«فروشنده» چه چيز را فروخته است؟!

تمام جشن‌ها، جشنواره‌ها و مراسم فرهنگي و هنري و سينمايي جهان از علمي تا بين‌المللي با اهداف و برنامه‌هاي ويژه كشورهاي برگزار كننده و در جهت تبليغ و انتقال پيام‌هاي منطبق با فرهنگ و سياست‌هاي آنها برگزار مي‌شود و اين معنا درباره جشنواره‌هاي متعدد ريز و درشت داخلي و جهاني از جمله جشنواره‌هاي فيلم مقاومت و فيلم فجر هم مصداق دارد. واضح است كه سياستگذاران و برنامه‌ريزان و مجريان اين جشنواره‌ها در اجراي آنها و گزينش فيلم‌ها و محصولات فرهنگي از معيارها و فاكتورهايي بهره مي‌برند كه در جهت اهداف برگزاري آنها باشد؛ وگرنه عاقلانه نيست كه ميليون‌ها دلار و ريال خرج كنند و در بوق و كرناي جهان بدمند و هزينه‌هاي سرسام آور تبليغاتي براي ايجاد جنجال به راه اندازند، بدون آنكه چشمداشت و انتظار و توقعي داشته باشند. اينكه گفته شود براي همدلي و همراهي و ياري انسان‌ها و ارتقاي فرهنگ جهاني چنين جشنواره‌اي برگزار مي‌گردد، تنها جنبه شعار و تزئيني و تبليغاتي دارد. كما اينكه برگزار‌كنندگان جشنواره ايراني نيز در مسير اهداف ارزشي و انقلابي و آرمان‌هاي ملي و جهاني ايران اسلامي اين مراسم را برگزار مي‌كنند. هيچ كدام از جشن‌ها و جشنواره‌هاي جهاني به ويژه مراسم رنگين فرهنگي، هنري و سينمايي غربي و امريكايي براي رضاي خدا برگزار نمي‌شوند و جشنواره‌هاي مطرح و جهاني اسكار امريكايي- صهيونيستي و كن حامي همجنس‌بازان و غيره كاملاً در جهت القا و تبليغ اهداف و سياست‌هاي حاميان ملي و سياستگذاران سياسي خود عمل مي‌كنند. از همين رو هيچ كدام از آنها براي شكوفايي انسان و انسانيت برگزار نمي‌شوند و اهداف انساني و فرهنگي ندارند. در مورد فيلم ديده نشده «فروشنده» ساخته اصغر فرهادي كه جوايزي از كن براي كارگردان و بازيگر آن به ارمغان آورده و باعث شعف و شادماني و پايكوبي عده‌اي از اهالي سينما به ويژه آنهايي كه دل خوشي از ايران و سينماي ايران ندارند و گروهي كه فقط در فكر سوداگري در سينما هستند و قبله آمالشان امريكا و كسب ثروت است و تني چند از هنرمندان سينما دوست شده است. تا زمان اكران اين فيلم در كشور چيز زيادي نمي‌توان گفت، اما در خصوص برگزيده شدن و جوايز فيلم و مفهوم فيلم چند كلامي قابل گفتن است.

واقعيت اينكه تحسين و كسب جايزه نه‌تنها بد نيست، بلكه به خودي خود مطلوب هم هست. دست‌كم نام سينما و هنرمندان ايراني در جهان مطرح مي‌شود كه شده است. بنابراين از اين منظر خوشايند است، ولي بايد ديد كه اين مطرح شدن به نفع سينماي ايران و كشور است يا نشانگر تمايلات خاص برگزاركنندگان كن بوده و اهدافي خاص در پس آن وجود دارد؟! در اينكه جشنواره‌هاي سينمايي در بطن خود جشنواره‌هاي سياسي هستند، ترديدي وجود ندارد و سياست مسلم انتخاب، نمايش و برگزيده شدن فيلم‌هاي جشنواره كن هم در راستاي اهداف سياسي آن صورت گرفته است. سياست و هدف كن با حمايت آشكار از منحرفان فكري و جنسي و همجنس‌گرايان و آثاري كه مبلغ این روش و رويه غيراخلاقي هستند تبيين شده و بديهي است كه اغلب انتخاب‌هاي آنها هم در همين زمينه بوده باشد، حال بايد ديد كه فيلم «فروشنده» هم بر اساس چنين مفهوم و ايده و هدفي انتخاب شده و جوايزي دريافت كرده است يا خير!

از نگاه تخصصي تبريك گفتن به شهاب حسيني براي انتخاب شدنش به عنوان بازيگر برتر مرد و اصغر فرهادي براي نگارش فيلمنامه «فروشنده» و مطرح شدن سينماي ايران چنانچه به راستي بازي خوبي از حسيني ارائه شده و فيلمنامه فروشنده از لحاظ ساختار و معنا قوي باشد، اصلاً چيز بدي نيست، اما اگر در اين گزينش‌ها ملاك هنر، تخصص و معنا نباشد بايد انگيزه اين انتخاب‌ها را در همان محدوده تبليغ مستقيم و غيرمستقيم شعار جشنواره كن جست‌وجو كرد. به هر حال دو گروه مشخص در جامعه در خصوص «فروشنده» و فرهادي صف‌آرايي كرده‌اند. مخالفان مدعي انتخاب سياسي و ضد ايراني اين فيلم هستند و جماعتي كه هنر و سينما را انگيزه انتخاب مي‌دانند. با اين حال طيفي هم وجود دارند كه ضمن حمايت از موجوديت سينماي ايران به‌رغم تمام نواقص و مشكلاتش، از هنر و هنرمندان ايراني و حضور جهاني فيلم‌هاي سينماي ايران پشتيباني مي‌كنند و با نقد سياست‌هاي «كن»ي و مضاميني كه ممكن است در فيلم «فروشنده»وجود داشته و خوشايند «كن»ي‌ها بوده و در انتخاب آن نقش ايفا كرده است به اين رخداد توجه مي‌كنند. با اين همه بايد صبر كرد براي اكران  عمومي فروشنده و واكنش‌هاي بعدي مديران و مسئولان سينما و همچنين اهالي اين هنر و دست‌اندركاران فيلم و مردم همه چيز را روشن خواهد كرد. اميدواريم كه فروشنده در بازار سوداگري سينماي جهان آبروي كشور را معامله نكرده باشد و متاع فروشي آن صرفاً به ارائه جلوه‌هايي از هنر و سينما و انسانيت بوده باشد.
*منتقد پيشكسوت سينما