از ابتدای انقلاب اسلامي جدالي ميان دو تفكر«تعهد يا تخصص» ايجاد شده است، تفكري كه تنها براي تبرئه انتخاب مسئولان شكل گرفته است، اما شهيد چمران كه تنها چند روز از سالگرد شهادت ايشان ميگذرد، ماهيت اين مسئله مهم را بيان ميكند و در پاسخ به سؤال تعهد يا تخصص ميگويد: «ميگويند تقوا از تخصص لازمتر است، آن را ميپذيرم، اما ميگويم آن كس كه تخصص ندارد و كاري را ميپذيرد، بيتقواست. »تعهد و تقوايي كه در عملكرد وزارت فرهنگ و ارشاد ديده نميشود، عملكردي كه حتي برمبناي تخصص هم صورت نميگيرد.
مقام معظم رهبري در چند سال گذشته بارها درباره نفوذ دشمن در حوزه فرهنگ با مفاهيمي از قبيل «تهاجم فرهنگي»، «شبيخون فرهنگي»، «ناتوي فرهنگي»، «تهديد نرم» و «جنگ نرم» اشاره كردهاند، اما ايشان در ديدار با نمايندگان مجلس دهم اينبار اشارهاي درباره نفوذ فرهنگي دشمن نكردند، بلكه در كنار اين نفوذ مسئله ديگري گوشزد كردند و فرمودند: «در مسئله فرهنگ، بنده احساس يك ولنگاري ميكنم؛ در دستگاههاي فرهنگي - اعم از دستگاههاي دولتي و غيردولتي- يك نوع ولنگاري و بياهتمامي در امر فرهنگ وجود دارد؛ چه در توليد كالاي فرهنگي مفيد كه كوتاهي ميكنيم، چه در جلوگيري از توليد كالاي فرهنگي مضر كه كوتاهي ميكنيم.»
واژه ولنگاري يعني رها شده، يعني بيبند و بار كه اين مسئله از دشمن سرچشمه نميگيرد، بلكه از عملكرد ضعيف مسئولان آمده است، عملكردي كه باعث شده است در سه دوره نمايشگاه كتاب، به رغم دعوت وزير فرهنگ و ارشاد از مقام معظم رهبري، ايشان تنها يكبار به بازديد از نمايشگاه كتاب بروند، خلئي كه در گذشته بين سالهاي 78 تا 83 به چشم ميخورد.
اين بيبند و باري از آنجايي سرچشمه ميگيرد كه وزارت فرهنگ و ارشاد از كنار مسائل مهم به سادگي عبور كرده است؛ مسئلهاي كه به وضوح در عملكرد شوراي پروانه نمايش درباره فيلم قبحشكن «50 كيلو آلبالو» نمايان شد و بعد از چهار ماه از اكران اين فيلم، آقاي وزير روغن ريخته را نذر امامزاده كرد و دستور لغو اكران مجدد اين فيلم در ماه مبارك رمضان را داد؛ فيلمي كه علي جنتي خود به نامناسب بودن آن اذعان كرده بود، اما از سهلانگاري شوراي پروانه نمايش به راحتي عبور كرد و بدون عذرخواهي از مردم و برخورد مناسب با اعضاي شوراي پروانه نمايش كه بايد در اين كار تخصص داشته باشند، درباره اين سهل انگاري ميگويد: «50 كيلو آلبالو از دست شوراي صدور پروانه نمايش در رفته و به اشتباه مجوز اكران دريافت كرده است»، البته مسئله «در رفتن» در وزارت فرهنگ و ارشاد متداول است كه در آخرين نمونه آن اكران فيلم توقيف شده «مادر قلب اتمي» در كانادا بود كه تهيهكننده اين اثر سيدامير سيدزاده در گفتوگو با «فارس» از مطلع بودن وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و حبيب ايلبيگي معاون ارزشيابي و نظارت سازمان سينمايي خبر داده است.
اما اين ضعف مسئوليت زماني بيشتر اشكار ميشود كه مقام معظم رهبري در ديدار با شاعران از يكي ديگر از رفتارهاي وزارت فرهنگ و ارشاد گله ميكنند و ميگويند: «از فلان هنرمند بياعتقاد ولنگاري كه نسبت به مفاهيم انقلاباسلامي و نسبت به اسلام يك ذره از خودش گرايش در طول اين ۳۸سال نشان نداده است، تجليل ميشود [اما] از يك هنرمندي كه همه عمرش را در اين راه گذاشته، اصلاً هيچ تجليلي نميشود، هيچ احترامي نميشود، اعتنايي به او نميشود؛ اين خيلي روش غلطي است. مسئولان ما بايد توجه كنند به اين مسائل.» مسئلهاي كه از رفتار وزارت فرهنگ و ارشاد با افرادي همچون، محمد رضا شجريان، محمود دولت آبادي و ناصر تقوايي ديده ميشود. اما در اين چند سال هر دم از وزارت فرهنگ و ارشاد بويي ميرسد؛ وزارتي كه در حوزه تئاتر در حال پر و بال دادن به نور چشميهاي خود مثل محمد يعقوبي است و از سوي ديگر به هر تئاتري با هر مضموني اجازه نمايش ميدهد. در حوزه كتاب، از مجوز نشر هيچ كتاب ترجمهاي يا تأليفي مثل «ساقه بامبو» نوشته سعود النسعوسي و يا كتابهاي تأليفي از قبيل «ديوار» و يا «سپيدتر از استخوان» دريغ نميكند.
فعالكردن گروه سينمايي هنر و تجربه كه جولانگاهي براي فيلمهاي توقيفي است و در آخرين نمونه فيلم توقيف شده «دونده زمين» را به نمايش گذاشت. توقيف بيدليل روزنامهها و نشريههاي منتقد دولت، لغو كنسرتها، تشكيل جشنوارههاي محفلي، مخالفت و نگاه نامناسب به جشنوارههاي ارزشي، گوشهاي از عملكرد وزارت فرهنگ و ارشاد است، اما در هر حال بايد پرسيد كه آقاي وزير چنين عملكردي از تعهد سرچشمه ميگيرد يا تخصص؟
