سردار منتظرالمهدي در پاسخ به سؤال خبرنگار ما كه در ماه مبارك رمضان امسال كداميك از جرائم كاهش بيشتري داشته يا وقوع كداميك از جرائم بيشتر شده است، گفت: جرائم و تخلفات و كجرويها به چند دسته كلي تقسيم ميشوند كه در ذيل هر يك از اين دستهها نيز چند جرم و تخلف جاي ميگيرد. يك دسته از آن جرائم «سرقتها» هستند كه حداقل 10 نوع سرقت داريم از ميان اين نوع سرقتها چهار نوع آنها يعني «سرقت از بانكها»، «طلافروشيها»،«منازل» و«سرقتهاي خرد» به ترتيب 33، 7/5، 7/5 و 2 درصد و در مجموع كل سرقتها بيش از 3 درصد كاهش داشته است. از يك منظر ديگر ميتوان سرقتها را به دو نوع «سرقت به عنف» (يعني خشونتآميز و تبهكارانه) و غير خشونتآميز تقسيم كرد كه سرقت به عنف در اين ماه 5 درصد كاهش يافت. نوع ديگري از جرائم، امنيتي هستند. يكي از اين نوع جرائم«قتل» است. خوشبختانه ميزان وقوع اين جرم در ماه مبارك، 33 درصد كاهش يافت. دو نوع جرم و كژرفتاري ديگر هم داريم كه يكي «شرارت» ( نظير قمهكشي و...) است و ديگري «نزاع و درگيري». وقوع اين دو نوع جرم هم به ترتيب 19 و 5 درصد كاهش يافت كه در مجموع در ماه مبارك رمضان شاهد كاهش 33 درصدي ميانگين جرائم بوديم. وي در ادامه درباره كشفيات هم گفت: در بحث «كشفيات» دو گروه كشف از اهميت بيشتري برخوردارند؛ يكي كشف مواد مخدر و ديگري كشف الكل. كشف مواد مخدر در اين ماه بيش از 9 درصد و كشف الكل نيز 30 درصد كاهش يافته است. اين در حالي است كه فعاليت مأموران ما در اين ماه به صورت چشمگيري افزايش يافته است، بنابراين اين كاهش كشف را ميتوان به كاهش رفتار مجرمانه نسبت داد.
همچنين در قلمرو رفتار رانندگي گرچه در ماه مبارك با حادثه دلخراش تصادف اتوبوس حامل سربازان پادگان 05 و جانباختن شماري از آن عزيزان روبهرو شديم، اما در مجموع در اين قلمرو با كاهش چشمگيري رو به رو بوديم به گونهاي كه در اين ماه وقوع تصادف 5 درصد و آمار جانباختگان و مصدومان 14 درصد كاهش پيدا كرد.
خلاصه آنكه با ملاحظه در آمار و ارقامها ميتوانيم نتيجه بگيريم كه در ماه مبارك رمضان، اولاً: آمار جرائم خشونتآميز كاهش يافته است، ثانياً: ميزان وقوع كنشهاي امنيتزدا و شرارتآميز و نامتعارف تقليل يافته است. ثالثاً: رفتار رانندگي شهروندان بهبود يافته است.
معاون اجتماعي ناجا در پاسخ به سؤال ديگري كه آيا همزمان با كاهش آمار وقوع برخي جرائم و كجرويها، امنيت اجتماعي بهبود يافته است، گفت: ميدانيم كه امنيت اجتماعي داراي ابعاد «عيني» و«ذهني» است. بعد عيني متأثر از نرخ وقوع جرائم و كجرويها است. بنابراين وقتي آمار كجرويها كاهش يافته است ميتوان نتيجه گرفت كه امنيت اجتماعي در بعد عيني بهبود پيدا كرده است. ليكن بعد ذهني متأثر از پرشماري عوامل درون و برون فردي است كه تنها يكي از آن عوامل وقوع كجروي و انحراف است و معنويت نيز يكي ديگر از آن عوامل است. زمينهيابيها و سنجشهاي محدود ما نشان داد كه بر اثر مجموع عوامل مختلف احساس امنيت شهروندان در ماه مبارك بين 10 تا 15 نمره ( در مقياس 100 درجهاي) افزايش يافته است.
سردار منتظر المهدي در پاسخ به سؤال ديگري كه مهمترين علل كاهش كجرويها و انحرافات يا اصلاح رفتارها را در ماه مبارك چه ميدانيد، افزود: به باور من اين پرسش پاسخ سادهاي ندارد. چون همه اذعان داريم كه پديدههاي اجتماعي و كنشهاي فردي و جمعي،«چند عاملي» هستند و لاجرم ظهور و بروزشان را نميتوان در حد يك يا دو عامل فرو كاست. اگر اين سؤال را براساس يك مدل پاسخ دهيم، كجرويها و كژكاركرديها متأثر از چهار دسته عاملند: فرد، انگيزه، توانايي و فرصت. ماه مبارك ميتواند روي برخي از اين عوامل تأثير بگذارد. به عنوان مثال معنويت ماه مبارك فرصتي است براي كاهش تيرگيهاي وجداني براي افراد مستعد كجروي. همچنين اين ماه ميتواند انگيزه رفتار انحرافي را كاهش و انگيزه رفتارهاي نوع دوستي و هنجارمند را افزايش دهد. همچنين در اين ماه هم خانوادهها به سبب الگوي خواب و بيداري و حضورشان در منزل و هم پليس به سبب افزايش حضور فني و انساني، ميتوانند «فرصت» كجروي را كاهش دهند. اصلاح برخي رفتارهاي فردي و اجتماعي، مسئله رفتار رانندگي و تعاملات بين فردي را هم ميتوان در چارچوب «رفتار فردي» و «جو اجتماعي» تبيين كرد. ماه مبارك از درون آدمها را بر ميانگيزد تا بر هيجانات رام نشده خود لگام بزنند و اخلاقي و عقيدتيتر رفتار كنند.
سخنگوي ناجا در پايان در پاسخ به اين سؤال كه راهكار شما براي تعميم اين الگوهاي رفتاري مطلوب چيست، اظهار داشت: من سالياني است كه در پي آن هستم تا به يك «مدل نظري» دست پيدا كنم. باورم بر آن است كه با چند عامل ميتوان بستر اين تقسيم را فراهم كرد. يكي از آن عوامل «يادآوري» است. يعني پيوسته بايد آن اثرات مطلوب و پيامدهاي مثبت جمعي و فردي ماه مبارك را به ياد همگان بياوريم.
عامل دوم، آموزش مهارتهاي «خويشتنداري» و «كنترل دروني» است.
عامل سوم«بازسازي شخصيتي» افراد كجرو و منحرف است. ميدانيم كه شمار زيادي از جرائم توسط افرادي صورت ميگيرد كه تجربه اينگونه كجرويها را دارند و احتمالاً واجد «شخصيت بزهكار» شدهاند. اين شخصيتها را بايد بازسازي كرد و آشكار است كه براي اين منظور ميتوان از بركات معنوي ماه مبارك بهره گرفت.
عامل چهارم به زعم من «مداخله پيشگيرانه» است. چنانچه در هر مرحله از وقوع كجرويها، هوشمندانه و منظم و روشمند «مداخله درمانگرانه» كنيم ميتوانيم از وقوع، يا تشديد كجروي پيشگيري كنيم.
