سه سال از زمان روي كارآمدن دولت يازدهم ميگذرد و تاكنون مقامات و اعضاي هيئت دولت ديدارهاي متعددي را با علما و مراجع معظم تقليد قم داشتهاند كه خروجي آن اظهار گلايه مراجع نسبت به عدم تحقق مطالبات مردمي توسط دولت يازدهم بوده است. ديدار اواخر هفته قبل رئيسجمهور با برخي از مراجع تقليد در قم هم با گلايهها و هشدارهايي در زمينه اشتغال، بيكاري و گراني همراه بود؛ مسئلهاي كه تلاش شد به گوش رسانهها نرسد و در همان ديدارهاي خصوصي به فراموشي سپرده شود.
گلايهها و مطالبات مراجع تقليد دقيقاً همان موضوعاتي است كه دولت سه سال تلاش ميكند در زمينه تحقق آن گام برداشته و مردم را در قبال آن راضي نگه دارد، به عنوان نمونه آيت الله مكارم شيرازي در ديدار با روحاني به تعداد زياد بيكاران مخصوصاً جوانان بيكار اشاره ميكند و از نگراني مردم در اين مسئله سخن به ميان ميآورد و بيكاري را سرچشمه انواع ناهنجاريهاي اجتماعي ميداند. در چنين شرايطي برخي از تحليلگران عرصه سياسي آينده مناسبي را هم براي دولت پيشبيني نكرده و از چهار ساله بودن دولت روحاني سخن به ميان ميآورند، دليل عمده آنها هم اين است كه دولت نتوانسته به شعارهاي انتخاباتي خود جامه عمل پوشانده و تمام اميدهاي آن در زمينه دوران پسابرجام هم با بدعهديهاي امريكا به يأس تبديل شده است.
يكي از شعارهاي حسن روحاني در زمان تبليغات انتخابات رياست جمهوري دربهار 92، ارائه گزارشهاي دورهاي از پيشرفتهاي صورت گرفته در زمينههاي مختلف اقتصادي، معيشتي و سياسي بود كه به عنوان نمونه ميتوان به گزارش 100 روزه رئيسجمهور در اواسط سال 92 اشاره كرد. اگر چه گزارش 100 روزه رئيسجمهور با انتقادات فراوان و با سياهنمايي از وضعيت كشور همراه شد اما از آن زمان تاكنون رئيسجمهوري كشورمان نتوانسته گزارشهاي دورهاي را از روند پيشرفت كشور و تحقق وعدههاي داده شده در زمان تبليغات انتخابات رياست جمهوري ادامه دهد. اكنون هزار روز از زمان روي كارآمدن دولت يازدهم ميگذرد و ميتوان قضاوتي منصفانه در قبال اقدامات و عملكرد دولت در زمينههاي مختلف سياسي، اقتصادي و فرهنگي داشت، در شرايطي كه دولت با مشكلات عديده داخلي و بينالمللي دست و پنجه نرم ميكند و براي تحقق خواستههاي حزبي جناح تجديدنظرطلب توسط جريان تجديدنظرطلب تحت فشار قرار دارد. هنوز يادمان نرفته كه روحاني سال ۹۲ از برنامههاي تبليغاتي و سياستهايي براي رفع مشكلات اقتصادي حرف زد و گفت: در برنامه من علاوه بر برنامههاي ميانمدت براي حل مشكلات اقتصادي، اجتماعي، سياستخارجي و امور فرهنگي، برنامه كوتاهمدت يك ماهه و ۱۰۰ روزه وجود دارد.
وي ادامه ميدهد: ما ميتوانيم در يك زمان كوتاه، تحول اقتصادي در كشور بهوجود آوريم و در اين دوره تحول اقتصادي، با ايجاد تنفس به كارخانهها و مراكز توليدي كه مشكل دارند، اين معضلات را حل كنيم. سه سال از عمر وعده ۱۰۰ روزه روحاني ميگذرد؛ دولتي كه با نشان دادن كليد به مردم قرار بود قفل مشكلات كشور را باز كند و با ايجاد تنفس به واحدهاي توليدي و كارخانهها مشكلات اقتصادي را بهبود ببخشد، حال نه تنها مشكلات اقتصادي كشور را حل نكرده بلكه مشكلات توليدكنندگان را دو چندان هم كرده است تا آنجا كه خبر تعطيلي برخي از واحدهاي توليدي و صنعتي نگرانيهاي جامعه را دو چندان كرده است آن هم در شرايطي كه انتظارات اقتصادي و معيشتي دولت از برجام محقق نشده است.
سنت حسنهاي كه ديگر به آن عمل نميشود
روند ارائه گزارش و گفتوگوي رودررو و مستقيم با مردم، سنتي است كه توسط دولتهاي قبلي بنا نهاده شده و يكي از شيوهها و الگوهاي مرسوم در حكومتهاي مردمسالار است.
اينكه به چه ميزان دولتها از ظرفيت اين ارائه گزارش در راستاي شفافسازي امورات جامعه يا گفتمان حزب و گروه متبوع خود استفاده ميكنند، مبحثي مجزاست، اما با مرور عملكرد دولتهاي گذشته، درمييابيم كه بيشترين ارائه گزارش و گفتوگوي مستقيم با مردم را دولت گذشته در كارنامه خود ثبت كرده است، هرچند اين سنت، در اواخر عمر دولت، رنگ باخت و جاي خود را به سخنراني، تعريف و تمجيد از عملكرد دولت و اطرافيان سپرد اما با روي كارآمدن دولت جديد، بر اساس وعدههايي كه دكتر روحاني در ايام تبليغات انتخابات داشت، اين سنت حسنه را جزو وعدههاي خود، در دستور كار دارد.
گزارش 100 روزه نخست دولت يازدهم كه حجم انبوهي از انتقادات را عليه دولت سرازير كرد و مردم را نسبت به گشايش جديد در حوزههاي مختلف اقناع نكرد و اكنون پس از سپري شدن 33ماه از عمر دولت تدبير و اميد انتظار آن است كه دولت گزارشي- متفاوت از گزارشي 100 روزه - از اقدامات خود به جامعه ارائه كند آن هم در شرايطي كه به طور قطع مطالبه مردم از ارائه گزارش توسط رئيس دولت، تشريح واقعيتهاي موجود اجتماع است چراكه مردم از ارائه آمارهايي كه محور آن بزرگنمايي و ترسيم فضاهاي مطلوب، بدون لحاظ نكردن دغدغهها، معضلات و واقعيتهاي جامعه باشد، خسته شده و آن را برنميتابند و به سادگي از آمار عبور ميكنند. افكار عمومي به خوبي مطلع است كه دل به آمارهاي جذاب و يكشبه سپردن خطاست، هر چند مرسوم بوده در ارائه گزارش از جانب مسئولان به مردم، نقاط قوت بيشتر لحاظ ميشود اما مردم خود بهترين قاضي و داور براي زير ذرهبين بردن عملكرد دولتها هستند و از اين حيث واقعيتهاي موجود جامعه، به عنوان بهترين گزارش پيش روي مردم است.
المانيتور: روحاني تحت فشار است
در شرايطي كه انتظار است دولت يازدهم در آستانه چهار سالگي خود گزارشي از اقدمات مؤثر خود به مردم ارائه دهد برخي از رسانههاي غربي هم از اوضاع نابسامان دولت يازدهم سخن به ميان ميآورند، به عنوان نمونه المانيتور در گزارشي با اشاره به اينكه اعتبار امريكا در ايران و بين ايرانيها به شدت زير سؤال قرار گرفته است، مينويسد: «اينك ايران ( دولت روحاني) با گذشت چهار ماه از اجراي برجام در تلاش براي نشان دادن منافع اقتصادي و پايدار و ملموس ناشي از برجام است.»
اين نشريه امريكايي باتأكيد بر اينكه نخبگان سياسي و طبقه مياني جامعه ايراني كه حامي مذاكرات هستهاي بودهاند، امريكا را به خاطر بر نداشتن گامهاي شايسته براي مهيا كردن حضور مجدد ايران در بازارهاي جهاني اقتصادي متهم ميكنند، فشارها به حسن روحاني را اينگونه تشريح ميكند: با وجود انتخابات جديد مجلس ايران و اعتبار بخشيده شدن بيشتر به حسن روحاني، برخي نزديكان حسن روحاني ميگويند كه او به شدت زير فشار مخالفان و حتي موافقان در زمينه نشان دادن مزاياي حاصل از مذاكره با غرب قرار گرفته است. افزايش تقاضاهاي داخلي از حسن روحاني منجر به قدرت گرفتن منتقدان وي شده است. ماجراي تأييد پرداخت غرامت 2 ميليارد دلاري از سوي ديوان عدالت امريكا نيز موجب برانگيخته شدن احساسهاي ضدامريكايي در برههاي شده كه اقتصاد ايران راكد و در تقابل با بهاي پايين نفت قرار دارد و اين شرايط بهترين سلاح مخالفان روحاني براي به چالش كشيدن مهمترين تعهدهاي اقتصادي دولت روحاني (بهبودي اوضاع زندگي) شده است. المانيتور در پايان مينويسد: سياستمداران ميانهرو ايران كه بهاي گزاف سياسي در دفاع از توافق هستهاي در داخل كشور پرداخت كردهاند، اينك متعجب از امريكا هستند. ايرانيهايي كه بر اين باور بودند گشايش با غرب موجب بهبود وضعيت اقتصادي و تقويت مواضع طبقه متوسط جامعه ميشود نيز در حال از دست دادن باورهاي خود هستند. اينك در داخل ايران جمعيت به شدت انگشت اتهام را متوجه كوتاهي امريكا و اروپا نسبت به تعهدهايشان و ادامه محدوديت در تحرك مالي ايران كرده است.
شعار «چرخش همزمان سانتريفيوژ و معيشت» محقق شده است؟
اگر چه ارائه گزارشهاي دورهاي انتظار عموم از دولت يازدهم است اما نبايد فراموش كرد كه جامعه برآوردي دقيق و منصفانه از عملكرد دولت در 33 ماه گذشته داشته و ميتواند به خوبي نقاط ضعف و قدرت دولت يازدهم را بيان كرده و راجع به چرايي محقق نشدن شعار «چرخش همزمان سانتريفيوژ و چرخ زندگي مردم» به خوبي اظهار نظر كند، آن هم در موقعيتي كه برخي از حاميان متعصب دولت يازدهم تلاش ميكنند تا همچنان اميدهاي مردمي از برجام را زنده نگه داشته و تنها راهكار مقابله با مشكلات داخلي را چشمپوشي از رويكرد انقلابي در سياست خارجه و توسعه روابط با نظام سلطه عنوان كنند. بهراستي در شرايطي كه 120 روز از اجراي برجام ميگذرد و طرف ايراني به تمام تعهدات خود پايبند بوده و امريكاييها همچنان به نقض برجام اصرار دارند، سخن از گشايشگر بودن برجام ميتواند عقلاني و منطقي باشد، آيا سه سال صبر مردم براي اندك گشايشي در اوضاع اقتصادي و معيشتي كافي نبود كه اكنون برخي جامعه را به خويشتنداري بيشتر در اين باره دعوت ميكنند، آيا بهتر نيست كه دولت گزارش هزار روزه را مبتني بر اعتراف به ناكارآمدي سياست « تعامل با غرب با اولويت قرار دادن عدول از گفتمان انقلاب» در پيشگاه مردم قرائت كند و از ضرورتهاي بهكارگيري سياست انقلابي در حوزه روابط خارجي سخن به ميان آورد و به مردم تعهد دهد كه اولويت كشور را در 16 ماه باقي مانده بر اساس اقتصاد مقاومتي قرار خواهد داد؟
ما که راضی هستیم شما دلواپسان هرگز راضی نخواهید بود چون نانتان آجر شده 
