشنهاد ميگردد كه نظام تعرفهگذاري پلكاني- افزايشي به عنوان يكي از كارآمدترين شيوههاي اصلاح قيمت در دستور كار مسئولان وزارت نيرو و شوراي اقتصاد قرار گيرد.
