چهار جنگنده امريكايي شامل دو فروند اف 16 و دو فروند اي 10 در شامگاه روز شنبه هفدهم سپتامبر به يكي از مقرهاي ارتش سوريه در جبل الثرده واقع در حومه جنوب شرقي ديرالزور حمله كردند كه در نتيجه آن دستكم 80 سرباز سوري كشته و 100 نفر ديگر هم زخمي شدند. اين حمله دور جديدي را از تنش بين روسيه و امريكا ايجاد كرده و روسيه كه درخواست نشست اضطراري شوراي امنيت را كرده بود از طرف سامانتا پاور، نماينده دائم امريكا در سازمان ملل، مورد اهانت قرار گرفت. پاور اين درخواست نشست اضطراري را حيله و رياكاري روسيه توصيف كرد و ويتالي چوركين، نماينده دائم روسيه در شوراي امنيت، هم در پاسخ به اين توهين پاور گفت: «تا به حال استبداد امريكايي را به اين شكل نديده بودم.» تنش به اينجا ختم نشده و حالا روسيه اتهام نقض آتشبس از سوي امريكا و حمايت اين كشور از گروههاي تروريستي و حتي داعش را مطرح ميكند كه حمله اين جنگندهها يك نمونه روشن از چنين حمايتي است. آتشبس روز دوشنبه گذشته و پس از توافق امريكا با روسيه برقرار شد كه همين جمعه گذشته هم به مدت 72 ساعت ديگر تمديد شد اما نحوه عمل امريكا طي اين چند روز باعث ميشود كه شك و ترديدهايي نسبت به نيت واشنگتن در قبال اين آتشبس ايجاد بشود.
اين شك و ترديد از سه وجه قابل توجيه است؛ وجه اول مربوط ميشود به هماهنگي داعش با حمله اين جنگندهها چراكه موضع ارتش سوريه در جبلالثرده درست هفت دقيقه بعد از حمله جنگندههاي امريكايي از سوي نيروهاي داعش مورد حمله قرار گرفت كه توانستند به برخي از مواضع ارتش سوريه در جبلالثرده نفوذ كنند. هرچند كه واحدهاي ارتش سوريه با حمايت هوايي جنگندههاي خودي و روسي مواضع از دست رفته را از داعش بازپس گرفتهاند اما اصل مسئله و هماهنگي آشكار هوايي و زميني بين جنگندههاي امريكايي و نيروهاي داعش قابل توجه است. وجه ديگر اين شك و ترديد به طفره رفتن امريكا نسبت به تعهدات خود در توافق با روسيه بازميگردد كه قرار بود با اعمال نفوذ خود بر گروههاي مخالف مسلح مانع حملات آنها بشود كه چنين كاري نكرده است. دهها مورد نقض آتشبس از سوي اين گروهها اعلام شده كه يك مورد مهم آن مربوط به اوضاع جاده كاسيلو ميشود. اين جاده تنها ورودي كمكهاي امدادي به شرق حلب است و ارتش سوريه طبق توافق و در همان ابتداي برقراري آتشبس از آن عقبنشيني كرد اما مخالفان مسلح در طول اين مدت با تيراندازي در طول اين جاده مانع اصلي براي ورود كاروان امدادي شدهاند تا امريكا از عدم ورود اين كاروان دستاويز تبليغاتي عليه دولت سوريه داشته باشد. جداي از نقض آتشبس، امريكا مانع برقراري نشست شوراي امنيت در روز جمعه براي بررسي توافق با روسيه بر سر آتشبس شد. طبق اصل توافق، امريكا و روسيه متعهد شده بودند اعضاي شوراي امنيت در جريان توافق قرار بگيرند و از جزئيات آن مطلع شوند؛ موضوعي كه فرانسه به صراحت خواستار آن است.
امريكا بهرغم تعهد خود مانع تشكيل اين جلسه شده چون افشاي جزئيات توافق را براي امنيت گروههاي مسلح مخالف خطرناك ميداند. هرچند كه به دليل عدم افشاي جزئيات توافق نميتوان در مورد اين ادعاي امريكا قضاوتي كرد اما معلوم است كه امريكا نميخواهد با در جريان گذاشتن اعضاي شوراي امنيت مجوز حقوقي براي آتشبس فعلي در سوريه به دست بياورد تا زمينه را براي كارشكني، اتهامزني عليه سوريه و ناكام گذاشتن آتشبس حفظ كند. وجه سوم شك و ترديد در نيت واشنگتن به مدتزمان در نظر گرفته شده براي آتشبس ارتباط دارد. هر دو طرف امريكا و روسيه در اصل توافق قبول كرده بودند كه بعد از يك هفته اجراي آتشبس مركز عمليات مشترك براي حمله به مواضع داعش و جبهه فتحالشام، جبهه النصره سابق، ايجاد بكنند تا حملات هماهنگي را عليه اين دو گروه و البته گروههاي وابسته به اين دو انجام بدهند. حالا كه يكي دو روز به تمام شدن اين مدت باقي نمانده، معلوم نيست كه واشنگتن حاضر به اجراي اين تعهد براي تشكيل مركز عمليات مشترك بشود. پنتاگون هنوز با وزارت خارجه بر سر اصل توافق مشاجره دارد و حاضر به همكاري نظامي با طرف روسي نيست تا مركز عمليات مشترك را با روسيه تشكيل بدهد. به نظر ميرسد كه جنگسالاران واشنگتن بر خلاف تعهد سياسي حاضر به اجراي مفاد آن نيستند و با كارشكني به دنبال شكست آتشبس و ادامه درگيريها در سوريه هستند، به اين اميد كه با آمدن رئيسجمهور جديد به كاخ سفيد مجوزي براي گسترش عمليات نظامي خود در سوريه به دست بياورند.
