بـرخــلاف مجريهاي تلويزيوني كه با چهرهشان برند ميشوند، برنامهسازان تلويزيوني تنها زماني كه نام آثارشان به ميان ميآيد، شناخته ميشوند؛ احسان ارغواني از جمله برنامهسازان جوان و البته باسابقه تلويزيون است كه مخاطبان تلويزيون برنامه «امروز هنوز تموم نشده» را از وي در خاطر دارند. ارغواني از جمله برنامهسازاني است كه توانسته ويژهبرنامه عيد شبكه اول را تهيه كند و با مجموعه «شهر باران» در ماه رمضان هر روز پيش از افطار مهمان خانههاي بينندگان شبكه اول سيما باشد. ارغواني در گفتوگو با «جوان» به مشكلات برنامهسازي براي ماه رمضان و چگونگي ساخت «شهر باران» پرداخته است.
شهر باران چندمين سالي است كه اجرا ميشود؟ششمين سال.
در اين سالها شما تهيهكننده ثابت بوديد؟خير، من دومين سال است كه تهيهكننده برنامه هستم، سال 92 من بودم، سال 93 دوست ديگري بودند، سال 94 كه اصلاً برنامه نبود و امسال هم دوباره بنده تهيهكننده برنامهام.
به نظر ميرسد امسال همه شبكهها در يك فضاي رقابتي ميخواستند برنامه هنگام افطار داشته باشند!من اسمش را رقابت نميگذارم، شبكه يك شبكه ملي كشور است و پارسال سياست مديران وقت سازمان اين بود چون برنامه ماه عسل هست، شبكه يك برنامه نداشته باشد و يك برنامه افطار براي تلويزيون كافي است.
اين سياست را در مورد برنامههاي سينمايي تلويزيون هم ميخواستند اجرا كنند كه چون برنامه «هفت» هست پس برنامه ديگري توليد نشود!بله، مثلاً چون در حوزه فوتبال برنامه «90» را داريم ديگر برنامه فوتبالي نداشته باشيم. ولي تجربه نشان داده اين سياست درست نيست و مخاطبان تلويزيون سليقههاي مختلفي دارند و نميتوانيم بگوييم چون «90» ساخته ميشود، برنامه ديگري در حوزه فوتبال ساخته نشود. شبكه ورزش برنامه «شبهاي فوتبالي» را شروع كرد و به نوبه خودش توانست مخاطبانش را جذب كند. حالا شايد به خاطر قدمت «90» و بودن عادل فردوسيپور و جذابيتهاي اين برنامه، هيچ وقت به حد«90» نرسد، ولي به نوبه خودش مخاطبانش را دارد.
اين دو برنامه كه همزمان نيستند، ولي در برنامههاي دم افطار مانند برنامه سال تحويل همه برنامهها به طور همزمان و در يك زمان بايد اجرا شوند. حرف شما درست است اما ما بايد سليقههاي مختلف را در كنار هم بگذاريم و حوزههاي برنامهسازي را از هم جدا كنيم. برنامه ماه عسل از گروه اجتماعي شبكه سه پخش ميشود و برنامه «شهر باران» از گروه معارفي شبكه اول پخش ميشود. دو گروه كه حوزه برنامهسازيشان از زمين تا آسمان با يكديگر فرق ميكند. اين ديدگاه معارفي دارد و آن ديدگاه اجتماعي.
اما دربرنامه شما بعد اجتماعي به بعد معارفي چربش بيشتري دارد!علتش به اتفاقات بازميگردد. گروه معارف در آن واحد دو برنامه سحر و افطار دارد. برنامه سحر كاملاً معارفي است ولي در برنامه افطار از ما خواسته شده به دليل رويكرد معارفي برنامه سحر، برنامه «شهر باران» را به حوزه معارفي اجتماعي ببريم. به خاطر اضافه شدن واژه اجتماعي، سوژههاي اجتماعي وارد برنامه شده و خواسته يا ناخواسته شباهتهايي با برنامههاي ديگر پيدا ميكنيم كه دست من يا شخص ديگري نيست. اگر بخواهيم سوژههاي روز اجتماعي را دنبال كنيم و مهمانان سوژههاي اجتماعي را دعوت كنيم، گفتوگوها تا حدودي شبيه هم ميشود كه اين شباهت است اما تقليد نيست. درست است كه «ماه عسل» اولين برنامهاي است كه وارد اين حوزه شده و خدا را شكر خيلي هم بيننده دارد، اما اشكالي ندارد برنامههاي ديگر هم به اين حوزه ورود كنند.
چرا «ماه عسل» بهترين برنامه اجتماعي و عليخاني بهترين برنامهساز ميشود؟! براي اينكه زمان دارند و فكر پشت برنامه است. زماني كه يك سال زمان داشته باشيد تا برنامهاي را تهيه كنيد، فكر ميكنيد و اتاق فكر تشكيل ميدهيد، در حوزههاي مختلف سوژهيابي ميكنيد، بهترينها را انتخاب ميكنيد و برنامه خوبي ميسازيد.
چرا اين اتفاق براي برنامههاي ديگر مثلاً براي شما رخ نداد؟ ما هم دوست داريم همين كار را بكنيم ولي فضاي شبكه يك و سه كاملاً متفاوت است؛ اتفاقهايي كه در شبكه يك و سه رخ ميدهد هم متفاوت است، فضاي شبكه يك تقريباً سياسي است و ما مجبوريم بين دو بخش خبري برنامه را اجرا كنيم و تايم محدودي داريم. ما به تغيير و تحولات شبكه برخورد كرديم و زماني كه برنامه را به من سپردند فقط هفت روز وقت براي پيشتوليد داشتم.
خب شبكه سه مانند شبكه يك تغيير مديريت داشت ولي احسان عليخاني يك سال زمان براي برنامهسازي دارد ولي احسان ارغواني فقط هفت روز! اين تفاوت ناشي از چه چيزي است؟! هم ناشي از ساختار شبكه و هم ناشي از ديدگاه مديران قبلي و فعلي است. در دوره آقاي سرافراز و پورمحمدي ديدگاه اين بود كه شبكه اول برنامه دم افطار نداشته باشد. ولي به محض آمدن آقاي علي عسكري و آقاي ميرباقري تصميم بر اين شد كه شبكه اول به خاطر اينكه شبكه ملي است حتماً بايد برنامه دم افطار داشته باشد. تا زمان اينكه اين دستور ابلاغ شد ما حدود هفت روز وقت داشتيم كه برنامه را بسازيم. چون من تجربه توليد برنامههايي با آيتمهاي محدود را داشتم تصميم گرفتم كمك كنم وگرنه ما در پيشتوليد برنامه «امروز هنوز تموم نشده» بوديم ميخواستيم بعد از عيد فطر آن برنامه را اجرا كنيم، اما آن برنامه را خوابانديم و در فاصله چند روز تيتراژ ساختيم، دكور ساختيم، آيتم جمع كرديم و مهمان دعوت كرديم. واقعاً كاري سخت و نشدني را انجام داديم.
فكر ميكنم كار به نوعي جمع شده كه مخاطب اصلاً متوجه اين فشار و محدوديتهايي كه متحمل شدهايد نشده!من و تيم توليد برنامه در طول اين شبها شايد هر شب حدود يك ساعت استراحت كردهايم. براي تيتراژ ابتدايي شهاب رمضان فقط چهار روز وقت داشت كه روي شعر ملودي بگذارد، تنظيم و ميكس و مستر شود و تازه مجوز آن را هم بگيريم و رويش تصويرگذاري هم بكنيم. خدا را شكر من از تيمم بسيار راضيام چون واقعاً كاري نشدني را انجام داديم.
اگر وقت بيشتري براي برنامهسازي داشتيد رويكردتان چقدر با اين برنامه متفاوت ميشد؟قطعاً رويكرد برنامه خيلي متفاوت ميشد. چون زمان داشتيم و فكر ميكرديم و آيتمهايي كه ميخواستيم توليد كنيم را توليد ميكرديم، الان هم آيتمهاي زيادي وجود دارند كه ميخواهيم توليد كنيم اما وقتش را نداريم.
حضور مهمانان برنامه با خانوادههايشان فضاي برنامه را خيلي خانوادگي كرده، چيزي شبيه برنامههاي سال تحويل؛ اين فضا مد نظر خودتان بود؟!گروه معارف از ما خواسته كه برنامه خانوادگي باشد و مهمانان خانوادگي دعوت شوند. شخصاً مخالف دعوت از چهرههاي هنرمند و ورزشكار بودم چون شبيه برنامههاي سال تحويل ميشود. ولي گفت و گوها و موضوعات با برنامههاي سال تحويل بسيار متفاوت است. و فكر ميكنم ما تنها ويژهبرنامه ماه رمضاني بوديم كه تا الان چهار خانواده مدافع حرم، دو خانواده شهيد و سه خانواده جانباز دعوت كرديم.
شما هر شب دو خانواده به برنامه دعوت ميكنيد؟!بله اين خواسته شبكه است كه ما هر شب ميزبان دو خانواده باشيم. كار بسيار سختي است كه دو گفتوگوي متفاوت در زمان چند دقيقهاي انجام دهيم.
اين اعمال سليقهها به برنامه ضرر نميزند؟!شايد اگر شخص ديگري بود بدتر از اين نيز ميشد ولي من تجربه قبلي داشتم و اين كمك ميكرد. «شهر باران» اگر ثبات مديريتي داشت قطعاً بعد از شش سال بسيار پر مخاطب بود ولي ميبينيم در طول اين مدت پنج تهيهكننده عوض كرده است و شش مجري مختلف داشته و به همين خاطر برنامه نتوانسته ثبات شخصيتي پيدا كند. تهيهكنندهاي تا ياد ميگيرد و تجربه ميكند كه چه اتفاقهايي در برنامه رخ ميدهد و در يك زمان محدود چطور مديريت كند، سال بعد تهيهكننده ديگري براي برنامه انتخاب ميشود و مدير گروه عوض ميشود. آن بنده خدا هم همان اشتباههاي مديران قبلي را ميكند.
ميزان مخاطبان مشخص شده؟ تلويزيون آماري از بينندههاي «شهر باران» ارائه كرده است؟تا امروز كه چيزي به ما نگفتهاند، ولي خدا را شكر در فضاهاي مجازي بازتابهاي خوبي ديدهايم و بعضي از سوژههايي كه به آنها پرداختيم و مهماني كه داشتيم با استقبال خوبي روبهرو شدند. مثل حضور عبدالرضا هلالي و حسين سيب سرخي كه بچهمذهبيها خيلي دوست داشتند و در سايتهاي مذهبي ديدم كه بازتاب خوبي داشته و برنامه را دوست داشتند. اگر بتوانيم در 29 برنامهمان 6 - 5 برنامه خوب داشته باشيم و مردم با آنها ارتباط برقرار كنند براي ما يك دنيا ارزش دارد.
