اولين سوز سرما، هشدار جدي براي تخريب جنگل ها

سالهاست قطع درختان براي تامين سوخت گرمايشي روستاييان به عنوان يکي از مهمترين عوامل تخريب جنگل هاي نواحي شمالي وغربي کشور به شمار مي رود. با رسيدن پاييز، روستاييان استانهايي که با سرماي زودرس و طولاني مدت روبرو هستند، هيزم شکني و ذخيره چوب درختان جنگل ها را آغاز مي کنند تا در نبود سوخت فسيلي براي گرمايش، از اين سوخت هاي هيزمي استفاده کنند. اگرچه اين راهکار از نظر روستاييان بهترين و تنها راه نجات از سوز سرما در مناطق دور افتاده زندگي شان است اما يکي از مهمترين تهديدات زيست محيطي براي جنگل ها محسوب مي شود. با اين حال به دليل عدم سوخت رساني به روستاهاي صعب العبور و نواحي دورافتاده، اين مشکل همچنان پابرجا بوده و سال به سال بر فقر پوشش توده های جنگلی، دامن مي زند.

تخريب پوشش گياهي جنگل ها و برداشت بي رويه چوب و در پي ان کاهش شدید مساحت جنگل‌های شمال و غرب کشور در سال‌های اخیر نگرانی‌هایی را درباره نابودی تدریجی این منابع طبیعی ارزشمند به‌وجود آورده است. علاوه بر آتش سوزي هاي گاه به گاه ، سودجويي قاچاقچيان چوب و افرادي که در تهيه ذغال فعالند، روستاييان نيز که با قطع و سرشاخه زني چوب درختان سوخت زمستانه شان را تامين مي کنند به عنوان عوامل انساني نابود کننده اين جنگل ها بيان مي شوند. موضوعي که کارشناسان بارها نسبت به آن هشدار داده اند و خواستار اعمال مصوبه هاي قانوني براي اين امر شده اند. اين در حالي است که در بسياري از روستاهاي استان هايي چون ايلام، کرمانشاه، لرستان و کردستان نه تنها عمليات گازرساني به عنوان يک ضرورت هنوز انجام نشده بلکه به دليل صعب العبور بودن يا عدم وجود راه دسترسي مناسب، در ايام پاييز و زمستان سوخت رساني به اين مناطق انجام نمي شود! و در نبود سوخت هاي فسيلي اهالي روستاها چاره اي جز تامين هيزم از درختان جنگلي ندارند.

نه جاده هست نه توجيه اقتصادي!

اعتراضات به برداشت بي رويه روستاييان از پوشش هاي جنگلي در حالي ادامه دارد که مسئولان مدعي اند به دليل صعب العبور بودن جادهاي برخي روستاها امکان حفاري و لوله گذاري خطوط گاز در اين روستاها وجود ندارد .در برخي مناطق نيز همين ويژگي سبب شده مسئولان ادعا کنند انجام عملیات گازرسانی دراين مسيرها نیازمند امکانات مالی و انسانی گسترده و تجهیزات لجستیکی فراون است و با توجه به جمعيت روستاها پرداخت اين همه هزينه مقرون به صرفه نيست! ضمن اينکه بحث جاده سازي و ايجاد راه دسترسي روستاييان هم با تمام اهميت و ضرورتش سالها مغفول مانده است. بااين حساب چطور مي توان انتظار داشت روستاييان براي گرمايش خانواده هايشان دست به دامان هيزم هاي جنگل ها نشوند.

علاوه بر استفاده گرمايشي از سوخت هاي جنگلي ، در بسياري از روستاها به دليل نبود گاز، اهالي ناچارند براي پخت و پز هم از اين سوخت ها استفاده کنند. به عنوان نمونه در استان لرستان در منطقه اي که انبوه ترين جنگل هاي زاگرس در ان واقع شده بيش از 60 روستاي بدون گاز وجود دارد که براي گرمایی و خوراک پزی از چوب درختان استفاده مي کنند. روستاييان مناطق مختلف ايلام هم چاره اي جز استفاده از درختان جنگل هاي بلوط براي رفع نيازهاي خود ندارند! اگرچه چند سال پيش قرار شد در نواحي غربي کشور و حاشيه جنگل هاي زاگرس و جنگل هاي ايلام و کرمانشاه با هدف جلوگيري از تخريب جنگل‌ها و درراستاي صنعت سازي مصرف سوخت روستاييان، خانه هاي روستايي را به وسايل پخت و پز صنعتي مجهز کنند اما اجراي اين طرح هم خيلي زود به دست فراموشي سپرده شد !