طي چند هفته گذشته مذاكرات سياسي مسكو و واشنگتن براي بحران سوريه شدت زيادي يافته است و از مواضع مقامات دو كشور مشخص بود كه آنها به توافقي دست يافتهاند.
روسيه و امريكا از متحدان اصلي دو طرف جنگ در سوريه هستند و در حدود 10 ماه است كه وارد مذاكرات فشرده براي يافتن راه حلي جهت پايان دادن به جنگ سوريه شدهاند. طرفين پيش از اين نيز درباره برقراري آتش بس و كاهش تخاصمات در سوريه به توافق رسيده بودند كه با موفقيت همراه نبوده است و به همين دليل خيلي از ناظران درباره اجراي توافق جديد مسكو و واشنگتن ترديد دارند چرا كه دو طرف عميقا نسبت به يكديگر بياعتماد هستند. بنابر گفته وزير خارجه امريكا، آتشبس همزمان با عيد قربان يعني از صبح روز دوشنبه آغاز و اجرايي ميشود.
برنامهکاری نه توافقبه نظر ميرسد روسها و امريكاييها بيش از آنكه به يك توافق بلندمدت رسيده باشند به يك توافق كوتاه مدت و آزمايشي دست يافتهاند و به همين دليل آن را «برنامه كاري» ناميدهاند. بر اساس اين برنامه كاري قرار است جاده كاستيلو غيرنظامي شود و تمامي طرفهاي درگير از آن عقب نشيني كنند. جاده كاستيلو آخرين و مهمترين مسير كمكرساني به گروههاي مسلح در شرق حلب بود كه در حدود يك ماه قبل به كنترل نيروهاي مقاومت در آمد. جان كري به خبرنگاران گفت: جاده كاستيلو منطقه امن براي تضمين ارائه كمكهاي انساني به غيرنظاميان در مناطق مختلف حلب خواهد شد.» هنوز مشخص نيست كه روسها چه تضميني دريافت كردهاند، در صورتي كه نيروهاي مقاومت از اين منطقه عقب نشيني كنند گروههاي تروريستي مانند «جبهه الفتح الشام» ( همان جبهه النصره سابق و شاخه سوري القاعده) دوباره بر اين مناطق مسلط نخواهند شد. اما مهمترين امتيازي كه به نظر ميرسد روسها از امريكاييها دريافت كردند مجاب كردن واشنگتن براي همكاري عملياتي با مسكو جهت هدف قرار دادن القاعده و داعش در سوريه است؛ مسئلهاي كه ناظران توافق امريكا با آن را به معناي افتادن واشنگتن در دام مسكو توصيف كردهاند و معتقدند كاخ سفيد با اين توافق سند انهدام گروههاي مسلح اعم از ميانه رو و غيرميانه رو را امضا كرده است. از زمان ورود مستقيم روسيه به كارزار روسيه، غرب مسكو را متهم را ميكند كه جنگندههاي روسي شبه نظاميان القاعده و داعش را هدف قرار نميدهند بلكه مواضع گروههاي «ميانهرو» را بمباران ميكنند. روسها در مقابل خواستار مذاكره و جدا كردن آنچه «گروههاي ميانهرو» خوانده ميشود از تروريستها شدهاند. در واقع جدا كردن گروههايي كه امريكا ميانهرو ميخواند از گروههايي كه در ليست سازمانهاي تروريستي سازمان ملل هستند بزرگترين چالش توافق روسيه و امريكا محسوب ميشود چرا كه گروههايي مانند جبهه الفتح الشام ( القاعده) با ساير گروههايي كه در ليست سازمانهاي تروريستي سازمان ملل قرار ندارند مانند احرار الشام تركيب شدهاند و جدا كردن آنها علنا كار غيرممكني به نظر ميرسد.
وزير خارجه روسيه در جريان نشست خبري با خبرنگاران گفت: «ما بر سر حملات به تروريستها توسط نيروي هوايي روسيه و امريكا توافق خواهيم كرد و بر سر مناطقي كه اين حملات انجام خواهد شد نيز هماهنگي خواهيم كرد و اين هماهنگي از سوي مركز روسي – امريكايي كه در اين زمينه تشكيل خواهد شد، صورت ميگيرد.»
معارضان مخالفندرسانههاي نزديك به مخالفان به شدت از اين توافق امريكا ناراضي به نظر ميرسند. وب سايت « ديلي بيست» امريكا نوشت: « امروز جان كري به صورت رسمي به ارتش سوريه از طريق از بين بردن مرزهاي مناطق درگيري مشروعيت داد؛ و از نيروهاي هوايي روسيه به مثابه شريك آينده امريكا در جنگ پيچيده و مبهم عليه داعش و القاعده، دو گروه تروريستي جداگانه اما رقيب در سوريه استقبال كرد. مهم است كه گروه دوم با شورشيان تحت حمايت امريكا آميخته شده است.» بنابر گفته لاوروف، هفت روز به گروههاي ميانه رو فرصت داده خواهد شد تا نيروهاي خود را از مناطق درگيري كه جبهه النصره حضور دارد خارج كنند؛ درخواستي كه چه مخالفان به آن تن دهند و چه آن را رد كنند در هر صورت به نفع دمشق خواهد بود. در صورت موافقت بعضي گروهها انتظار جنگ داخلي و تسويه حساب داخلي ميرود و در صورتي كه اين گروه نخواهند خود را از جبهه النصره جدا كنند آن وقت هدف مشروعي محسوب خواهند شد و هدف مشترك روسيه و امريكا قرار خواهند گرفت. در حالي كه نگراني حاميان و مخالفان از توافق روسيه و امريكا مشخص است اما ناظران نزديك به محور مقاومت دراين باره سكوت كرده و ترجيح ميدهند پس از مشخص شدن جزئيات بيشتري از اين توافق اظهار نظر كند. سعدالله زارعي، كارشناس مسائل منطقه عصر روز شنبه به «جوان» گفت: «هنوز جزئيات بيشتري از اين توافق بيرون نيامده و معلوم نيست كه طرفين درباره چه مواردي موافقت يا مخالفت كردهاند بنابراين الان نميتوان در اين باره نظر داد.»
توافق اوباما با روسیه "می تواند تفکر
