رمان يا همان داستان بلند يكي از اركان اصلي ادبيات و فرهنگ در هر كشوري محسوب ميشود. اين در واقع تاريخ ادبيات و داستانهاي نويسندگان مشهور هركشور از جمله ميراثهايي هستند كه ملتها و دولتها سعي در حفظ و معرفي آنها به جهان را دارند. گاه تأثير يك رمان مانند «جنگ و صلح» تولستوي روسي آنچنان است كه هيچ كس نميتواند تاريخ كشور روسيه را بدون آن تصور كند يا شكسپير كه از ركان اصلي فرهنگ انگليس محسوب ميشود يا ويكتور هوگو كه در غالب داستانهاي خود تاريخ و انقلاب فرانسه را به دوش ميكشد. رمانها در كنار عنصر سرگرمكننده بودن خود تأثيرات مثبت و منفي بسياري دارند.
جالب است بدانيد حتي مبشران مسيحي از فن رماننويسي براي اثرگذاري بر مخاطبان مسيحي يا مخاطبان غيرمسيحي خود استفاده كردهاند. رمانها وضعيت تاريخ فرهنگ و حتي تجربيات يك ملت را به مخاطب خود منتقل ميكنند و در آشنايي كشور بسيار تأثيرگذار هستند. در اين راستا مقام معظم رهبري نيز كه خود از خوانندگان و حاميان اصلي ادبيات و فرهنگ به خصوص رماننويسي در ايران بودهاند به اشكال مختلف مردم را به مطالعه رمان و مسئولان فرهنگي را به توليد رمانهاي فاخر و با محتوا دعوت كردهاند. درباره جايگاه خواندن رمان همين بس كه ايشان توجه زيادي به رمانهاي قطور از نويسندگان معروف داشتهاند «بينوايان اثر ويكتور هوگو» يكي از رمانهايي است كه رهبر معظم انقلاب درباره آن فرموده اند: «من ميگويم بينوايان يك معجزه است در عالم رماننويسي، در عالم كتابنويسي. واقعاً يك معجزه است... زماني كه جوانها زياد دور و بر من ميآمدند قبل از انقلاب، بارها اين را گفتهام كه برويد يك دور حتماً بينوايان را بخوانيد. اين بينوايان كتاب جامعهشناسي است، كتاب تاريخي است، كتاب انتقادي است، كتاب الهي است، كتاب محبت و عاطفه و عشق است.»
«لذات فلسفه» اثر ويل دورانت، «دن آرام» اثر ميخائيل شولوخوف، «مهاتما گاندي» اثر رومن رولان، «جان شيفته » اثر رومن رولان و «گذر از رنجها» اثر آلكسي تولستوي نيز از ديگر كتابهاي مورد نظر ايشان است كه در ديدار با مسئولان كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان در سال 76 عنوان كردند: «من بارها مثال قصههاي انقلاب اكتبر را گفتهام. يكي كتاب «گذر از رنجها»ي تولستوي است كه فوقالعاده است... اينها داستانهاي انقلابي است.» رمانهايي از جنس نويسندگان ايراني هم مورد نظر ايشان است، رمانهايي كه بيشتر رنگ و بوي جنگ و جبهه و دفاع مقدس دارد و با مرور آنها تاريخ به روايت افراد به دست ميآيد، رمانهايي مانند «فرهنگ جبهه » اثر سيد مهدي فهيمي، «جشن حنابندان» نوشته محمد حسين قدمي و «نورالدين پسر ايران» اثر معصومه سپهري است كه رهبر انقلاب بر حاشيه كتاب تقريظ كردهاند: «اين نيز يكي از زيباترين نقاشيهاي صفحه پركار و اعجازگونه هشت سال دفاع مقدس است. هم راوي و هم نويسنده حقاً در هنرمندي، سنگ تمام گذاشتهاند.» اي كاش اينقدر كه شخص اول مملكت با وجود مشغلههاي زيادي كه دارد اينگونه به خواندن رمان و كتاب داستان اهميت ميدهند به ساير مسئولان به خصوص در حوزه فرهنگي هم سرايت كند و در عمل شاهد اتفاقات خوبي باشيم.
با توجه به اينكه در چند سال اخير توجه به كتاب و كتابخواني يك اپيدمي بدخيم جهاني شده است و در دورهاي كه اشتياق براي كسب جوايز ادبي در فرانسه كم شده بود، كاهش ميزان توجه به رمان چه فرانسوي و چه خارجي باعث نگراني فضاي ادبي اين كشور شد، به همين خاطر امسال مسئولان فرهنگي فرانسوي دست به ابتكاري جديد زدهاند تا بتوانند به رشد آثار ادبي و رمانخواني جاني دوباره ببخشند. در اين خصوص نشريه فيگارو در گزارشي اشاره كرد امسال تحت عنوان سال ادبي معرفي خواهد شد كه از آغاز ماه سپتامبر 560 رمان منتشر ميشود. اين تكانش ادبي در حالي است كه تعداد توليد و نشر آثار ادبي و رمانها در سال 2014 و 2015 با كاهش و افت زيادي در فرانسه مواجه بوده است.
بنابراين اعلام اين تعداد نشر رمان در سال 2016 يعني 560 جلد رمان و مجموعه داستاني كوتاه در اواسط ماه اوت و اواخر اكتبر چنين رقمي ركورد حساب ميشود كه مسئولان و مديران فرهنگي فرانسه آن را در دستور كار خود قرار دادهاند. چه خوب است مديران ارشد فرهنگي كشورمان نيز در اين باره جديت و به توليد و نشر آثار ادبي فاخر داخلي و خارجي توجه بيشتري داشته باشند. چندي پيش با مغازهداري علاقهمند به كتاب گفتوگو داشتم. پيشنهاد جالبي داشت ميگفت بايد معلمان در مدارس ساعتي براي بچهها كتاب داستان و رمان بخوانند تا در آنها علاقه ايجاد كنند بدون اينكه قصد دادن نمره باشد بايد اين بستر در ميان دانشآموزان مدارس جا بيفتد حتي در سنين خيلي كم تا گوش آنها به خواندن كتاب آشنا شود.
