بالا نگهداشتن شاخصهاي بورس يكي از خواستههاي مديران سازمان بورس اوراق بهادار است تا از اين طريق وضعيت بازار بورس را به اصطلاح مثبت جلوه دهند.
معاملات كد به كد حقوقيها براي سرپا نگه داشتن شاخص بورس در حالي اين روزها انتقادهاي فراواني را در پي داشته است كه مديران سازمان بورس از اين طريق ميخواهند بازار منفي و بحراني بورس را مثبت و خوب جلوه دهند. يك كارشناس بازار سرمايه با بيان اينكه شاخصسازي مختص دولتي خاص نيست ميگويد تا زماني كه قوانين خاصي حذف يا اصلاح نشده تمام مديران بازار سرمايه ايران در معرض اتهام اين موضوع خواهند بود كه با توجه به شرايط بورس، شاخص كل را دستكاري ميكنند. عباسعلي حقانينسب در گفتوگو با ايسنا اظهار كرد: اعتقاد دارم سالهاست كه در كشور ما شاخصسازي وجود دارد. اگر عزم ملي و اراده دولتي در زمينه جلوگيري از اين اقدام وجود دارد، مسئولان ما بايد به اين موضوع اهتمام جدي بورزند، چراكه در بازار سرمايه ما قوانيني وجود دارد كه شرايط را براي دستكاري شاخص مهيا ميكند. اين قوانين بايد اصلاح يا حذف شوند. تا زماني كه اين قواعد وجود دارد، تمام مديران بازار سرمايه در معرض اين اتهام قرار خواهند داشت كه شاخص را دستكاري ميكنند. مديرعامل سبدگرداني هدف با تأكيد بر اينكه بحث دستكاري در شاخص مربوط به دولتي خاص نيست، گفت: در ايران، خود نهاد ناظر از نظر ساختاري بين حوزه نظارت و حوزه اجرا تفكيك قائل نشده يا تفكيكي قائل شده كه كارآمد نيست. در نتيجه عملاً اين دستكاريها اتفاق ميافتد. به اعتقاد من علت اينكه هنوز حجم مبنا حذف نشده و دامنه نوسان به اندازه مناسب افزايش پيدا نكرده همه با تفكرِ كنترل و دستكاري در شاخص است. من قاطعانه ميگويم كه دستكاري در شاخص وجود دارد و مسئولان وقتي ميخواهند وضعيت را مطلوب يا نامطلوب نشان دهند از شاخص به عنوان اهرم استفاده ميكنند، اين موضوع سالهاي گذشته هم بوده و در حال حاضر هم هست.
وي درباره اينكه آيا اسنادي وجود دارد كه نشان دهد شاخص دستكاري ميشود، تصريح كرد: كسي كه شاخص را دستكاري ميكند، از خود اسنادي به جاي نميگذارد چراكه دستكاري كردن شاخص در زير لواي قانون شكل ميگيرد. وي با اشاره به معاملات عمده بلوكي براي حفظ شاخص در ترازي خاص گفت: اگر به آنها گفته شود كه شما براي شاخصسازي عرضه بلوكي داشتيد ميگويند خير، خريدار و فروشنده تصميم گرفتهاند يك چيز را بخرند و بفروشند. در نتيجه نميتوان شخصي را پيدا كرد كه بگويد به من گفتهاند كه فلان داد و ستد را انجام بده تا شاخص عدد غيرواقعي را نشان دهد.
حقانينسب افزود: از مصاديقي كه ما را به اين سمت هدايت ميكند كه مديران سازمان بورس از شاخص به عنوان اهرم استفاده ميكنند اين است كه بيش ۱۰ سال است قاعده حجم مبنا برداشته نشده و دامنه نوسان تغيير چنداني نكرده است. اين نشان ميدهد كه مديران ميخواهند با اين ابزارها بازار سرمايه و شاخص را كنترل كنند.
