سابقه و قدمت تلفن و حضور آن در جامعه ايران به دوره سلطنت ناصرالدين شاه بازميگردد كه در يادداشتهاي خود در رابطه با وقايع جماديالاخر سال ۱۳۰۲ به حضور تلفني كه براي اولين بار از فرنگ آورده شده بود اشاره ميكند و كمكم پس از سپري شدن چند سالي استفاده از تلفن آن هم در برخي از امور مهم و در مكانهايي خاص به صورت معدود و انگشتشمار ديده ميشد اما با گذشت زمان در جوامع اروپايي و همزمان با پيشرفت علوم و فنون مختلف فردي به نام مارتين كوپر در آوريل سال ۱۹۷۳ اولين تلفن قابل حمل را با وزني حدود سه كيلوگرم اختراع كرد.
گذشته از سير پر پيچ و خمي كه تاريخ تلفن داشته است، با گذشت سالهاي متمادي بالاخره حدود سال ۸۱ يكي از امكاناتي كه در جريان زندگي مردم ايران و همچنين در عرصه جهان و ارتباطات تحولات و تغييرات بسزايي را ايجاد كرد، ورود پيامك بود كه راه ارتباطي سريع و ارزان براي افراد جامعه را فراهم كرد.
پيامكي كه فراگير شددر سالهاي نخستين كه پيامك وارد سامانه ارتباطي جامعه شده بود به دليل تأخر فرهنگي استفاده از اين ابزار تا چند سالي و با گذشت زمان در بين مردم جايگاه خود را به دست آورد، البته رواج اين سامانه در بين مردم به دليل گسترش موبايل و ايجاد خطوط اعتباري ارزانقيمت رواج يافت و از جهت ديگر سرمايهگذاريهاي فرهنگي و آموزشي و نقش عمده تبليغات نزد مردم باعث گسترش و به دست آوردن جايگاهي نسبتاً حقيقي براي پيامك را ايفا كرد و در نهايت نيز منجر به رواج يافتن آن شد.
از جمله مؤثرترين اين تبليغات و حمايتها براي جا افتادن و رواج استفاده از اين ابزار ارتباطي به وسيله تبليغات راديو و تلويزيون انجام شد، به عنوان مثال در رسانهها با شركت دادن مردم در مسابقات و نظرسنجيها و همچنين ارائه پيشنهاد و انتقاد، اين ابزار ارتباطي نقش مهمي را در برطرف شدن تأخر فرهنگي استفاده از پيامك در بين مردم جامعه ايفا كرد و منجر به همهگيرشدن استفاده از اين ابزار در بين مردم شد.
و سوءاستفادهها آغاز شدبرخي افراد با رواج يافتن يا مد شدن استفاده از ابزار و وسيلهاي خاص، براي دستيابي به ساير مقاصد منفي خود استفاده ميكنند. در واقع بهروزشدن و رواج فناوريهاي ارتباطي مشكلاتي را براي افراد پديد ميآورد و بعد از رواج يافتن آن ابزار ارتباطي ساير شركتها يا مؤسسات در جهت كسب منفعت و امتياز از اين وسيله به نفع خود بهره ميبرند، به عنوان مثال با ايجاد مسابقات دروغين يا شركت دادن مخاطب با ارسال يك پيامك كوتاه آنها تا مدتها درگير پيامهاي بعدي ميشوند و به نوعي مخاطبان را طعمه خود قرار ميدهند تا اينكه در آخر راه زمينه براي سوءاستفادههاي اينچنيني توسط برخي شركتها باز ميشود.
يكي از مهمترين ابعاد قابل بررسي كه ميتوان به آن اشاره كرد ايجاد مزاحمت است كه خود از مهمترين آسيبهاي رواني و اجتماعي است، اينكه وقت و بيوقت انواع گوناگون اين پيامكها روي صفحه تلفن همراه شما ظاهر ميشود، مثلاً زماني كه در خواب و استراحت به سر ميبريد، پيامكي براي شما ارسال شده كه وقتي آن را باز ميكنيد با محتواي پوچ و مسخره آن مواجه ميشويد، پيامكهايي مانند اينكه هفت روز هفته چند روز است. وقتي به محتوا و معني آن توجه ميكنيد به طور كلي اعصابتان خرد ميشود و احساس ميكنيد مورد بياحترامي واقع شدهايد. در واقع با پرسيدن چنين سؤالاتي به نوعي مخاطب مورد توهين و تمسخر واقع ميشود و مقوله مهمتر آنكه اعتماد و ذهنيت شما به تبليغات و ارزش آنها بين ميرود و شما ديگر به پيامك و محتواي آن توجهي نميكنيد و ارزش و اهميت اين وسيله ارتباطي از بين رفته و شما هم ديگر آن را به چشم يك وسيله ارتباطي مؤثر و سودمند در نظر نميگيريد و آن را فقط ابزاري ميدانيد براي سلب آرامش خودتان كه به جاي اثر مفيد آن فقط باعث اتلاف وقت و هزينه شما شده است.
از جمله ابعاد ديگر اثرگذار اين ابزار ارتباطي آن است كه با گسترش خطوط ارتباطي و رواج يافتن آنها افراد بدون هيچ تمايلي از شركت، برنامه و. . . پيامك دريافت ميكنند. در صورتي كه اين اقدام بايد با ميل و رضايت و طبق خواسته مشتركين انجام بگيرد و جالب اينكه در برخي از موارد بابت پيامكي كه بدون مجوز گرفتن از شما برايتان ارسال شده مبالغي هم از اعتبار تلفن همراه شما كسر ميشود، البته بدون اينكه حتي خودتان از اين مبالغ كسر شده آگاه باشيد.
چگونه جلوي سوءاستفاده را بگيريم؟از جمله اقداماتي كه ما ميتوانيم در اين زمينه انجام دهيم تا راههاي سوءاستفاده از اين وسيله ارتباطي را بر منفعتطلبان سلب كنيم ايجاد قوانين حقوقي براي ارسال پيامكهاست، به عنوان مثال طرحهايي از اين دست كه در برخي از كشورها انجام ميشود اين است كه شركتهاي دولتي يا خصوصي براي ارسال پيامكهاي خود يا بهرهگيري از اين ابزار در جهت استفاده از بازاريابي و... با كسب اجازه از مشتركين و تأييد خود آنها براي شركت در مسابقات، نظرسنجي انجام ميدهند و ميزان تمايل آنها براي دريافت آگهيها و اخبار، دورههاي فروش ويژه محصولات فروشگاهها و شركتهاي مختلف را قبل از ارسال پيامكهاي پيدرپي جويا ميشوند.
بهتر است به جاي اينكه بدون دريافت مجوز يا اطلاع از ميزان تمايل مشتركين با ارسال پيامك براي آنها مزاحمت ايجاد كنيم و باعث شكلگيري ذهنيت و ديدگاه منفي در ذهن آنها شده و اعتماد خود به استفاده از اين سيستم را از دست دهيم، سعي كنيم از ظرفيتهاي فناوريهاي ارتباطي به نحو احسن بهره ببريم و از ورود بيجا به حيطه شخصي افراد بپرهيزيم.
