يكي از دوستانم كوهنورد است. او داستاني دارد كه براي همه تعريف ميكند:«همراه گروه كوهنوردي به كوه دماوند رفته بوديم. يكي از افراد گروه اهل كشور ژاپن بود و جلوتر از ما حركت ميكرد. او هر چند وقت يكبار خم ميشد و چيزي از روي زمين برميداشت و به مسيرش ادامه ميداد.
برايمان سؤال بود كه چرا اين كار را ميكند و در اين ارتفاع كه كوهنوردان به سختي حركت ميكنند و چيزي همراهشان نميآورند چه چيز با ارزشي روي زمين ريخته كه او براي جمع كردنش اينقدر خم و راست ميشود.
سرعتمان را زياد كرديم و وقتي به اين كوهنورد رسيديم، ديديم كاغذ شكلاتهايي را كه كوهنوردان قبلي در مسير انداختهاند، جمع ميكند تا كوه تميز بماند. با ديدن اين رفتار زيباي او همه ما شرمنده شديم». شايد مانند خيليهاي ديگر، اگر بشنويد كه شهروندان شهري در يكي از كشورهاي دنيا به نظافت محله و شهرشان به اندازه نظافت خانهشان اهميت ميدهند و در آن مشاركت دارند، بگوييد: چه جالب.
در هر صورت اغلب ما، به رغم همه تبليغات ريز و درشت درباره نقشمان در حفظ پاكيزگي شهري كه در آن زندگي ميكنيم و هر روز چشممان به گوشه و كنارش ميافتد، كيسه زباله را پشت در خانه و در كوچه ميگذاريم و بقيهاش اصلاً به ما ربطي ندارد.
زماني عدهاي از شهروندان نكتهاي را رعايت ميكردند. شيشه شكسته را داخل پاكت ميپيچيدند و داخل كيسه زباله يا سطل آشغال ميگذاشتند تا دست رفتگران را نبرد. گمان نميكنم حالا تعداد زيادي به اين مسئله توجه كنند، چون مسئله اصلي آشغال نريزيد و در حفظ نظافت شهرتان مشاركت كنيد، جزء فرعيات به حساب ميآيد، اغلب ما نه به اصل موضوع زباله كار داريم و نه به فرعش. حتي به چشمانداز خودمان هم رحم نميكنيم. آنقدر هر جا كه خواستهايم زباله ريختهايم كه هر كجا سر ميزنيم، شهر، كوچه، بيابان، دريا، رودخانه و... زبالهها اولين چيزي هستند كه به ما خوشامد ميگويند.
زبالهها همه جا هستند؛ بالاي پل هوايي، درون جويها، ايستگاههاي اتوبوس، اتوبانها، جادهها، دشتها، رودخانهها، درياها، جنگلها، حتي روي قله كوهها هم زباله هست و هيچجا نميتوان از شر آنها خلاص شد؛ بدتر اينكه به حضور زبالهها در منظر چشممان عادت كردهايم. طبيعي است كه در پس مناظر يا كنار تصاوير زباله باشد. ما هر جا خواستهايم از شر زبالههايمان رها شويم، آنها را شوت كردهايم تا ديگران كه وظيفهشان است جمعشان كنند. گيرم كه زبالههاي شهر را شهرداري با صرف هزينه كلان كه البته از كيسه خود ما ميرود، جمع ميكند. لابد زبالههاي دشت، دريا، رود و قله كوه را مريخيها بايد جمع كنند!